भारताची शक्ती की व्यवस्थेचे चक्रव्यूह? तरुणाईच्या हुंकाराने हादरले सत्तेचे सिंहासन!
प्रयागराजच्या भूमीतून उमटलेला हा आवाज केवळ एका शहराचा नाही, तर ४० कोटी भारतीय तरुणांच्या भविष्याचा जाहीरनामा आहे
एकेकाळी ज्ञानाचे केंद्र असलेले प्रयागराज आज तरुणांच्या वेदना आणि संघर्षाचे साक्षीदार बनले आहे [१]. आजचा तरुण डेटा (Data), दर्द (Pain) आणि दौलत (Wealth) या तीन गोष्टींच्या कात्रीत सापडला असून, देशाची खरी ताकद असलेल्या तरुणाईला व्यवस्थेने एका पद्धतशीर चक्रव्यूहात अडकवले आहे.
डेटा आणि युथ पोटेन्शिअल: २१ व्या शतकाचे इंधन २१ व्या शतकातील अर्थव्यवस्था दोन गोष्टींवर अवलंबून आहे: तरुणांची क्षमता आणि त्यांनी निर्माण केलेला डेटा. भारताकडे जगातील सर्वात मोठी ४० कोटींची युवाशक्ती आहे. मात्र, दुर्दैव असे की, ज्या डेटाच्या आधारे AI सारखी प्रगत तंत्रज्ञाने उभी राहत आहेत, तो डेटा बड्या कंपन्यांना (उदा. जिओ, अदानी, फेसबुक, गुगल) दिला जात आहे आणि बदल्यात तरुणांना केवळ सोशल मीडियाच्या रिल्सच्या नशेत अडकवले जात आहे. राहुल गांधींच्या मते, हे २१ व्या शतकातील नशा असून, तरुणांना रोजगाराऐवजी मजुरीच्या खाईत लोटले जात आहे.
रोजगाराचे पाच बंद दरवाजे: एक कडू वास्तव आज भारतामध्ये उच्च शिक्षण घेऊनही पदवी केवळ कागदाचा तुकडा ठरत आहे, कारण ती रोजगार देऊ शकत नाही. हजारो तरुणांपैकी केवळ १२ जणांना कायमस्वरूपी नोकरी मिळत आहे. तरुणाईसाठी रोजगाराचे पाचही दरवाजे जाणीवपूर्वक बंद करण्यात आले आहेत:
- मॅन्युफॅक्चरिंग: नोटबंदी आणि चुकीच्या GST मुळे लघु उद्योग संपले, ज्यामुळे मेड इन इंडिया ऐवजी मेड इन चायनाचा बोलबाला वाढला.
- उद्योजकता (Entrepreneurship): बँका सामान्य तरुणांना कर्ज देत नाहीत, तर केवळ अदानी-अंबानींसारख्या बड्या उद्योगपतींना लाखो कोटींचे अर्थसहाय्य दिले जाते.
- सरकारी नोकऱ्या: पेपर लीक आणि भरती घोटाळ्यांनी हा मार्ग उद्ध्वस्त केला आहे.
- सार्वजनिक क्षेत्र (Public Sector): रेल्वे, विमानतळ, बंदरे आणि BSNL सारख्या संस्थांचे खाजगीकरण करून त्या अदानींना सोपवल्या जात आहेत.
- कॉर्पोरेट/IT क्षेत्र: डेटा आणि AI मुळे या क्षेत्रातील नोकऱ्यांवरही टांगती तलवार आहे.
पेपर लीक आणि भ्रष्टाचाराचा ‘नॉर्मलायझेशन’ स्कॅम उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधील तरुणांनी आपल्या व्यथा मांडताना सांगितले की, कशा प्रकारे ५-५ वर्षे भरती प्रक्रियेची वाट पाहावी लागते. UP SI, लेखपाल, पोलीस भरती आणि RO/ARO सारख्या परीक्षांचे पेपर सातत्याने लीक होत आहेत. परीक्षार्थींनी नॉर्मलायझेशनच्या नावाखाली होणाऱ्या गैरप्रकारांना पेपर लीकपेक्षाही मोठा स्कॅम म्हटले आहे, कारण यामध्ये पारदर्शकता नसून कोणाला आत घ्यायचे आणि कोणाला बाहेर काढायचे हे भरती बोर्डाच्या हाती असते.
दमनशाही आणि विद्यार्थ्यांचा लढा अलाहाबाद विद्यापीठात ४००% फी वाढ करण्यात आली असून, मूलभूत सुविधांसाठी विचारणा केली असता विद्यार्थ्यांना दहशतवादी असल्यासारखी वागणूक दिली जाते. बिहारमध्ये शांततापूर्ण आंदोलनावर लाठीमार करणे, विनाकारण ताब्यात घेणे आणि विद्यार्थ्यांवर गुन्हे दाखल करणे, असे प्रकार घडत आहेत. एका विद्यार्थ्याने तर इतकी टोकाची हतबलता व्यक्त केली की, पदव्युत्तर शिक्षण घेऊनही नोकरी नसल्यामुळे एक तर चहाचे दुकान उघडावे लागेल किंवा आत्महत्या करावी लागेल.
व्यवस्थेचे नियंत्रण: दौलत त्यांची, दर्द आपला! राहुल गांधींनी या संपूर्ण परिस्थितीला एका राजकीय-आर्थिक-संस्थात्मक नियंत्रणाचे नाव दिले आहे. त्यांच्या मते, मोदी-अमित शहा राजकीय नियंत्रण ठेवतात, अदानी आर्थिक नियंत्रण (ज्यांची संपत्ती १० वर्षात ३० पटीने वाढली) ठेवतात आणि RSS शैक्षणिक संस्थांमध्ये (कुलगुरुंच्या माध्यमातून) विचारांचे नियंत्रण करत आहे.
निष्कर्ष: नफरत नको, मोहब्बतीचे दुकान हवे! इतक्या छळानंतरही, तरुणांनी हा लढा सत्य आणि अहिंसेच्या मार्गाने लढण्याचा निर्धार केला आहे. सिस्टम बदलण्यासाठी द्वेष नको, तर प्रेमाची गरज आहे हा संदेश घेऊन आजचा तरुण जागृत झाला आहे. ही छात्रों की गूंज आता केवळ घोषणा राहिलेली नाही, तर ती येणाऱ्या परिवर्तनाची नांदी आहे.
#ChhatronKiGoonj #RahulGandhi #PaperLeak #YouthPower #Prayagraj #JobCrisis #EducationRevolution #MohabbatKiDukaan #IndiaWithYouth
