तिसऱ्या महायुद्धाची ठिणगी? ओमानच्या समुद्रात जहाजावर भीषण हल्ला, भारतीय बेपत्ता; इराणच्या नव्या नेत्याचा ‘बदल्याचा’ थरारक इशारा!

जगाच्या शांततेला तडा

सध्या संपूर्ण जगाचे लक्ष पश्चिम आशियातील बिघडत चाललेल्या परिस्थितीकडे लागले आहे. ओमानच्या किनारपट्टीवर, जो होरमुझच्या सामुद्रधुनीच्या अगदी जवळ आहे, एका मोठ्या व्यावसायिक जहाजावर भीषण हल्ला झाला आहे. हा भाग जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो, कारण इराण आणि ओमान या दोन्ही देशांची येथे भागीदारी आहे. या हल्ल्याने केवळ युद्धाची तीव्रता वाढवली नाही, तर भारतासाठी देखील ही चिंतेची बाब ठरली आहे.

भारतीय खलाशांवर संकट आणि सरकारची भूमिका

या व्यावसायिक जहाजावर (GFS Galaxy) एकूण ११ भारतीय कर्मचारी होते. हल्ल्यानंतर तात्काळ बचाव कार्य सुरू करण्यात आले, ज्यामध्ये १० भारतीयांना सुरक्षित वाचवण्यात यश आले, मात्र दुर्दैवाने एक भारतीय अजूनही बेपत्ता आहे. यापूर्वी झालेल्या अशाच एका घटनेत तीन भारतीय बेपत्ता झाले होते, जे नंतर मृत आढळले होते. या गंभीर घटनेवर भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने अधिकृत निवेदन जारी केले आहे. भारताने नेहमीप्रमाणे समुद्रातील व्यापार सुगम असावा आणि हिंसा थांबवावी अशी शांततेची भूमिका मांडली आहे. मात्र, या निवेदनात इराण किंवा अमेरिका यांपैकी कोणाचेही नाव घेतलेले नाही. टीकाकारांच्या मते, भारताची ही भूमिका एखाद्या कथेनंतरच्या पंडितजींच्या आशीर्वादासारखी आहे, जिथे केवळ जागतिक कल्याणाच्या गप्पा मारल्या जातात, पण ठोस कारवाई किंवा कोणावर जबाबदारी निश्चित केली जात नाही.

इराणचा सेकंड फेज आणि मुस्तफा खामेनेईंचे पुनरागमन

तज्ज्ञांच्या मते, हे युद्ध आता दुसऱ्या टप्प्यात प्रवेश करत आहे. पहिल्या टप्प्यात केवळ तात्काळ संघर्ष होता, पण आता हा हिशोब चुकता करण्याचा टप्पा आहे. इराणचे अणुशहर बुशहर येथे अमेरिकेने केलेले धमाके परिस्थिती अधिक स्फोटक बनवत आहेत. या सगळ्यात सर्वात मोठी बातमी म्हणजे मुस्तफा खामेनेई यांचे पुनरागमन. त्यांचे वडील आणि इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनानंतर ते पहिल्यांदाच सार्वजनिकरीत्या समोर आले आहेत. त्यांनी उघडपणे जाहीर केले आहे की, मी माझ्या वडिलांच्या आणि इतर शहिदांच्या रक्ताचा बदला घेईन. ही केवळ जनभावना नसून आता इराणची अधिकृत पॉलिसी बनली आहे. त्यांनी या संघर्षाला इमाम हुसैन यांच्या बलिदानाशी जोडले असून, बदला घेण्यासाठी कोणत्याही थराला जाण्याची तयारी दर्शवली आहे.

जागतिक राजकारण आणि भारताचे आर्थिक नुकसान

हे युद्ध केवळ दोन देशांमधील नाही, तर ते जागतिक वर्चस्वासाठी आहे. अमेरिका होरमुझच्या सामुद्रधुनीवर नियंत्रण मिळवून जगातील २०% तेलाच्या व्यापारावर कब्जा मिळवू पाहत आहे. जर हे नियंत्रण अमेरिकेकडे गेले, तर ते डॉलरचे वर्चस्व टिकवून ठेवू शकतील. दुसरीकडे, इराणने चीन आणि रशियाच्या जहाजांना सुरक्षित मार्ग देण्याचे मान्य केले आहे, ज्यामुळे जागतिक राजकारणात दोन गट पडले आहेत.

भारतासाठी हे युद्ध अत्यंत घातक ठरू शकते:

1. महागाई आणि रुपया: युद्धाची तीव्रता जितकी वाढेल, तितकी तेलाची किंमत वाढेल. यामुळे भारताचे आयात बिल वाढेल आणि पर्यायाने डॉलरच्या तुलनेत रुपया अधिक कमकुवत होईल.
2. सामरिक अडचण: भारत गुप्तपणे इस्रायलला दारुगोळा आणि रसद पुरवत असल्याच्या बातम्या आहेत. जर तिसरे महायुद्ध झाले, तर भारताला आपली तटस्थ भूमिका सोडून अमेरिका-इस्रायल गटात सामील व्हावे लागू शकते. अशा स्थितीत रशिया आणि चीनच्या शेजारी असल्याने भारताची सुरक्षा धोक्यात येऊ शकते.

तिसरे महायुद्ध आणि न्यूट्रल देश

तज्ज्ञ आता या संघर्षाला तिसऱ्या महायुद्धाची चाहूल मानू लागले आहेत. अशा परिस्थितीत स्वित्झर्लंड, नॉर्वे, न्यूझीलंड आणि इंडोनेशिया यांसारखे देश तटस्थ राहण्याची शक्यता आहे. विशेष म्हणजे, जगातील सर्वाधिक मुस्लिम लोकसंख्या असलेला इंडोनेशिया देखील या युद्धापासून लांब राहण्याचा प्रयत्न करत आहे. मात्र, भारताची भूमिका अजूनही संभ्रमात असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

निष्कर्ष: विनाशाच्या उंबरठ्यावर

जोपर्यंत इस्रायल किंवा इराण यांपैकी एकाचा पूर्णपणे पराभव होत नाही, तोपर्यंत हे युद्ध थांबण्याची चिन्हे दिसत नाहीत. इराणने बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांचे (उदा. कादर, इमाद, फतेह-११) व्हिडिओ जारी करून आपल्या आक्रमकतेचा पुरावा दिला आहे. भारताने केवळ राजनैतिक चर्चा न करता आपल्या नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी आणि आर्थिक स्थैर्यासाठी अधिक ठोस पावले उचलणे आवश्यक आहे.हे युद्ध थांबणे केवळ भारतासाठीच नाही, तर संपूर्ण मानवजातीसाठी गरजेचे आहे, अन्यथा २०२६ पर्यंत हे संकट अधिक गडद होऊ शकते.

Kanthak Suryatal