अभिजीत दीपके आणि विरोधातील सुनियोजित मोहीम – एक विश्लेषण
काही काळापूर्वी कोणालाही माहिती नसलेले अभिजीत दीपके हे नाव आज केंद्र सरकारसाठी सर्वात मोठी डोकेदुखी ठरले आहे. कॉकरोच जनता पार्टी या नावाने चेष्टेत सुरू झालेल्या एका चळवळीने आज इतके गंभीर रूप धारण केले आहे की, गेल्या अनेक दिवसांपासून पंतप्रधान आणि गृहमंत्री संसदेत येण्याचे टाळत आहेत, असा दावा केला जात आहे. जेव्हा एखादा सामान्य तरुण किंवा पत्रकार सत्तापक्षावर भारी पडू लागतो, तेव्हा त्याची विश्वासार्हता संपवण्यासाठी एक ठराविक टूलकिट वापरले जाते—त्याला कधी चिनी फंडिंग मिळालेले असते, कधी तो तुकडे-तुकडे गँगचा भाग असतो, तर कधी त्याच्या वैयक्तिक आयुष्यावर हल्ले केले जातात.
षडयंत्रांचे एकामागून एक प्रयोग अभिजीत दीपके यांच्या बाबतीत हे टूलकिट सुरुवातीला अपयशी ठरताना दिसले. तो अमेरिकेहून परत आल्यावर त्याला अमेरिकन फंडिंग असल्याचे आरोप झाले, पण त्याबाबत कोणताही पुरावा देता आला नाही. इतकेच नाही, तर आंदोलनाला बदनाम करण्यासाठी दगडांनी भरलेला ट्रक आणि तोडफोड केलेल्या गाड्या रस्त्यावर आणून ठेवल्या गेल्या, जेणेकरून आंदोलक हिंसक असल्याचे भासवता येईल. मात्र, या जेन-झी पिढीच्या कार्यकर्त्याने हे षडयंत्र आधीच उघड केले आणि तो ट्रक दिल्ली पोलिसांच्याच ताब्यात असलेला अपघातग्रस्त ट्रक असल्याचे समोर आले.
शिक्षणावरून वैयक्तिक हल्ला जेव्हा आंदोलनाला बदनाम करणे शक्य झाले नाही, तेव्हा वैयक्तिक चारित्र्यहनन सुरू झाले. दीपके यांच्या शिक्षणावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत एक आरटीआय दाखल करण्यात आली. त्यावर उत्तर देताना दीपके यांनी अत्यंत धारदार पवित्रा घेतला. माझ्याकडे शैक्षणिक कर्ज आणि स्कॉलरशिपची सर्व कागदपत्रे आहेत, मी ती दाखवायला तयार आहे; पण पंतप्रधान मोदींनीही त्यांची पदवी दाखवावी, असे आव्हान त्यांनी दिले, ज्यामुळे सत्ताधारी पक्षाचीच कोंडी झाली.
नवा अंसारी बाण आणि गंभीर आरोप या मोहिमेतील सर्वात नवा टप्पा म्हणजे सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर फैजान अंसारी याने दिल्ली पोलिसांत केलेली तक्रार. अंसारीने दीपके याला पाकिस्तानी एजंट आणि उमर खालिदचा समर्थक असल्याचे म्हटले आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, दीपकेने जंतरमंतरवर सेलिब्रिटींना आणण्यासाठी पैसे दिल्याचा दावा अंसारीने केला आहे. यात उर्फी जावेदला १ लाख आणि पूनम पांडेला २० हजार रुपये दिल्याचा आरोप त्याने केला आहे. मात्र, हे आरोप केवळ प्रसिद्धीसाठी किंवा व्हॉट्सॲप युनिव्हर्सिटीला मसाला पुरवण्यासाठी असल्याचे दिसून येते.
प्रश्नांच्या कचाट्यात आरोप अंसारीचा दावा आहे की दीपकेच्या लोकांनी त्याच्यावर पुणे आणि छत्रपती संभाजीनगरमध्ये हल्ले केले. जर हे खरे असेल आणि त्याच्याकडे पुरावे असतील, तर महाराष्ट्रातील डबल इंजिन सरकारने अद्याप कारवाई का केली नाही, असा सवाल उपस्थित केला जात आहे. अंसारीचा इतिहास पाहिला तर तो कुणाल कामरा विरोधात तक्रार करणे किंवा कंगना राणौतच्या विधानांचे समर्थन करणे अशा वादांसाठी ओळखला जातो. अशा व्यक्तीचा वापर करून दीपकेला पाकिस्तानी ठरवण्याचा प्रयत्न म्हणजे मूळ मुद्द्यांवरून लक्ष भरकटवण्याचा प्रयत्न आहे.
निष्कर्ष आज देशातील शिक्षण व्यवस्था आणि पेपर लीक सारख्या गंभीर प्रश्नांवर लक्ष देण्याऐवजी, सरकार एका तरुणाच्या आणि विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनावर अधिक लक्ष देत आहे. दीपके यांना तुरुंगात टाकण्याची किंवा त्यांना बदनाम करण्याची ही केवळ सुरुवात असू शकते. मात्र, प्रश्न विचारणाऱ्याला पाकिस्तानी किंवा दंगलखोर ठरवण्याची ही प्रवृत्ती लोकशाहीसाठी घातक आहे. आता अभिजीत दीपके आणि त्यांच्यासोबत असलेल्या तरुणांना या कायदेशीर आणि वैयक्तिक हल्ल्यांचा सामना धैर्याने करावा लागणार आहे.
