आज सोशल मीडियावर आणि राजकीय वर्तुळात एकच चर्चा सुरू आहे – ती म्हणजे भारताची घसरणारी जागतिक प्रतिष्ठा आणि खालावलेली आर्थिक स्थिती. एकेकाळी जगाच्या राजकारणात ‘अलिप्ततावादी’ आणि शांतताप्रेमी देश म्हणून भारताचा जो सन्मान होता, तो आता धोक्यात आल्याचे चित्र दिसत आहे. विश्वगुरु बनण्याच्या नादात आपण साधे ‘शिष्य’ तरी उरलो आहोत का, असा जळजळीत प्रश्न आता विचारला जात आहे.
पासपोर्टची ताकद संपली? १०० देशांच्या यादीतून भारत बाहेर!
जगातील कोणत्याही देशाची प्रतिष्ठा त्याच्या पासपोर्टच्या ताकदीवरून मोजली जाते. सध्याच्या अधिकृत रँकिंगनुसार, भारत जगातील पहिल्या १०० देशांच्या यादीतूनही बाहेर फेकला गेला आहे. हेच का ते डंका वाजवणारे सरकार? असा सवाल आता उपस्थित केला जात आहे.
- नामिबिया, उझबेकिस्तान आणि मोरोक्कोसारखे देशही भारताच्या पुढे आहेत.
- भारतीय पासपोर्टवर आता फक्त भूतान, नेपाळ, जमैका आणि फिलीपिन्ससारख्या काही मोजक्याच देशांत विना-व्हिसा किंवा ‘व्हिसा ऑन अराइव्हल’ची सुविधा मिळते.
- चीनसारखा हुकूमशाही देशही पासपोर्ट रँकिंगमध्ये भारतापेक्षा २०-२२ पायऱ्या वर आहे.
व्हिरल होणारे सत्य: युरोप किंवा अमेरिकेचा व्हिसा मिळवण्यासाठी आज भारतीयांना प्रचंड अडचणी येत आहेत. परदेशी देशांना असे वाटते की, भारतात गरिबी इतकी वाढली आहे की, लोक एकदा तिथे गेले की परत येणार नाहीत. खुद्द पंतप्रधान सांगतात की ते ८१ कोटी लोकांना (७०% जनता) मोफत धान्य देत आहेत; अशा परिस्थितीत परदेशी देश आपल्याला आदराने का वागवतील?
दौलत की माती? परकीय चलन आणि सोन्याच्या साठ्यात मोठी घट!
केवळ इज्जतच नाही, तर देशाची दौलतही वेगाने कमी होत असल्याचे रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या आकडेवारीवरून स्पष्ट होत आहे.
- परकीय चलन साठ्यात मोठी घसरण: गेल्या चार महिन्यांत भारताचे परकीय चलन ७२८ अब्ज डॉलर्सवरून ६६६ अब्ज डॉलर्सवर आले आहे. म्हणजेच अवघ्या ४ महिन्यात ६२ अब्ज डॉलर्सचा साठा कमी झाला आहे.
- सोन्याचा साठा : एका आठवड्यात सोन्याच्या साठ्यात सुमारे ५% घट झाली असून तो १०२ अब्ज डॉलर्सवर आला आहे.
- रुपयाची घसरण: परकीय गुंतवणूकदार भारतीय शेअर बाजारातून पैसे काढून घेत असल्यामुळे रुपयाची किंमत सातत्याने घसरत आहे. आरबीआयने बाजारात डॉलर्स विकूनही रुपया सावरता आलेला नाही.
- मेडलची हौस आणि जागतिक थट्टा
पंतप्रधानांना परदेशात मिळणाऱ्या पुरस्कारांची मोठी जाहिरात केली जाते, पण वास्तव काही वेगळेच आहे. द गार्डियन सारख्या आंतरराष्ट्रीय वृत्तपत्रात अशा चर्चा आहेत की, मेडल द्या आणि पंतप्रधान लगेच धावत येतात.
- १५ लाख लोकसंख्या असलेल्या देशाने दिलेले मेडलही मोठे करून सांगितले जाते, पण प्रत्यक्षात आपल्या चलनाची आणि पासपोर्टची किंमत मात्र शून्य होत चालली आहे.
- अनेक देशांमध्ये भारतीय चलन एक्सचेंजमध्ये स्वीकारलेही जात नाही. तिथे डॉलर, युरो किंवा अगदी चीनचे चलन चालते, पण भारताचे नाही.
डंका की फक्त इव्हेंट मॅनेजमेंट?
परदेशात मोदींच्या नावाचा जो जयघोष ऐकू येतो, त्यामागे मोठी मॅनेजमेंट असते. ३ महिने आधीपासून टीम्स तिथे जातात, ५००-५०० रुपये देऊन लोक जमवले जातात आणि इव्हेंट उभा केला जातो. हे सर्व फक्त ‘इमेज बिल्डिंग’साठी केले जाते, पण सामान्य भारतीयाला मात्र विमानतळावर वेगळ्या रांगेत उभे करून संशयाने तपासले जाते.
भ्रष्टाचाराचे वॉशिंग मशीन आणि जन की बात?
एक काळ असा होता की भ्रष्टाचाराचे आरोप लागताच नेत्यांना लांब ठेवले जायचे, पण आज भ्रष्टाचाराचे आरोप असलेल्या नेत्यांना भाजपमध्ये सन्मानाने सामील करून घेतले जात आहे.
- अजित पवार, सुवेंदू अधिकारी, हिमंता बिस्वा सरमा यांसारख्या नेत्यांवर आधी आरोप केले गेले आणि आता तेच सत्तेचे भागीदार आहेत.
- मन की बात विरुद्ध जन की बात: पंतप्रधान कधीही पत्रकारांच्या प्रश्नांना सामोरे जात नाहीत किंवा प्रेस कॉन्फरन्स घेत नाहीत कारण त्यांना जनतेच्या प्रश्नांची भीती वाटते.
निष्कर्ष: आता विचार करण्याची वेळ आली आहे!
देश विश्वगुरु बनण्यासाठी केवळ मंदिरांची नव्हे, तर दर्जेदार शिक्षण, संशोधन आणि मजबूत अर्थव्यवस्थेची गरज असते. आज आपला देश कर्जाच्या विळख्यात अडकला असून IMF सारख्या संस्था आपल्या आकडेवारीवर संशय व्यक्त करत आहेत. जर हीच परिस्थिती राहिली, तर २०२९ पर्यंत सामान्य माणसाच्या हातात कटोरा घ्यायलाही पैसे उरणार नाहीत, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. देशाची खरी प्रतिष्ठा भाषणांतून नाही, तर लोकांच्या जगण्यातून आणि पासपोर्टच्या ताकदीतून दिसते. आपण नक्की कुठे चाललो आहोत?
