कुटुंबाची खैरियत हवी असेल तर भाजपमध्ये या! – कॉकरोच पार्टीच्या नेत्याला मोदी-शहांच्या गोटातून थेट धमकी?

भारतीय राजकारणात सध्या एका नव्या पिढीचा उदय होताना दिसत आहे. ही पिढी केवळ समाज माध्यमांवर सक्रिय नाही, तर रस्त्यावर उतरून व्यवस्थेला प्रश्न विचारण्याची ताकदही राखून आहे. २० जुलै रोजी दिल्लीच्या रस्त्यांवर आणि संसदेच्या परिसरात जे काही घडले, त्याने केवळ सरकारलाच नाही तर संपूर्ण देशाला हादरवून सोडले. कॉकरोच पार्टी नावाच्या एका नव्या छात्र संघटनेने ज्या पद्धतीने संसदेला वेढा घातला, त्यानंतर आता सरकारकडून ही संघटना तोडण्यासाठी आणि तिचे नेतृत्व दडपण्यासाठी विविध मार्गांचा अवलंब केला जात असल्याचे गंभीर आरोप समोर येत आहेत.

सत्तेचा दबाव आणि धमकीचे राजकारण कॉकरोच पार्टीचे संस्थापक आणि तरुण नेते अभिजीत दीपके यांनी अलीकडेच कॅमेऱ्यासमोर येऊन एक खळबळजनक खुलासा केला आहे. त्यांच्या दाव्यानुसार, त्यांना भाजपमध्ये सामील होण्यासाठी थेट धमक्या दिल्या जात आहेत. जर तुम्हाला तुमच्या कुटुंबाची भलाई आणि खैरियत हवी असेल, तर भाजपमध्ये सामील व्हा, अशा शब्दांत त्यांना धमकावण्यात आले. एखाद्या तरुण नेत्याने, ज्याचे वय पंतप्रधानांच्या नातवाइतके आहे, त्याला अशा प्रकारे सत्तेच्या सर्वोच्च पदावरून धमकावले जाणे हे लोकशाहीसाठी चिंताजनक आहे. हीच ती तर्ज आहे ज्याद्वारे यापूर्वी टीएमसी, शिवसेना (उद्धव गट) किंवा आम आदमी पार्टी यांसारख्या मोठ्या राजकीय शक्तींना कमकुवत करण्याचा प्रयत्न झाला.

सोनम वांगचुक विरुद्ध अभिजीत दीपके: रणनीतीमधील फरक सरकारने लडाखचे आंदोलक सोनम वांगचुक यांच्यावरही दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला. जेव्हा ते मेदांता रुग्णालयात उपोषणाला बसले होते, तेव्हा केंद्र सरकारच्या मंत्र्यांनी त्यांची भेट घेऊन धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी सोडून देण्यास सांगितले होते. सूत्रांच्या मते, वांगचुक यांच्यावर काही प्रमाणात दबाव तंत्र यशस्वी झाले, कारण ते एका विशिष्ट वयात आहेत आणि त्यांचे काही वैयक्तिक स्टेक्स किंवा मालमत्ता आहेत ज्यांना लक्ष्य केले जाऊ शकते. मात्र, अभिजीत दीपके आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांची स्थिती वेगळी आहे. हे तरुण जेंजी पिढीचे प्रतिनिधी आहेत, ज्यांच्याकडे गमावण्यासारखी कोणतीही मोठी मालमत्ता किंवा ईडीच्या चौकशीची भीती वाटेल असे व्यवहार नाहीत. म्हणूनच, ज्यांना ED किंवा CD च्या माध्यमातून झुकवता येत नाही, अशा तरुणांशी सरकारला सामना करावा लागत आहे.

दडपशाहीची नवी साधने: पेलेट गन ते फेस रिकॉग्निशन २० जुलैच्या आंदोलनाला रोखण्यासाठी सरकारने सर्व शक्ती पणाला लावली होती. दिल्लीच्या रस्त्यांवर अश्रूधुराच्या नळकांड्या फोडल्या गेल्या, लाठीमार झाला आणि धक्कादायक म्हणजे मुलांवर पेलेट गनचा वापर करण्यात आला. एवढेच नाही तर, आंदोलन संपल्यानंतरही शांतता राखण्याऐवजी सरकार फेस रिकॉग्निशन सिस्टम वापरून आंदोलक विद्यार्थ्यांची ओळख पटवत आहे आणि मध्यरात्री त्यांच्या घरी पोलीस पाठवले जात आहेत. सरकारने आधी आश्वासन दिले होते की कोणतीही एफआयआर किंवा अटक होणार नाही, मात्र आता या आश्वासनाचा भंग होताना दिसत आहे.

जेंजीची खासियत: जितके दाबाल तितके उफाळून येतील या पिढीची एक विशेष ओळख म्हणजे ते जुन्या पिढीसारखे सहज झुकणारे नाहीत. भाजपच्या चाणक्यांना कदाचित असे वाटले असेल की थोड्याशा धमक्यांनी किंवा वैयक्तिक आमिषांनी हे आंदोलन शांत होईल, परंतु हे गणित उलटे पडले आहे. या पिढीला आपल्या हक्कांची जाणीव आहे आणि ते आपल्या रोल मॉडेल्सशी तडजोड करण्यास तयार नाहीत. जर सरकारने खरोखरच विद्यार्थ्यांच्या भावनांचा विचार केला असता आणि धर्मेंद्र प्रधान यांना वाचवण्यापेक्षा शिक्षणातील गोंधळावर तोडगा काढला असता, तर कदाचित ही आग विझली असती. मात्र, आता ही ठिणगी एका मोठ्या आगीत रूपांतरित झाली आहे.

पुढील पाऊल: २० जुलै केवळ ट्रेलर होता! कॉकरोच पार्टी आणि जेंजीच्या नेत्यांनी आता सरकारला स्पष्ट अल्टीमेटम दिला आहे. जर विद्यार्थ्यांवरील खोटे गुन्हे मागे घेतले नाहीत आणि सत्तेचा दुरुपयोग थांबवला नाही, तर २ जुलैपेक्षाही मोठे आंदोलन छेडले जाईल. आता केवळ विद्यार्थीच नाही, तर त्यांचे पालक आणि समाजातील तो वर्गही या आंदोलनाशी जोडला जात आहे ज्यांना वाटते की मुलांवर अन्याय होत आहे. संसदेत विरोधकांनी आधीच सरकारला कोंडीत पकडले आहे आणि आता रस्त्यावरच्या या संघर्षामुळे सरकारपुढील आव्हाने वाढणार आहेत.

निष्कर्ष सत्ता आणि प्रशासकीय यंत्रणेचा वापर करून आवाज दाबण्याचे दिवस आता संपत चालल्याचे हे संकेत आहेत. जेंजी ही पिढी व्हॉट्सॲप फॉरवर्डवर विश्वास ठेवणारी नाही, तर ती प्रश्न विचारणारी आणि रस्त्यावर उतरणारी पिढी आहे. कॉकरोच पार्टी हे नाव उपरोधिक वाटत असले तरी, ज्याप्रमाणे कॉकरोच प्रतिकूल परिस्थितीतही टिकून राहतो, त्याचप्रमाणे हे तरुणही सत्तेच्या दडपशाहीला तोंड देत टिकून राहतील असा निर्धार दिसत आहे. सरकार जर अजूनही आंदोलनाला दडपण्याचा प्रयत्न करत राहिले, तर हा संघर्ष केवळ विद्यार्थ्यांचा न राहता तो एका मोठ्या लोकशाही आंदोलनाचे रूप धारण करेल हे निश्चित.