अंध भक्त पोलीस अधिकाऱ्यांना सांगत होते धक्का मारणारे अधिकारी घरी बसतील
जंतर-मंतरवरील जन-जी (Gen Z) आंदोलन: लोकशाही आणि व्यवस्थेच्या परिवर्तनाचा नवा एल्गार
क्रांतीची नवी ठिणगी दिल्लीचे जंतर-मंतर मैदान पुन्हा एकदा ऐतिहासिक आंदोलनाचे साक्षीदार बनत आहे. अभिजीत दिपके यांच्या नेतृत्वाखाली आणि कॉकरोच जनता पार्टी (Cockroach Janata Party) च्या बॅनरखाली हजारो तरुण एकत्र आले आहेत. हे केवळ एक विद्यार्थी आंदोलन नसून, ते गेल्या १२ वर्षांपासून साचलेल्या तरुणांच्या संतापाचा आणि हताशेचा स्फोट आहे. सुरुवातीला हे आंदोलन शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी सुरू झाले होते, परंतु आता ही मागणी थेट पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या राजीनाम्यापर्यंत पोहोचली आहे.
मागणीतील बदल आणि जन-जी (Gen Z) ची भूमिका आंदोलनकर्ते तरुण आता केवळ एका मंत्र्याच्या राजीनाम्यावर समाधानी नाहीत. त्यांच्या मते, ही समस्या केवळ एका व्यक्तीची नसून संपूर्ण फेल सिस्टम (यशस्वी न ठरलेली व्यवस्था) ची आहे. या व्यवस्थेला बदलण्यासाठी आणि धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्यासारख्या झुनझुन्याला नाकारून, तरुण आता थेट व्यवस्थेच्या सर्वोच्च पदावर प्रश्नचिन्ह उभे करत आहेत. हे तरुण १२ वर्षांपासून रोजगाराच्या संधींची वाट पाहत आहेत आणि सातत्याने होणाऱ्या पेपरफुटीमुळे (NEET, GATE) त्रस्त आहेत.
आंदोलनात अंधभक्त आणि बाहेरील घटकांचा शिरकाव आंदोलनाला बदनाम करण्यासाठी आणि त्यात गोंधळ निर्माण करण्यासाठी जाणीवपूर्वक काही कट्टर अंधभक्त घुसल्याचा आरोप स्त्रोतांमध्ये करण्यात आला आहे. जेव्हा भाजपच्या रॅलीमध्ये किंवा मोदींच्या रोड शोमध्ये कुणीही विरोधक किंवा काळे झेंडे दाखवणारे लोक शिरू शकत नाहीत, तेव्हा या तरुण विद्यार्थ्यांच्या शांततापूर्ण आंदोलनात हे उपद्रवी कसे घुसले, असा सवाल उपस्थित केला जात आहे.
पिंकी चौधरी आणि हिंसेची धमकी या आंदोलनात अडथळे आणण्यासाठी गाझियाबादचा पिंकी चौधरी नावाचा उपद्रवी सक्रिय झाल्याचे व्हिडिओ समोर आले आहेत. तो उघडपणे लठ्ठ (काठी) घेऊन जंतर-मंतरवर जाण्याची आणि विद्यार्थ्यांचे पिछवाडे लाल करण्याची भाषा करत आहे. देशविरोधी शक्तींना मारण्याचे निमित्त करून हे लोक तरुणांवर हल्ला करण्याची तयारी करत आहेत. विशेष म्हणजे, या लोकांवर कोणतीही एफआयआर (FIR) किंवा अटक झाल्याची माहिती समोर आलेली नाही, जे व्यवस्थेच्या संरक्षणाकडे निर्देश करते.
व्यवस्थेतील पालतू गुंड आणि पोलिसांची भूमिका आंदोलनात घुसलेल्या या लोकांना सरकारी पालतू गुंडे असे संबोधले गेले आहे. हे लोक पोलिसांच्या समोरच जो अधिकारी धक्का मारेल, तो घरी बसेल अशी धमकी देताना दिसतात, ज्यावरून असा संशय येतो की संपूर्ण व्यवस्था त्यांच्या खिशात आहे. महात्मा गांधींना कॅमेऱ्यासमोर शिव्या देणारी रिद्धिमा नावाची मुलगीही तेथे उपस्थित होती, ज्यावर अद्याप कोणतीही कारवाई झालेली नाही.
मंत्र्यांचे कुतर्क आणि शिक्षण क्षेत्रातील निर्लज्जता उत्तर प्रदेशचे उच्च शिक्षण मंत्री योगेंद्र उपाध्याय यांनी दिलेले विधान या आंदोलनाचा पाया अधिक मजबूत करते. त्यांनी पेपरफुटीवर युक्तिवाद करताना म्हटले की, ज्याप्रमाणे दाढीवाल्याने खून केल्यावर मिशीवाल्याला पकडता येत नाही, त्याचप्रमाणे मंत्री जबाबदार नाहीत. हा तर्क म्हणजे शिक्षणाच्या क्षेत्रात सुरू असलेल्या निर्लज्जतेचा अमृतकाळ असल्याचे स्त्रोत सांगतात. अशा जबाबदार पदावर बसलेल्या व्यक्तींनी विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी खेळ चालवला आहे, अशी भावना आंदोलकांमध्ये आहे.
देशाच्या कानाकोपऱ्यातून आलेले तरुण हे आंदोलन केवळ दिल्लीपुरते मर्यादित नाही. हैदराबाद, जौनपूर, गाझीपूर, हापूर अशा दूरच्या शहरांतून तरुण आपला झोला उचलून जंतर-मंतरवर पोहोचले आहेत. जौनपूरचा संजीव कुमार नावाचा विद्यार्थी गेट (GATE) परीक्षेतील गैरप्रकारांबद्दल बोलताना सांगतो की, पूर्वी आयडेंटिफिकेशन साठी थंब इम्प्रेशन घेतले जायचे, पण आता केवळ ॲप्लिकेशन नंबरवर प्रवेश दिला जातो, ज्यामुळे गैरप्रकारांना वाव मिळतो. अशा अनेक तक्रारी घेऊन हे तरुण आपल्या हक्कासाठी उभे राहिले आहेत.
भाजपच्या चक्रव्यूहाचे चार द्वार: एक विश्लेषण आंदोलनाला दाबण्यासाठी सत्ताधारी पक्ष चार प्रकारच्या ‘द्वारांचा’ वापर करतो, असा दावा स्त्रोतांमध्ये केला आहे:
१. दुर्लक्ष करणे (Ignore): सुरुवातीला आंदोलनाला पूर्णपणे इग्नोर केले जाते जेणेकरून ते आपोआप संपेल.
२. मजाक उडवणे (Mockery): जेव्हा आंदोलन मोठे होते, तेव्हा हिट (Hit) स्प्रेचा वापर करून कॉकरोचांना मारण्याची भाषा करत त्यांची खिल्ली उडवली जाते.
३. चारित्र्यहनन (Character Assassination): या टप्प्यावर आंदोलकांना पाकिस्तानी, वामपंथी किंवा देशविरोधी ठरवून त्यांना बदनाम करण्याचा प्रयत्न होतो.
४. आंदोलनात सामील होणे (Infiltration): हा सर्वात धोकादायक टप्पा आहे. जेव्हा वरील तीन मार्ग अपयशी ठरतात, तेव्हा सत्ताधारी किंवा त्यांच्याशी संबंधित संघटना (उदा. संघ) आंदोलनाची स्तुती करू लागतात आणि त्यात घुसून ते हायजॅक करण्याचा प्रयत्न करतात.
गांधी विरुद्ध गोडसे: वैचारिक संघर्ष आंदोलनकर्ते महात्मा गांधींच्या विचारांनी चालण्याचे आवाहन करत आहेत, तर त्यांचा विरोध करण्यासाठी गोडसे गँग सक्रिय झाली आहे. स्त्रोतांच्या मते, जेव्हा जेव्हा गांधीवादाचा विचार प्रबळ होतो, तेव्हा गोडसे प्रवृत्ती डोके वर काढते. मात्र, गांधींना शारीरिकरित्या मारले तरी त्यांचा विचार नष्ट करता येत नाही, असे येथे अधोरेखित करण्यात आले आहे.
निष्कर्ष: कलयुगाचा अभिमन्यू जंतर-मंतरवर जमलेला हा तरुण कलयुगाचा अभिमन्यू आहे, जो भाजपच्या चक्रव्यूहाचे चारही द्वार तोडण्याची क्षमता ठेवतो. हे तरुण आता केवळ आश्वासनांवर थांबणारे नाहीत. जर हे आंदोलन यशस्वी झाले आणि त्यांनी चौथा टप्पा (हायजॅक होण्यापासून वाचणे) पार केला, तर ही देशातील लोकशाही आणि संविधानाच्या रक्षणासाठी मोठी यशोगाथा ठरेल. तरुणांनी या दीमकांसारख्या घुसखोरांपासून सावध राहणे गरजेचे आहे जे आंदोलनाला आतून पोखरण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- आंदोलनाचे स्वरूप: जंतर-मंतरवर मोठ्या संख्येने जमलेले Gen Z तरुण.
- प्रमुख मागणी: धर्मेंद्र प्रधान आणि पीएम मोदींचा राजीनामा.
- मुख्य समस्या: पेपरफुटी (NEET/GATE) आणि रोजगाराचा अभाव.
- विरोधी घटक: पिंकी चौधरी आणि गोडसे गँगच्या हिंसक धमक्या.
- व्यस्थेचा चेहरा: शिक्षण मंत्र्यांचे कुतर्क आणि पोलिसांची पक्षपाती भूमिका.
- भविष्यातील धोका: आंदोलनात घुसखोरी करून ते हायजॅक करण्याचा सत्ताधारी व्यवस्थेचा प्रयत्न (चौथा द्वार).
हे आंदोलन भारतीय राजकारणात तरुण पिढीच्या प्रवेशाचे आणि व्यवस्थेला दिलेल्या खुल्या आव्हानाचे प्रतीक बनले आहे. जर हे तरुण आपल्या उद्दिष्टावर ठाम राहिले, तर ते देशाच्या भविष्यासाठी एक नवी दिशा देऊ शकतील.
सोर्स ….
