राहुल गांधी कुठे आहेत? या एका प्रश्नाने मोदी सरकारच्या डंका नीतीचे वाभाडे काढले!

व्हॉट्सॲप युनिव्हर्सिटीचे कुलपती संकटात! जेव्हा जनतेनेच ट्रोलर्सना पळवून लावलं…

सोशल मीडियाचा बदलता वारा एकेकाळी सोशल मीडिया हे राजकीय प्रचाराचे आणि विरोधकांना ट्रोल करण्याचे सर्वात मोठे शस्त्र मानले जात होते. २०१४ च्या निवडणुकीत ज्या सोशल मीडियाने डंका वाजवला, आज तोच प्लॅटफॉर्म सत्ताधारी पक्षासाठी मोठी उत्तरदायित्व बनत चालल्याचे चित्र दिसत आहे. नुकत्याच घडलेल्या एका घटनेने हे पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे की, आता जनता केवळ ऐकून घेत नाही, तर ती त्याच भाषेत सडेतोड उत्तरही देते.

अमित मालवीय यांचा तो ट्विट आणि जनतेचा संताप भाजप आयटी सेलचे प्रमुख अमित मालवीय यांनी राहुल गांधींच्या परदेश दौऱ्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत एक ट्विट केले होते. राहुल गांधी कुठे आहेत? ते कोणत्या देशात सुट्टी साजरी करत आहेत आणि कोणाला भेटत आहेत? असा प्रश्न त्यांनी विचारला होता. मात्र, राहुल गांधींना घेरण्याच्या या प्रयत्नात मालवीय यांनी स्वतःच्याच पक्षाची आणि पंतप्रधानांची कोंडी करून घेतली.

जनतेने या ट्विटवर ज्या प्रतिक्रिया दिल्या, त्यावरून असे दिसते की आता व्हॉट्सॲप युनिव्हर्सिटीमध्ये लपायलाही जागा उरलेली नाही. एका युजरने उपरोधिक टोला लगावला की, मोदीजींनी ३० वर्षे न्यूझीलंडचा मफलर सांभाळून ठेवला, पण ते स्वतःच्या पदव्या काळजीपूर्वक ठेवू शकले नाहीत. ही प्रतिक्रिया सोशल मीडियावर प्रचंड व्हायरल झाली, कारण ती एकाच वेळी पंतप्रधानांच्या स्मृतीवर आणि त्यांच्या शैक्षणिक पात्रतेच्या वादावर प्रहार करते.

परदेश दौरे आणि देशांतर्गत वास्तव पंतप्रधान मोदींच्या इंडोनेशिया, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड यांसारख्या देशांच्या दौऱ्यांची तुलना एका बाजूला केली जात असताना, दुसऱ्या बाजूला देशातील महत्त्वाच्या प्रश्नांकडे दुर्लक्ष होत असल्याची टीका होत आहे. जेव्हा देशात शिक्षण मंत्रालयाचे कामकाज कोलमडले आहे, अयोध्येतील देणगीच्या लूट प्रकरणाची चर्चा होत आहे, तेव्हा पंतप्रधान मीडियाला टाळून परदेश दौरे करत असल्याचा आरोप जनतेने केला आहे. मालवीय यांना विचारण्यात आले की, जर ते सरकारमध्ये आहेत, तर त्यांना इमिग्रेशन ब्युरो आणि गृहमंत्रालयाकडून माहिती का मिळत नाही? कोणताही नागरिक बाहेर जाताना त्याच्या पासपोर्टवर शिक्का मारला जातो, तरीही आयटी सेल प्रमुखांना हे विचारण्याची गरज का पडते? यातून असे स्पष्ट होते की, जनतेला आता हे जुने प्रश्न आणि आरोप कंटाळवाणे वाटू लागले आहेत.

पप्पू प्रतिमेचे झालेले हस्तांतरण एकेकाळी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून राहुल गांधींची प्रतिमा पप्पू म्हणून प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न झाला होता. मात्र, आता तीच परिस्थिती उलटली आहे. लोक आता राहुल गांधींना परदेशात पुरस्कार आणि पदके जिंकताना पाहत आहेत, तर दुसरीकडे सत्ताधाऱ्यांच्या धोरणांची खिल्ली उडवली जात आहे. आम्हाला आमच्या मल्टीप्राइज पप्पूचा अभिमान आहे, अशा उपरोधिक कमेंट्स आता मोदींच्या मेडल असलेल्या फोटोंखाली दिसू लागल्या आहेत. हा ट्रेंड दर्शवतो की ज्यांनी ट्रोलिंगचे तंत्र शोधले, आज जनता त्यांनाच ट्रोल करत आहे.

भयमुक्त जनता आणि बदललेले वातावरण या चर्चेतील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे लोकांच्या मनातील भीती कमी झाली आहे. पूर्वी आयपी ॲड्रेस ट्रॅक होण्याच्या भीतीने लोक शांत राहत असत, पण आता जनता सार्वजनिकपणे आणि उघडपणे प्रश्न विचारत आहे. सोशल मीडिया जो एकेकाळी भाजपचे सर्वात मोठे शस्त्र होते, ते आता त्यांच्यासाठी धोक्याची घंटा ठरत आहे. इतकेच नाही तर, एका वेळी पंतप्रधानांच्या यूट्यूब कार्यक्रमांमधील कमेंट सेक्शन बंद करावे लागले होते, जे जनतेच्या रोषाचे प्रतीक होते.

केवळ सोशल मीडिया पुरेसा आहे का? चर्चेत असेही मत व्यक्त करण्यात आले की, केवळ ट्विटर किंवा सोशल मीडियावर ट्रोलिंग करून बदल घडणार नाही. जर खरोखरच बदल हवा असेल, तर गांधीजींच्या मार्गाने रस्त्यावर उतरून लोकशाही पद्धतीने लढा द्यावा लागेल. इतरांनी क्रांती करावी आणि आम्ही फक्त त्याचा आनंद घ्यावा, या मानसिकतेतून बाहेर येण्याची गरज आहे. जोपर्यंत नागरिक स्वतःच्या हक्कासाठी रस्त्यावर येत नाहीत, तोपर्यंत ते लोकशाहीचे खरे हक्कदार ठरू शकत नाहीत.

नैतिकता आणि जबाबदारी: एक युनिट म्हणून नागरिक शेवटी, देशभक्ती म्हणजे केवळ व्हॉट्सॲपवर घोषणा देणे नाही. जो माणूस आपल्या घरात पालकांना पाणी देऊ शकत नाही, तो देशाला काय देणार? आपण प्रत्येक जण या देशाचा एक घटक आहोत. जर आपण आपल्या कुटुंबाशी आणि घराशी प्रामाणिक असू, तरच आपण देशाशी प्रामाणिक राहू शकतो. पंतप्रधान असोत वा सामान्य नागरिक, प्रत्येकाने एक युनिट म्हणून आपली जबाबदारी पार पाडणे आवश्यक आहे.

निष्कर्ष अमित मालवीय यांच्या एका ट्विटने हे सिद्ध केले आहे की, आता जनता सजग झाली आहे. लोकशाहीत विरोधकांना प्रश्न विचारण्यापेक्षा सत्ताधाऱ्यांनी स्वतःच्या कामाचा हिशोब देणे जास्त गरजेचे आहे. सोशल मीडियावरील ही डिजिटल क्रांती हे सूचित करते की, आता काळ बदलत आहे आणि जनतेने ट्रोलर्सना त्यांच्याच भाषेत उत्तर देण्यास सुरुवात केली आहे.