नांदेड विभागात विविध रेल्वे स्थानके आणि रेल्वे वसाहतींमध्ये 09 आरोग्य निरीक्षकांचे समर्पित पथक कार्यरत आहे. रेल्वे वैद्यकीय विभागाच्या मार्गदर्शनाखाली हे आरोग्य निरीक्षक त्यांच्या कार्यक्षेत्रातील पाणी गुणवत्ता आणि खाद्यपदार्थांच्या स्वच्छतेची नियमितपणे पाहणी करतात. प्रस्थापित आरोग्य व स्वच्छता व्यवस्थेअंतर्गत पाण्याचे नमुने नियमितपणे घेऊन जैविक परीक्षण, अवशिष्ट क्लोरीन तपासणी आणि रासायनिक विश्लेषण केले जाते. तसेच रेल्वे स्थानकांवरील कॅन्टीन, पॅन्ट्री कार आणि खाद्यपदार्थ विक्री केंद्रांमधून पॅकबंद खाद्यपदार्थ तसेच कच्च्या मालासह खाद्यपदार्थांचे नमुनेही वेळोवेळी घेऊन निर्धारित प्रयोगशाळांमध्ये तपासणीसाठी पाठविले जातात.
गेल्या सात महिन्यांच्या कालावधीत नांदेड विभागाने मोठ्या प्रमाणावर नमुने घेऊन त्यांची तपासणी केली आहे. त्यामध्ये :
* 1,029 पाण्याच्या नमुन्यांची जैविक तपासणी
* 22,365 नमुन्यांची अवशिष्ट क्लोरीन तपासणी
* 112 नमुन्यांचे रासायनिक विश्लेषण
* 91 खाद्यपदार्थांच्या नमुन्यांची गुणवत्ता तपासणी
महत्त्वाचे म्हणजे, या कालावधीत तपासणी करण्यात आलेल्या एकाही पाण्याच्या नमुन्यात असमाधानकारक गुणवत्ता आढळून आलेली नाही. यावरून विभागात सातत्याने राबविण्यात येत असलेल्या पाणी गुणवत्ता निरीक्षण आणि नियंत्रण उपाययोजनांची प्रभावीता दिसून येते. आरोग्य निरीक्षक तसेच मुख्य आरोग्य निरीक्षक त्यांच्या कार्यक्षेत्रातील रेल्वे स्थानके आणि रेल्वे वसाहतींमध्ये नियमितपणे तपासणी व नमुने संकलित करतात. त्यामुळे केवळ विशेष मोहिमांपुरती मर्यादित न राहता पाण्याच्या गुणवत्तेवर सातत्याने देखरेख ठेवली जाते.
उपाययोजना अधिक बळकट
नांदेड विभाग प्रवासी तसेच रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी सुरक्षित पिण्याचे पाणी, स्वच्छतापूर्ण खाद्यपदार्थ आणि आरोग्यदायी वातावरण उपलब्ध करून देण्यासाठी कटिबद्ध आहे. पाणी व खाद्यपदार्थांची सातत्यपूर्ण तपासणी आणि निरीक्षणाची ही यंत्रणा सार्वजनिक आरोग्य आणि प्रवासी समाधानाबाबत विभागाचा सक्रिय आणि प्रतिबंधात्मक दृष्टिकोन दर्शविते. नांदेड विभाग आपल्या कार्यक्षेत्रातील सर्व रेल्वे स्थानके आणि रेल्वे वसाहतींमध्ये स्वच्छता, आरोग्य आणि सुरक्षितता यांना सर्वोच्च प्राधान्य देत या उपाययोजना अधिक बळकट करत राहील.
