भाजपमध्ये अंतर्गत कलह: ऑपरेशन लोटसला अचानक ब्रेक!
भारतीय राजकारणात सध्या एक मोठी खळबळ उडाली आहे. केंद्रातील सत्ताधारी भाजप ज्या ऑपरेशन लोटसच्या माध्यमातून विरोधी पक्षांना खिंडार पाडत होती, ते ऑपरेशन अचानक थांबले आहे. पंतप्रधान मोदी आणि गृहमंत्री अमित शाह यांच्या नेतृत्वाखालील मिशन ३६२ च्या मार्गात स्वकीयांनीच अडथळे निर्माण केले आहेत का, असा प्रश्न आता उपस्थित होत आहे.
ऑपरेशन लोटस आणि २० जुलैचे टार्गेट २० जुलै २०२६ पासून संसदेचे पावसाळी अधिवेशन सुरू होत आहे. या अधिवेशनात मोदी सरकारला काही मोठे कायदे आणि महत्त्वाची विधेयके मंजूर करून घ्यायची आहेत, ज्यासाठी दोन-तृतीयांश बहुमताची गरज आहे. सध्या भाजपची संख्या २९२ वर आहे, परंतु त्यांना किमान ३५० ते ३६२ खासदारांची गरज आहे. हे संख्याबळ मिळवण्यासाठी मागील दीड-दोन महिन्यांपासून एक मोठे ऑपरेशन सुरू होते.
या ऑपरेशनची सुरुवात धडाक्यात झाली होती. अमित शाह यांचे निकटवर्तीय भूपेंद्र यादव यांनी तृणमूल काँग्रेसचे २० खासदार तोडून मोदींच्या ताटात वाढले होते. तसेच, एकनाथ शिंदे यांच्या माध्यमातून उद्धव ठाकरेंच्या शिवसेनेचे ६ खासदार भाजपकडे वळवण्यात आले होते. एवढेच नाही तर, तामिळनाडूतील डीएमके देखील इंडिया आघाडीतून बाहेर पडून तटस्थ झाली होती. यामुळे भाजपचे संख्याबळ ३१८ पर्यंत पोहोचले होते, परंतु तरीही त्यांना आणखी खासदारांची गरज होती.का थांबले ऑपरेशन लोटस? एका बाजूला हे ऑपरेशन वेगाने सुरू असताना, दुसरीकडे भाजपमध्ये अंतर्गत वादाचा मोठा स्फोट झाला. स्रोतांनुसार, ऑपरेशन थांबण्यामागे खालील प्रमुख कारणे आहेत:
१. भाजपमधील अंतर्गत संघर्ष: भाजपमधील हा वाद केवळ खालच्या स्तरावर नसून तो सर्वोच्च नेतृत्वात आहे. अमित शाह आणि भाजपचे नवीन राष्ट्रीय अध्यक्ष नितीन नवीन यांच्यात उघड संघर्ष पाहायला मिळत आहे. बिहार आणि मध्य प्रदेशातील राजकारणावरून हा वाद अधिक वाढला आहे. अमित शाह यांच्या अत्यंत जवळचे मानले जाणारे नरोत्तम मिश्रा यांचे मध्य प्रदेशात तिकीट कापले गेल्याने शाह नाराज असल्याचे बोलले जाते.
२. राम मंदिर चंदा घोटाळ्याचा पर्दाफाश: अयोध्या राम मंदिराच्या चंदा वसुलीमध्ये झालेल्या कथित घोटाळ्यामुळे भाजप आणि आरएसएस दोन्ही बचावात्मक पवित्र्यात आले आहेत. या प्रकरणामुळे जनतेमध्ये, विशेषतः मध्यमवर्गीयांमध्ये नाराजी पसरली आहे, ज्यामुळे पक्षाची प्रतिमा डागाळली आहे.
३. इथेनॉल आणि महागाईचा फटका: पेट्रोलमधील इथेनॉल मिश्रणाच्या मुद्द्यावरून मध्यमवर्गीय वाहनधारक भाजपवर कमालीचे संतप्त आहेत. सोशल मीडियावर सरकारविरोधात टीकेची झोड उठली आहे, ज्यामुळे सरकार बॅकफूटवर आले आहे.
४. भूपेंद्र यादव प्रकरण: अमित शाह यांचे खास मंत्री भूपेंद्र यादव यांच्या स्टाफमधील चार अधिकाऱ्यांना पंतप्रधान कार्यालयाने अचानक हटवले, त्यापैकी दोघांना बडतर्फ करण्यात आले. ही घटना अमित शाह यांच्यासाठी मोठा धक्का मानली जात आहे.
महाराष्ट्र आणि शरद पवारांना मिळालेले अभयदान या अंतर्गत वादामुळे सर्वात मोठा फायदा महाराष्ट्रातील शरद पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसला झाला आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, उद्धव ठाकरेंची शिवसेना फोडल्यानंतर भाजपचे पुढचे लक्ष्य शरद पवारांचा पक्ष होता. १० पैकी ५ आमदार आणि ८ पैकी ४ खासदार भाजपच्या संपर्कात असल्याच्या बातम्या होत्या. अजित पवार आणि शरद पवार यांच्या पक्षांचे विलीनीकरण करून भाजपला पाठिंबा देण्याची तयारी सुरू होती, परंतु भाजपमधील कलेशामुळे हे ऑपरेशन थांबले आणि शरद पवारांना एक प्रकारे लाईफलाईन मिळाली.
तसेच महाराष्ट्रात मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्यातही सर्व काही आलबेल नाही. शिंदे हे अमित शाह यांच्या जवळचे मानले जातात, तर फडणवीस हे मोदींच्या गोटातील आहेत. शिंदेंनी उद्धव ठाकरेंचे खासदार फोडले ते फडणवीसांच्या इशाऱ्यावरून नसून थेट अमित शाहांच्या सांगण्यावरून फोडले होते, असेही समोर येत आहे.
इतर पक्षांनाही दिलासा केवळ शरद पवारच नाही, तर अरविंद केजरीवाल यांचा आम आदमी पार्टी (AAP – ३ खासदार), तेजस्वी यादव यांचा आरजेडी (RJD – ४ खासदार) आणि झारखंड मुक्ती मोर्चा (JMM – ३ खासदार) यांसारख्या छोट्या पक्षांनाही तात्पुरता दिलासा मिळाला आहे. या पक्षांचे खासदार फोडण्याची सर्व तयारी पूर्ण झाली होती, परंतु सध्याच्या परिस्थितीमुळे भाजपला आपले न्यूट्रल गिअर टाकावे लागले आहेत.
निष्कर्ष सध्या तरी भाजप आपल्या अंतर्गत समस्यांमध्ये इतकी गुरफटली आहे की, ऑपरेशन लोटस राबवणे त्यांना कठीण झाले आहे. आरएसएस आणि भाजपमध्येही अनेक मुद्द्यांवरून मतभेद असल्याची चर्चा आहे. २० जुलैचे अधिवेशन जवळ येत असताना मोदी सरकारकडे पुरेसे संख्याबळ नसल्याने, अनेक महत्त्वाची विधेयके लांबणीवर पडण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
भाजपमधील हा अविश्वासाचा काळ किती काळ टिकतो आणि ऑपरेशन लोटस पुन्हा कधी सुरू होते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. तोपर्यंत तरी विरोधकांसाठी हे अभयदानच ठरले आहे.
