भारतीय लोकशाहीचा ग्रेट इंडियन सर्कस: ८०० मतांचा पक्ष आणि २० खासदारांची जादू

बंगालच्या मातीत काहीतरी विलक्षण जादू आहे, असे म्हणतात. पण आजवर महान जादुगार पी.सी. सरकार यांनीही जी जादू दाखवली नसेल, ती जादू आज मोदीजींच्या टीमने बंगालमध्ये करून दाखवली आहे. एका रात्रीत एक अत्यंत सामान्य, अनामिक माणूस देशाच्या राजकारणात इतका बलाढ्य झाला की, चंद्राबाबू नायडू आणि नितीश कुमार यांच्यासारखे दिग्गज किंगमेकरन त्याच्यासमोर आता खुजे वाटू लागले आहेत.

नवे किंगमेकर : श्रीयुत कुंडू आणि त्यांचा ८०० मतांचा साम्राज्य

लोकसभेचे अध्यक्ष ओम बिर्ला यांच्यावर आणि त्यांच्या अधिकृत आकडेवारीवर जर आपण विश्वास ठेवला, तर आज एनडीए (NDA) मध्ये भाजप नंतरचा सर्वात मोठा मित्रपक्ष नॅशनलिस्ट सिटीजन पार्टी ऑफ इंडिया (NCPI) हा ठरला आहे. ज्या चंद्राबाबूंकडे १६ खासदार आहेत आणि नितीश बाबूंकडे १२ खासदार आहेत, त्या सर्वांना मागे टाकत या एनसीपीआय (NCPI) कडे आता २० खासदार आहेत. हे २० खासदार नेमके आले कुठून? तर ते ममता दीदींच्या तृणमूल काँग्रेसमधून (TMC) रात्रीतून पसार होऊन या पक्षात विलीन झाले आहेत.

आता या महाशक्तीशाली पक्षाचे सर्वेसर्वा कोण आहेत, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल. या महाशयांचे नाव आहे मृत्युंजय कुंडू. अवघ्या ४८ तासांपूर्वी कोलकात्यातील मोठ्या पत्रकारांनाही या नावाचा पत्ता नव्हता. कुंडू साहेब स्वतःला मोटिवेशनल स्पीकर, गणितज्ञ, योगा शिक्षक आणि डॉक्टरही म्हणवून घेतात. एवढेच नाही तर ते एक बंगाली वृत्तपत्रही चालवतात. त्यांच्या या बहुआयामी व्यक्तिमत्वाचा आवाका इतका मोठा आहे की, त्यांनी स्वतःच्या पत्नीला, शिवली कुंडू यांना, पक्षाचे अध्यक्ष बनवले आहे.

या पक्षाचा डोलारा किती भव्य आहे, हे त्याच्या कार्यालयावरून समजते. हे कार्यालय कोलकात्यात नाही, तर हावडा स्टेशनपासून ७० किलोमीटर दूर साकराईलमधील हटगाचा नावाच्या एका छोट्याशा गावात आहे. ज्या पक्षाला आजवरच्या इतिहासात साधी ग्रामपंचायत किंवा नगरसेवक निवडून आणता आला नाही, ज्या पक्षाला त्रिपुरा निवडणुकीत फक्त ८५२ मते मिळाली, तो पक्ष आज देशाच्या संसदेत २० खासदारांसह भाजपचा सर्वात मोठा साथीदार बनला आहे. ही लोकशाहीतील रंक ते राजा होण्याची कथा खरोखरच अंगावर शहारे आणणारी (किंवा हसू आणणारी) आहे.

पक्षांतर्गत लोकशाहीचा अनोखा नमुना

या विलीनीकरणाचा खेळ इतका गुप्त होता की, खुद्द या पक्षाच्या संस्थापक सदस्यांना आणि सरचिटणीसांनाही याची भनक नव्हती. पक्षाचे नॅशनल ऑर्गनायझेशन सेक्रेटरी शांतनु डे यांना तर टीव्ही न्यूज आणि सोशल मीडियावरून समजले की, त्यांच्या पक्षात २० खासदार आले आहेत! जेव्हा ते आनंदाने आपल्या अध्यक्षांना (कुंडू यांच्या पत्नीला) फोन लावू लागले, तेव्हा त्यांचा फोन बंद होता आणि सुप्रीमो कुंडू साहेबांचा फोन स्विच ऑफ होता.

यात आणखी एक ट्विस्ट म्हणजे, जेव्हा अध्यक्षा शिवली कुंडू माध्यमांसमोर प्रकट झाल्या, तेव्हा त्यांनी स्पष्ट केले की त्यांनी काही दिवसांपूर्वीच राजीनामा दिला आहे. इतकेच नाही तर त्या म्हणतात, शांतनु डे नावाचा माणूस आमचा सरचिटणीस कधी होताच नाही!  म्हणजे ज्या पक्षाच्या नेत्यांना एकमेकांचे अस्तित्व माहित नाही, ज्यांचे ऑफिस एका दुर्गम गावात आहे, त्या पक्षाला देशाचे गृहमंत्री अमित शाह आणि पंतप्रधान मोदी यांच्या आशीर्वादाने संसदेत मोठी मान्यता मिळते, यालाच कदाचित चाणक्यगिरी म्हणतात.

ऑपरेशन लोटसचा बंगाली फॉर्म्युला आणि आरएसएसचा (RSS) अडथळा

हा सर्व प्रपंच ममता बॅनर्जींचा गड पोखरण्यासाठी रचला गेला आहे. या खेळाचे मुख्य दिग्दर्शक बंगालचे मुख्यमंत्री (ज्यांनी अद्याप शपथ घेतलेली नाही अशा अर्थाने उपरोधिकपणे) शुभेंदू अधिकारी असल्याचे बोलले जाते. १० मे रोजी कुंडू साहेब शुभेंदू बाबूंची भेट घेतात आणि फेसबुकवर फोटो टाकतात. त्यानंतर ८ जूनला टीएमसीचे खासदार फुटायला सुरुवात होते आणि ते थेट दिल्लीत भाजपचे मंत्री भूपेंद्र यादव यांच्या सरकारी बंगल्यावर मुक्कामाला पोहोचतात.

आता प्रश्न असा पडतो की, हे खासदार थेट भाजपमध्ये का गेले नाहीत? याचे उत्तर अत्यंत खोचक आहे. या २० खासदारांमध्ये आणि फुटीर आमदारांमध्ये मुस्लिम प्रतिनिधींची संख्या मोठी आहे. सूत्रांच्या मते, आरएसएस (RSS) ने यावर आक्षेप घेतला होता. जर इतक्या मोठ्या संख्येने मुस्लिम नेते भाजपमध्ये घेतले, तर भाजपची हिंदू-मुस्लिम राजकारणाची धार कमी होईल आणि त्यांच्या हक्काच्या मतपेढीवर परिणाम होईल, अशी भीती संघ परिवाराला वाटत होती. त्यामुळे या मुस्लिम नेत्यांना भाजपमध्ये न घेता, एका शॅडो (सावली) पार्टीत – म्हणजे कुंडू साहेबांच्या एनसीपीआयमध्ये – बसवण्यात आले. म्हणजे सापही मेला आणि काठीही तुटली नाही!

लोकशाहीचा उपहास आणि पुढील लक्ष्य

ज्या पक्षाकडे कार्यकर्त्यांना द्यायला चहाचे पैसे नाहीत, ज्यांच्याकडे एकही निवडून आलेला प्रतिनिधी नाही, त्या पक्षाच्या दाराबाहेर आज पॅरामिलीटरी फोर्सेसचा पहारा आहे. कारण आता तो पक्ष नायडूंच्या टीडीपीपेक्षाही मोठा झाला आहे. हे भारतीय लोकशाहीसाठी आनंदाचे क्षण आहेत की अवसादाचे, हा मोठा प्रश्न खासदार मनोज झा यांनी उपस्थित केला आहे. एखाद्या नॉन-एंटिटी पक्षाला रातोरात २० खासदार मिळणे, ही जगातील सर्वात मोठी थट्टा आहे.

पण हे इथेच थांबणार नाही. बंगालचा धडा गिरवल्यानंतर आता पुढचे लक्ष्य महाराष्ट्रातील शरद पवार आणि उद्धव ठाकरे यांचा पक्ष असल्याचे संकेत मिळत आहेत. तिथे कदाचित हिंदू-मुस्लिम समीकरणाचा अडथळा नसल्यामुळे, तिथले खासदार थेट भाजपमध्ये विलीन केले जाऊ शकतात.

शेवटी, पी.सी. सरकार यांची जादू संपली असेल, पण राजकारणातील हे कुंडू मॅजिक पाहून सामान्य माणसाला एवढेच वाटते की, भारतात आता निवडणुका लढवण्यापेक्षा एखादा कुंडू ब्रँडचा पक्ष नोंदवून ठेवणे जास्त फायद्याचे ठरेल. कोण जाणे, उद्या अमित शाह यांचा फोन येईल आणि तुमच्या दारातही १०-२० खासदार चहा प्यायला हजर होतील! ही जग हसवासायी नसून भारतीय लोकशाहीचा नवा अवतार आहे, जो कदाचित फक्त शुभेंदू अधिकारी आणि त्यांच्या दिल्लीतील मालकांनाच समजला आहे.