४०० वेळा अटक, २५ वर्षांचा संघर्ष आणि संपूर्ण पेन्शन देशासाठी स्वाहा! जंतर-मंतरवरील असली हिरोंची धडक कहाणी!

नवी दिल्ली (खास प्रतिनिधी) – राजधानी दिल्लीतील जंतर-मंतर म्हणजे आंदोलनांचे केंद्र मानले जाते. रोज शेकडो नेते, तथाकथित समाजसेवक आणि व्हीआयपी चेहरे येथे येतात, कॅमेऱ्यांसमोर उभे राहतात अन् संध्याकाळी सोयीस्कर आणि आरामदायक हॉटेलमध्ये निघून जातात. योगेंद्र यादव, नेहा बोरा, अभिजीत दीपके, सौरव दास यांसारख्या सुप्रसिद्ध चेहऱ्यांना मीडियाचे कॅमेरे क्षणात टिपतात आणि टीव्ही स्क्रीनवर दाखवून टीआरपी मिळवतात. परंतु, याच गर्दीत आणि कॅमेऱ्यांच्या झगमगाटामागे असे अनेक अनाम हिरो आहेत, जे स्वतःचे घर-दार, नोकरी आणि संपूर्ण आयुष्य पणाला लावून लोकशाही वाचवण्यासाठी रस्त्यावर उतरले आहेत. ज्यांना कोणतीही वैयक्तिक प्रसिद्धी नको आहे ना कोणता राजकीय स्वार्थ आहे; ते केवळ आणि केवळ आपल्या देशासाठी आणि सामान्य नागरिकांच्या मूलभूत हक्कासाठी लढत आहेत. ग्राउंड रिपोर्टमधून दिल्लीतील या अनाम आंदोलकांची आणि त्यांच्या भीषण संघर्षाची सडेतोड कहाणी समोर आली आहे.

१मध्य प्रदेशातील अनाम भारतीय: ४ दिवसांचा ट्रकचा प्रवास अन् १२ दिवसांच्या शिळ्या पाण्याचा आक्रोश

दिल्लीत डोक्यावर गिअर-हेल्मेट, हातात आणि शरीरावर भारत माता, तिरंगा आणि हिंदू, मुस्लिम, शीख, ख्रिश्चन अशा चारही धर्मांचे झेंडे लावून उभा असलेला एक ५१ वर्षांचा सामान्य नागरिक सर्वांचे लक्ष वेधून घेतो. माझे नाव विचारू नका, मी केवळ एक भारतीय आहे, अशा ठाम आणि आक्रमक शब्दांत तो आपली ओळख सांगतो. मध्य प्रदेशातील सिवनी जिल्ह्यातील आधेगाव या अत्यंत छोट्या गावातून हा व्यक्ती दिल्लीत पोहोचला आहे. आंदोलनाच्या वेळी ट्रेन बंद असल्याने सलग ४ दिवस ट्रकमधून प्रवास करत, खडतर हाल-अपेष्टा सहन करून तो जंतर-मंतरवर दाखल झाला आहे. आपल्या गावातील भीषण वास्तव मांडताना तो सांगतो की, आज स्वातंत्र्य मिळून दशके उलटली तरी त्याच्या आधेगावमध्ये १५-१५ दिवस पिण्याचे पाणी येत नाही. गावातील माता-भगिनींना पहाटे ४ वाजता उठून हँडपंपवरून पाणी आणावे लागते किंवा नदी-तलावातील दूषित पाणी प्यावे लागते. लोक १२ ते १५ दिवस जुने शिळे पाणी पिऊन जगतात. वीज नसल्यामुळे लहान मुलांना मेणबत्ती किंवा मोबाईलच्या फ्लॅशलाईटमध्ये अभ्यास करावा लागतो. गेल्या १८ वर्षांपासून सत्ता भोगणाऱ्या भाजप सरकारने गावाला मूलभूत सुविधांपासून वंचित ठेवल्याचा गंभीर आरोप त्याने केला आहे. त्याचा राज्यकर्त्यांना आणि संपूर्ण देशाला सडेतोड सवाल आहे, जर या देशातील सामान्य माणूस पिण्याच्या पाण्यासाठी, रस्त्यासाठी, विजेसाठी आणि शाळेसाठी लढू शकत नाही, तर उद्या त्यांचा मतदानाचा अधिकार हिरावून घेतला गेला तर ते कसे लढणार? निवडणूक आयोगाद्वारे म्हणजेच ज्ञानेश कुमार यांच्यामार्फत १३ कोटींपेक्षा जास्त मते कट केली गेली असल्याचा गंभीर आरोप करत त्याने लोकशाहीच्या रक्षणासाठी संविधानाने दिलेल्या मतदानाच्या अधिकाराचे महत्त्व अधोरेखित केले. श्रीमंत आणि गरीब दोघांनाही संविधानाने एकाच रांगेत उभे राहून मतदानाचा समान अधिकार दिला आहे, तोच हिरावला गेला तर नागरिकांकडे काय उरेल, असा सवाल त्याने उपस्थित केला.

तमिळनाडूतील बाप-लेकीचा २५ वर्षांचा क्रांतिकारी संघर्ष: ४०० हून अधिक वेळा अटक, ६ वेळा जेल!

जंतर-मंतरवरील दुसरा सर्वात मोठा आणि थरारक संघर्ष म्हणजे तमिळनाडूवरून आलेले ६१ वर्षांचे आनंदन आणि त्यांची ३३ वर्षांची मुलगी नंदिनी यांचा लढा. आनंदन हे माजी सरकारी कर्मचारी आहेत, तर नंदिनी ही वकिलीची पदवीधर आणि वकील आहे.आनंदन हे गेल्या २५ वर्षांपासून तर नंदिनी २०१० पासून म्हणजेच १५ वर्षांपासून रस्त्यावर उतरून जनतेच्या हक्कासाठी लढा देत आहेत. या बाप-लेकीने आतापर्यंत ४०० पेक्षा जास्त वेळा पोलिसांच्या अटका सहन केल्या आहेत आणि ६ पेक्षा जास्त वेळा तुरुंगवास भोगला आहे.

EVM घोटाळा, मोदींचा राजीनामा आणि स्वेच्छेने देशासाठी त्याग

आनंदन आणि नंदिनी यांच्या प्रमुख मागण्या खालीलप्रमाणे आहेत:

• EVM बंद करा व बॅलेट paper ने निवडणुका घ्या: अमेरिका, जर्मनीसारख्या प्रगत आणि विकसित देशांमध्ये ईव्हीएम वापरावर बंदी आहे. ईव्हीएममधील सोर्स कोड मॅनिपुलेशन करून लोकांचे मतदान चोरले जात आहे.
• पंतप्रधान मोदींचा राजीनामा: ईव्हीएमच्या कथित गैरवापरावर आधारित सत्ता टिकवून ठेवल्याचा आरोप करत त्यांनी मोदींच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे.
• युवकांना रोजगार आणि संपूर्ण दारू बंदी: तमिळनाडूत दारू बंदी झाली पाहिजे आणि कोट्यवधी सुशिक्षित बेरोजगारांना रोजगार मिळाला पाहिजे.

सर्वात चक्रावून टाकणारी बाब म्हणजे, या आंदोलनासाठी त्यांना कोणतीही राजकीय किंवा बाहेरील निधी मिळत नाही. आनंदन यांनी स्वतःची संपूर्ण सरकारी पेन्शन, ग्रॅच्युइटी आणि निवृत्तीचे सर्व पैसे या आंदोलनात आणि देशसेवेत झोकून दिले आहेत. मुलगी नंदिनी आणि तिची बहीण वकील आहेत, तर जावई सॉफ्टवेअर इंजिनिअर आहेत; ते स्वतःच्या कष्टाच्या कमाईतून हा लढा चालवत आहेत. महात्मा गांधी, भगतसिंग, नेताजी सुभाषचंद्र बोस आणि चंद्रशेखर आझाद यांच्या विचारांचा वारसा चालवत त्यांनी मक्कल कहा पोराट्टम कच्ची नावाची पक्षाची स्थापना करून ईव्हीएमविरोधात लढा तीव्र केला आहे.

बड्या नेत्यांचा प्रसिद्धीचा स्टंट विरुद्ध पायाचे दगड बनलेले अनाम सैनिक

दिल्ली आंदोलनाचा हा ग्राउंड रिपोर्ट एका मोठ्या राजकीय आणि सामाजिक विसंगतीवर बोट ठेवतो. जे नेते टीव्हीवर बाईट देतात, ते काही दिवसांत राजकीयदृष्ट्या सेट होतात, त्यांना आलिशान सोयी-सुविधा मिळतात. परंतु, मध्य प्रदेशातून ट्रकमधून आलेला ५१ वर्षांचा सामान्य नागरिक किंवा तमिळनाडूचे ६१ वर्षांचे आनंदन आणि ३३ वर्षांची नंदिनी यांच्यासारखे लोक लोकशाहीच्या इमारतीचे पायाचे दगड बनून राहतात. त्यांना प्रसिद्धीची हाव नाही, ना कॅमेऱ्याची नशा. ते देशाचे संविधान, गरिबांचे पाणी, रोजगार आणि मतदानाचा अधिकार वाचवण्यासाठी स्वतःच्या आयुष्याची आहुती देत आहेत.

निष्कर्ष: लोकशाही वाचवायची असेल तर या खऱ्या हिरोंचा आवाज बना!

मुख्य प्रवाहातील मीडिया जेव्हा अशा अनाम सैनिकांकडे दुर्लक्ष करतो, तेव्हा देशवासियांनी स्वतः पुढे येऊन या खऱ्या क्रांतीची दखल घेतली पाहिजे. दिल्लीच्या जंतर-मंतरवर सुरू असलेला हा लढा केवळ ईव्हीएम किंवा पाण्याचा नाही, तर तो १४० कोटी भारतीयांच्या अस्तित्वाचा आणि संविधानाचा आहे. जर आपण या अनाम वीरांच्या पाठीशी उभे राहिलो नाही, तर देशातील लोकशाही केवळ कागदावरच उरेल!

Kanthak Suryatal