एसआयटीने नुकत्याच सादर केलेल्या अहवालात ज्या लोकांवर एफआयआर (FIR) दाखल करण्यात आली आहे, त्यात प्रामुख्याने खालच्या स्तरावरील कर्मचाऱ्यांचा समावेश आहे. यामध्ये टिन्नू यादव (जे चंपत राय यांचे ड्रायव्हर असल्याचे सांगितले जाते), लवकुश मिश्रा, अनुकल्प मिश्रा, मनीष यादव, अविनाश शुक्ला, करुणेश पांडे, सुभाष चंद्र श्रीवास्तव आणि रमाशंकर मिश्रा यांचा समावेश आहे.
या उलट, राम मंदिर ट्रस्टचे सर्वात शक्तिशाली व्यक्ती आणि महासचिव चंपत राय, डॉ. अनिल मिश्रा किंवा इतर कोणत्याही मोठ्या पदाधिकाऱ्याचे नाव या एफआयआरमध्ये नाही. चंपत राय यांच्यावर गंभीर आरोप असतानाही त्यांना या चौकशीतून पूर्णपणे वाचवण्यात आले आहे. अखिलेश यादव यांनी यावर टीका करताना म्हटले आहे की, मोठ्या मगरींना वाचवले जात असून केवळ छोट्या माशांना जाळ्यात ओढले जात आहे.
जमीन व्यवहारातील मोठा घोटाळा
संजय सिंह यांनी उघड केलेल्या पुराव्यानुसार, जमिनीच्या खरेदीमध्ये प्रचंड भ्रष्टाचार झाला आहे. त्यांनी ११ जमीन व्यवहारांची कागदपत्रे सादर केली आहेत, ज्यातून हे स्पष्ट होते की ट्रस्टने बाजारभावापेक्षा अनेक पटीने जास्त किमतीत जमिनी खरेदी केल्या.
घोटाळ्याची पद्धत अत्यंत धक्कादायक होती:
- उदाहरणार्थ, एखादी जमीन मूळ मालकाकडून एका मध्यस्थाने सकाळी ११:३० वाजता २ कोटी रुपयांना विकत घेतली.
- अवघ्या १५ मिनिटांनंतर, म्हणजे ११:४५ वाजता, तीच जमीन त्याच मध्यस्थाने राम मंदिर ट्रस्टला १८.५ कोटी रुपयांना विकली.
- ही १५ मिनिटांची प्रक्रिया ट्रस्टच्या जवळच्या लोकांमार्फत राबवली गेली, ज्यातून कोट्यवधी रुपयांचा नफा काही खासगी व्यक्तींच्या खिशात गेला.
प्रश्न असा निर्माण होतो की, जर ट्रस्टला त्या जमिनीची गरज होती, तर त्यांनी थेट मूळ मालकाकडून ती स्वस्त दरात का खरेदी केली नाही?. या जमीन व्यवहारांचे अंतिम निर्णय महासचिव चंपत राय यांच्याकडेच होते, तरीही त्यांना जबाबदार धरले गेले नाही.
चोरीकडे जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष आणि ऑडिट रिपोर्टची विल्हेवाट
मंदिरात येणाऱ्या दानाची आणि अर्पणाची चोरी होत असल्याचे पुरावे आधीच समोर आले होते, पण ते दाबले गेले:
- महिपाल सिंह यांचे प्रकरण: ट्रस्टचे माजी ऑडिटर महिपाल सिंह यांनी जेव्हा दानातील पैशांची चोरी पकडली, तेव्हा त्यांच्या तक्रारीवर कारवाई करण्याऐवजी त्यांनाच नोकरीवरून काढून टाकण्यात आले. चंपत राय यांनी त्यांची तक्रार गांभीर्याने घेतली नाही.
- २०२१ चा ऑडिट रिपोर्ट: २०२१ मध्ये एका ऑडिट कंपनीने दानाच्या पैशांच्या हिशोबात मोठ्या प्रमाणात अनियमितता असल्याचे स्पष्ट केले होते. त्यांनी व्यवहाराची नवी पद्धत लागू करण्याची शिफारस केली होती, जेणेकरून चोरी रोखता येईल. परंतु, चंपत राय यांनी हा अहवाल कचऱ्याच्या पेटीत टाकला आणि जुनीच पद्धत चालू ठेवली, ज्यामुळे चोरी सुरूच राहिली.
मौल्यवान वस्तू आणि पावत्यांचा अभाव
मंदिरात भक्तांनी अर्पण केलेल्या चांदीच्या विटा आणि चांदीच्या वस्तूंच्या बाबतीतही मोठा संभ्रम आहे. एका महिला भक्ताने दान केलेल्या चांदीच्या काग भुसुंडीची रसीद तिला देण्यात आली नाही. तसेच, अंदाजे ५६ कोटी रुपये किमतीच्या चांदीच्या विटांच्या बाबतीतही अशीच पारदर्शकता अभाव दिसून येतो. या सर्व वस्तू थेट चंपत राय यांच्याकडे सोपवण्यात आल्या होत्या, तरीही त्यांचा हिशोब सार्वजनिक करण्यात आलेला नाही.
निष्कर्ष
