क्षमाशीलतेचे राजकारण आणि वास्तवातील विखारी समाज
काही दिवसांपूर्वी सोशल मीडियावर एका मुलीचा व्हिडिओ तुफान व्हायरल झाला होता, ज्यामध्ये तिने देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याबद्दल अत्यंत आक्षेपार्ह आणि अपशब्दांचा वापर केला होता. या घटनेनंतर खुद्द पंतप्रधानांनी जाहीरपणे सांगितले की, मी तिला मनापासून माफ केले आहे.. मात्र, पंतप्रधानांच्या या क्षमाशीलतेनंतरही जमिनीवरची परिस्थिती किती भयानक आहे, हे आता समोर आले आहे. ज्या मुलीला २४-२५ वर्षांची समजून ट्रोल केले जात होते, ती प्रत्यक्षात १० वीत शिकणारी १५ वर्षांची अल्पवयीन मुलगी आहे.
भडकवणारे ते कोण? त्या मुलीच्या दाव्यानुसार, २३ जुलै रोजी ती जंतरमंतर येथे एका आंदोलनाच्या ठिकाणी गेली होती. तिथे काही युट्युबर्स आणि आंदोलकांनी तिला माईक पकडवून बोलण्यास प्रवृत्त केले. तुला जे बोलायचे आहे ते बोल, तुला अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आहे, असे सांगून तिला भडकवण्यात आले. एका निष्पाप वयात, सभोवतालच्या वातावरणाच्या प्रभावाखाली येऊन तिने ते शब्द उच्चारले, ज्याबद्दल तिला आता प्रचंड पश्चात्ताप होत आहे. मात्र, प्रश्न हा उपस्थित होतो की, राजकीय हेतू साध्य करण्यासाठी अल्पवयीन मुलांच्या हातात माईक देऊन त्यांना ढाल बनवणारे ते लोक आजही मोकाट कसे?
माफीनंतरचा छळ: पोलीस आणि ट्रोलर्सचा विळखा पंतप्रधानांनी माफ केल्यानंतरही त्या मुलीच्या घरावर पोलीस वारंवार चकरा मारत आहेत. इतकेच नाही, तर तिचे नाव, वय आणि पत्ता यांसारखी चुकीची माहिती एफआयआरमध्ये नोंदवण्यात आली आहे. सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे, ज्या समाजात आपण बेटी बचाओच्या घोषणा देतो, त्याच समाजातील काही विकृत लोक या १५ वर्षांच्या मुलीला बलात्कार आणि ॲसिड हल्ल्याच्या धमक्या देत आहेत. तिचा फोन नंबर लीक करण्यात आला असून अज्ञात क्रमांकावरून तिला सतत त्रास दिला जात आहे.
आईची आर्त हाक आणि पंतप्रधान मोदींकडे मागणी या परिस्थितीत हतबल झालेल्या मुलीच्या आईने आता थेट पंतप्रधानांकडे धाव घेतली आहे. माझी मुलगी सैनिक असती आणि देशासाठी शहीद झाली असती तर मला अभिमान वाटला असता, पण आज तिला अशा प्रकारे धमक्या मिळत आहेत हे पाहून दुःख होते, असे तिने म्हटले आहे. आईने मागणी केली आहे की, पंतप्रधानांनी या मुलीला दत्तक घ्यावे आणि तिला तिच्या वडिलांच्या घरी (पंतप्रधानांच्या निवासस्थानी) जागा द्यावी, जिथे ती सुरक्षित राहू शकेल. सध्या ज्या ठिकाणी त्या राहत आहेत, तिथे त्यांना असुरक्षित वाटत असून त्यांना संरक्षणाची गरज आहे.
सोशल मीडियावरील ट्रोलिंगचे विष या संपूर्ण प्रकरणातून एक गंभीर प्रश्न उभा राहतो: एकीकडे पंतप्रधान सभ्यतेचे आणि क्षमाशीलतेचे दर्शन घडवत असताना, त्यांचे समर्थक म्हणून मिरवणारे लोक सोशल मीडियावर महिला पत्रकारांना आणि मुलींना अत्यंत घाणेरड्या शिव्या का देतात? जर पंतप्रधानांनी तिला माफ केले असेल, तर मग हे ट्रोलर्स कोणाच्या सांगण्यावरून कायद्याला आणि माणुसकीला तिलांजली देत आहेत?
निष्कर्ष चुकीला माफी मिळणे हा न्यायव्यवस्थेचा आणि संस्कृतीचा भाग आहे. पण १५ वर्षांच्या मुलीने केलेल्या चुकीसाठी तिला मरेपर्यंत धमकावणे हे कोणत्याही सुसंस्कृत समाजाला शोभा देणारे नाही. पंतप्रधानांनी या प्रकरणाची दखल घेऊन केवळ तोंडी माफी न देता, पोलीस कारवाई थांबवून त्या मुलीला सुरक्षा प्रदान करावी, हीच एका आईची आणि लोकशाहीची अपेक्षा आहे.चुकीचे समर्थन होऊ शकत नाही, पण शिक्षेच्या नावाखाली एखाद्याचे आयुष्य उद्ध्वस्त करणे हा सुद्धा गुन्हाच आहे.
