जागतिक राजकारणात स्वतःला विश्वविजेता आणि स्ट्राँगमन म्हणून मिरवणाऱ्या नेत्यांचा काळ आता मावळतीकडे झुकत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या संदर्भात अलीकडे समोर आलेल्या घटना आणि आकडेवारी याच बदलाची साक्ष देत आहेत. एका बाजूला अमेरिकेच्या अंतर्गत राजकारणात ट्रंप यांची लोकप्रियता रसातळाला जात आहे, तर दुसऱ्या बाजूला जागतिक स्तरावर चीन आणि इराण यांच्यातील वाढत्या मैत्रीने अमेरिकेच्या वर्चस्वाला मोठे आव्हान दिले आहे.
फूड कंटेनरमधील विश्वविजेता आणि प्रतिमेला तडा
डोनाल्ड ट्रंप यांची प्रतिमा नेहमीच एका निधड्या छातीच्या नेत्याची राहिली आहे, ज्यांना बंकरमध्ये जाणेही भ्याडपणाचे वाटायचे. मात्र, तुर्कीयेमधून परतताना घडलेली एक घटना त्यांच्या या प्रतिमेला छेद देणारी ठरली आहे. नाटो परिषदेवरून परतत असताना, इराणकडून हल्ल्याच्या भीतीने ट्रंप यांना एका खाद्यान्नाच्या डब्यात लपून प्रवास करावा लागला, अशी माहिती समोर आली आहे. ज्या नेत्याला जगाने स्ट्रॉंगमॅन म्हणून पाहिले, त्याला स्वतःच्या संरक्षणासाठी अशा प्रकारे गुप्तपणे पळावे लागणे, हे त्यांच्या राजकीय अधोगतीचे लक्षण मानले जात आहे. सीएनएनच्या विश्लेषणानुसार, यामुळे ट्रंप यांच्या धाडसी प्रतिमेचे रूपांतर एका ‘कायर’ नेत्यात झाले असून, याचा परिणाम त्यांच्या येणाऱ्या निवडणुकांवर होण्याची दाट शक्यता आहे.
चीन-इराणची गुप्त युती आणि अमेरिकेची कोंडी
मध्य पूर्वेतील सत्तासंघर्ष आता एका नव्या वळणावर आला आहे. चीन आणि इराण यांच्यात नुकतीच एक गुप्त बैठक पार पडली असून, यामध्ये अमेरिकेच्या ठिकाणांवर हल्ले करण्याचा मोठा आराखडा तयार करण्यात आला आहे. चीन उघडपणे इराणला पाठिंबा देत असून, इराणने आपल्या सुप्रीम नॅशनल सिक्युरिटी कौन्सिलच्या माध्यमातून चीनला स्पष्ट केले आहे की, जोपर्यंत अमेरिका आपले वागणे बदलत नाही आणि इराणच्या अटी मानत नाही, तोपर्यंत होरमुझची सामुद्रधुनी उघडली जाणार नाही.
या संघर्षात तंत्रज्ञानाचाही मोठा वाटा आहे. ब्रिटनच्या रॉयल नेव्हीने होरमुझमध्ये देखरेखीसाठी वापरलेल्या मानवरहित विमानांमधील संवेदनशील कॅमेरा डेटा चीनला पाठवला जात असल्याचे उघड झाले आहे. या विमानांमध्ये चीनमध्ये बनवलेल्या सुट्या भागांचा वापर झाला होता, जे पॉवर बंद असतानाही सिग्नल पाठवू शकत होते. हा डेटा चीनने इराणला पुरवल्यामुळे अमेरिकेच्या तळांचे मोठे नुकसान झाले असून, अमेरिकेला या युद्धातून मागे पाऊल घ्यावे लागत आहे.
जनतेचा कौल आणि घसरती लोकप्रियता
अमेरिकेच्या अंतर्गत सर्वेक्षणांनुसार डोनाल्ड ट्रंप यांची परिस्थिती अत्यंत नाजूक आहे. ताज्या मूड ऑफ द नेशन पोलनुसार, ट्रंप यांचे कामकाज केवळ ३३% लोकांनीच योग्य मानले आहे, तर ६६% लोकांनी त्यांना नाकारले आहे. द इकॉनॉमिस्टच्या सर्वेक्षणानुसार, ६०% अमेरिकन नागरिक ट्रंप यांना विश्वासार्ह किंवा प्रामाणिक मानत नाहीत.ट्रंप यांच्यावर असलेले भ्रष्टाचाराचे आरोप आणि राष्ट्राध्यक्ष पदाचा वापर त्यांनी स्वतःच्या वैयक्तिक फायद्यासाठी केल्याचे ६१% लोकांचे मत आहे. इतकेच नव्हे तर, ५३% नागरिक आता असे मानतात की ८० वर्षांच्या ट्रंप यांनी वाढत्या वयामुळे आता राजकारणातून निवृत्त व्हावे.
मध्यावधी निवडणुकांचा इशारा
येणाऱ्या मध्यावधी निवडणुकांमध्ये ट्रंप यांच्या रिपब्लिकन पक्षाला मोठा फटका बसण्याची चिन्हे आहेत. डेमोक्रॅटिक पक्षाने सध्या ८% ची आघाडी घेतली आहे. संसदेतील बहुमत गमावण्याच्या उंबरठ्यावर ट्रंप उभे आहेत. जर केवळ ३% जागांचे समीकरण बदलले, तरी ट्रंप यांच्या हातातून सत्ता पूर्णपणे जाईल. विशेषतः अशा २० जागा आहेत जिथे मतांचे अंतर खूप कमी आहे आणि सध्याच्या जनमताचा कल पाहता या जागा विरोधी पक्षाकडे जाण्याची शक्यता आहे.
निष्कर्ष
डोनाल्ड ट्रंप यांची सत्तेवरील पकड आता केवळ अमेरिकेतच नव्हे, तर जागतिक पातळीवरही सैल होताना दिसत आहे. ज्या इराणला ते धमकावत होते, त्याच इराणने आज चीनच्या मदतीने अमेरिकेची कोंडी केली आहे. ज्या जनतेच्या बळावर ते पुन्हा सत्तेवर येण्याचे स्वप्न पाहत आहेत, ती जनताच आता त्यांच्या प्रामाणिकतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत आहे.
हा काळ एका अशा हुकूमशाही प्रवृत्तीच्या अंताचा आहे, ज्याने जगाला आपल्या मुठीत ठेवण्याचा प्रयत्न केला. जर ट्रंप यांची सत्ता गेली, तर ते केवळ अमेरिकेसाठीच नव्हे, तर जागतिक लोकशाहीसाठी एक महत्त्वाचे पाऊल ठरेल.
