भारतीय जनता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष नितीन नवीन यांनी अखेर आपली नवीन टीम जाहीर केली आहे. ही टीम जरी नितीन नवीन यांची असली, तरी त्यावर गृहमंत्री अमित शाह यांची स्पष्ट छाप दिसून येते. या संपूर्ण बदलांमध्ये सर्वात धक्कादायक आणि चर्चेचा विषय ठरलेली गोष्ट म्हणजे भाजपच्या आयटी सेलचे दीर्घकाळ प्रमुख राहिलेले अमित मालवीय यांची झालेली उचलबांगडी. मालवीय यांना डच्चू देणे हा केवळ एका व्यक्तीचा बदल नसून, भाजपच्या आगामी डिजिटल रणनीतीतील मोठ्या बदलाचे संकेत आहेत.
अमित मालवीय यांच्या एक्झिटचे खरे कारण काय? गेल्या काही वर्षांत भाजपचा आयटी सेल हा प्रामुख्याने आक्रमक प्रचार आणि विरोधकांना घेरण्यासाठी ओळखला जात होता. मात्र, अलिकडच्या काळात या सेलची विश्वासार्हता धोक्यात आली होती. अमित मालवीय यांच्या नेतृत्वाखालील आयटी सेलने मांडलेले अनेक दावे, मग ते सरन्यायाधीशांबाबत असोत वा राहुल गांधींच्या प्रतिमेबाबत, ते तथ्यांच्या पातळीवर टिकू शकले नाहीत. सोशल मीडियावरील नवीन पिढी, ज्याला आपण झेड जनरेशन आणि जनरेशन अल्फा म्हणतो, त्यांनी भाजपच्या या जुन्या तंत्राला उघडे पाडण्यास सुरुवात केली.
जेव्हा एखादी खोटी बातमी किंवा चुकीचा संदर्भ सोशल मीडियावर दिला जातो, तेव्हा ही नवीन पिढी अवघ्या काही मिनिटांत त्याचे मीम्स बनवून किंवा मूळ तथ्य समोर आणून भाजपची नाचक्की करत होती. या सततच्या किरकिरीमुळे पक्षाच्या प्रतिमेला तडा जात होता. शेवटी, केवळ खोट्या प्रचाराच्या जोरावर निवडणूक जिंकता येत नाही आणि त्यासाठी बौद्धिक व धोरणात्मक लढाईची गरज असते, हे ओळखून अमित मालवीय यांना नमस्ते करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
दीपक भास्के: नवीन डिजिटल सेनापती अमित मालवीय यांच्या जागी आता छत्तीसगडमधील अनुभवी नेते आणि डिजिटल स्ट्रॅटेजिस्ट दीपक भास्के यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. भास्के यांनी छत्तीसगडमध्ये भाजपच्या सोशल मीडियाची धुरा यशस्वीपणे सांभाळली होती. त्यांच्याकडे केवळ तांत्रिक कौशल्य नसून राजकीय समजही आहे. भाजपला आता अशा नेतृत्वाची गरज आहे जे केवळ आरडाओरडा करणार नाही, तर तथ्यांच्या आधारे विरोधकांना निरुत्तर करेल. २०२९ च्या निवडणुकीसाठी काँग्रेस, समाजवादी पक्ष किंवा इतर विरोधी पक्षांपेक्षा भाजपसमोर खरे आव्हान हे सोशल मीडियावरील जागरूक तरुण पिढीचे आहे, जी प्रत्येक दाव्याची शहानिशा करते.
स्मृती इराणी आणि राम माधव यांचे पुनरागमन या नवीन कार्यकारिणीत दुसरे मोठे आश्चर्य म्हणजे स्मृती इराणी आणि राम माधव यांची झालेली वापसी. लोकसभेतील पराभवानंतर स्मृती इराणी काही काळ राजकीय विजनवासात गेल्याचे चित्र होते. मात्र, भाजपकडे आजही महिला चेहरा म्हणून स्मृती इराणी यांच्या तोडीची दुसरी व्यक्ती नाही. निर्मला सीतारामन यांच्याकडे प्रशासकीय कौशल्य असले तरी, जनमानसात आणि संसदेत आक्रमकपणे बाजू मांडण्यासाठी स्मृती इराणी यांची पक्षाला गरज आहे. त्यांना राष्ट्रीय सरचिटणीसपद देऊन भाजपने त्यांच्यावर मोठा विश्वास दाखवला आहे.
त्याचप्रमाणे राम माधव यांची पुनरागमन ही संघ आणि भाजपमधील समन्वयाच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जाते. विशेषतः जम्मू-काश्मीर आणि ईशान्येकडील राज्यांमध्ये राम माधव यांचा अनुभव पक्षासाठी मोलाचा ठरणार आहे. त्यांना राष्ट्रीय उपाध्यक्ष बनवून पक्षाने एका अनुभवी रणनीतीकाराला पुन्हा मुख्य प्रवाहात आणले आहे.
महाराष्ट्राचे समीकरण आणि विनोद तावडेंचे स्थान महाराष्ट्रातील आगामी विधानसभा निवडणुका पाहता, विनोद तावडे यांना सरचिटणीस पदावर कायम ठेवणे हा एक धोरणात्मक निर्णय आहे. तावडे यांनी गेल्या काही काळात राष्ट्रीय राजकारणात स्वतःची जागा निर्माण केली आहे. महाराष्ट्रातील राजकीय समतोल राखण्यासाठी आणि संघटनात्मक बांधणीसाठी तावडे यांची भूमिका महत्त्वाची असेल.
रोहन गुप्ता आणि काँग्रेसचे स्लीपर सेल या यादीत आणखी एक नाव लक्षवेधी आहे, ते म्हणजे रोहन गुप्ता. काँग्रेसच्या आयटी सेलचे प्रमुख राहिलेले रोहन गुप्ता आता भाजपमध्ये राष्ट्रीय सचिव झाले आहेत. त्यांच्या नियुक्तीमुळे राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू झाली आहे की, काँग्रेसमध्ये असतानाही ते भाजपसाठी काम करत होते का? त्यांना मिळालेली ही पदोन्नती म्हणजे त्यांनी केलेल्या कामाचे बक्षीस असल्याची टीकाही होत आहे. राहुल गांधींच्या टीममधील महत्त्वाच्या व्यक्तीला आपल्याकडे ओढून भाजपने काँग्रेसच्या रणनीतीला खिंडार पाडण्याचा प्रयत्न केला आहे.
२०२९ ची तयारी आणि नवीन आव्हाने भाजपच्या या नवीन टीमकडे पाहिल्यास असे लक्षात येते की, पक्ष आता बचावात्मक पवित्रा सोडून नवीन आक्रमक पण संयमी रणनीती आखत आहे. केवळ व्हॉट्सॲप विद्यापीठाच्या जोरावर राजकारण करणे आता कठीण झाले आहे, हे भाजप नेतृत्वाच्या लक्षात आले आहे. अमित शाह यांनी नेहमीच कार्यकर्त्यांना सांगितले आहे की आपल्याकडे सोशल मीडियाचे मोठे जाळे आहे, पण आता त्या जाळ्यामध्ये केवळ कचरा भरून चालणार नाही, तर तिथे बुद्धिवान लोकांची गरज आहे.
राजस्थानमधून वसुंधरा राजे सिंधिया यांना उपाध्यक्षपदी कायम ठेवणे हे त्यांना सक्रिय राजकारणापासून काहीसे दूर ठेवण्याचे संकेत आहेत, कारण उपाध्यक्ष हे पद भाजपमध्ये मार्गदर्शक मंडळाच्या विस्तारित स्वरूपासारखे मानले जाते. खरी सत्ता आणि कामाचा जोर हा सरचिटणीस आणि आयटी सेलच्या प्रमुखांकडेच असतो.
निष्कर्ष थोडक्यात सांगायचे तर, अमित मालवीय यांची गच्छंती ही भाजपच्या शुद्धीकरण मोहिमेचा भाग असू शकते. डिजिटल जगातील बदलती समीकरणे आणि विरोधकांचा वाढलेला प्रभाव रोखण्यासाठी पक्षाला नवीन चेहऱ्यांची आणि नवीन विचारांची गरज होती. नितीन नवीन यांची ही टीम २०२९ च्या महायुद्धासाठी तयार केलेली पहिली फळी आहे. आता हे नवीन बदल भाजपला किती यश मिळवून देतात आणि दीपक भास्के यांचा आयटी सेल विरोधकांच्या डिजिटल हल्ल्यांना कसे प्रत्युत्तर देतो, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल. भाजपने आता हे मान्य केले आहे की, जनतेसमोर केवळ खोटे पिरसून चालणार नाही, तर सत्याचा आरसा दाखवणाऱ्या झेड जनरेशनला सामोरे जाण्यासाठी अधिक सक्षम आणि विचारपूर्वक रणनीती आखावी लागेल. हा बदल भाजपसाठी संजीवनी ठरतो की केवळ जुनी दारू नवीन बाटलीत भरण्याचा प्रकार ठरतो, हे काळच ठरवेल.
