अमेरिकन सैनिकांचा युद्धात उतरण्यास नकार! सेंटकॉमचा ट्रम्प प्रशासनाला गंभीर इशारा; मध्य पूर्वेत तणाव शिगेला! वॉशिंग्टन / तेहरान / तेल अवीव (खास प्रतिनिधी) – मध्य पूर्वेतील अमेरिका, इजरायल आणि इराण यांच्यातील लष्करी तणावाने आता अत्यंत भीषण आणि धोकादायक वळण घेतले आहे. इराणने अमेरिकेचे ५८ वे एमक्यू-९ रीपर अत्याधुनिक ड्रोन पाडल्याची मोठी बातमी समोर आली आहे. एकापाठोपाठ एक अमेरिकन ड्रोन पाडले जात असल्याने अमेरिकन प्रशासनामध्ये तीव्र अस्वस्थता पसरली आहे. याच दरम्यान, फायनान्शियल टाइम्स आणि सीबीएस न्यूज यांसारख्या प्रमुख जागतिक प्रसारमाध्यमांनी प्रसिद्ध केलेल्या अहवालांमुळे ट्रम्प प्रशासन, अमेरिकन लष्कर आणि इजरायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्यातील मतभेद व राजकीय दबाव उघड्यावर आला आहे. अमेरिकन सैनिकांमध्ये मानसिक तणाव आणि सेंटकॉमची गंभीर चेतावणी फायनान्शियल टाइम्सच्या रिपोर्टनुसार, मध्य पूर्वेत तैनात असलेले अमेरिकन सैनिक स्वतः एका मोठ्या मानसिक तणावाचा सामना करत आहेत. हे सैनिक प्रत्यक्ष जमिनीवर उतरून युद्ध लढण्यास मानसिकदृष्ट्या तयार नाहीत. लष्करातील बहुसंख्य सैनिकांचे असे मानणे आहे की, अमेरिकेने या अनावश्यक युद्धात अजिबात पडू नये. अद्याप अमेरिकेने केवळ हवाई हल्ले केले असून पायदळ सैनिक प्रत्यक्ष मैदानात उतरलेले नाहीत; तरीही सैनिकांमध्ये भीती व अनिश्चिततेचे वातावरण आहे. दुसरीकडे, मध्य पूर्वेतील अमेरिकन लष्करी कारवाया सांभाळणाऱ्या सेंटकॉमने राष्ट्राध्यक्ष डोनल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनाला अत्यंत गंभीर इशारा दिला आहे. सेंटकॉम अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे की, इराणविरुद्ध प्रदीर्घ काळासाठी अशा प्रकारे मोठ्या संख्येने सैनिक आणि आधुनिक शस्त्रास्त्रांची तैनाती ठेवली, तर अमेरिकेची स्वतःची लष्करी क्षमता गंभीररीत्या कमकुवत होऊ शकते. गेल्या एका वर्षापासून सुरू असलेल्या या लष्करी तैनातीमुळे अब्जावधी डॉलर्सचा खर्च होत असून पैशांची उधळपट्टी होत आहे. याचा विपरित परिणाम असा होईल की, जगातील इतर कोणत्याही भागात अचानक नवे संकट उभे राहिल्यास तिथे हस्तक्षेप करण्याची अमेरिकेची क्षमता ढासळेल, अशी तीव्र चिंता लष्करी अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे. अमेरिकेतील राजकीय उलथापालथ, निवडणुकीतील पराभव आणि ट्रम्प यांची अस्वस्थता अमेरिकेतील अंतर्गत राजकीय परिस्थिती देखील ट्रम्प प्रशासनासाठी अत्यंत प्रतिकूल बनली आहे. नुकत्याच पार पडलेल्या मिडटर्म निवडणुकीत ट्रम्प यांच्या रिपब्लिकन पक्षाचा ऐतिहासिक पराभव झाला असून सिनेट आणि हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह्ज या दोन्ही सभागृहांवर विरोधक म्हणजेच डेमोक्रॅटिक पक्षाने नियंत्रण मिळवले आहे. अहवालानुसार, या पराभवामागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे इराण युद्धाविरुद्ध अमेरिकन जनतेमध्ये असलेली प्रचंड नाराजी हेच होते. जानेवारीमध्ये काँग्रेसची नवी टर्म सुरू झाल्यानंतर डेमोक्रॅट्स अमेरिकेच्या संरक्षण बजेटमध्ये मोठी कपात करू शकतात आणि परदेशातील लष्करी कारवायांवर कठोर देखरेख ठेवू शकतात, अशी भीती लष्करी रणनीतीकारांना वाटत आहे. अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी व्हान्स यांनीही हे मान्य केले की, इराणसोबतच्या युद्धामुळे पक्षाला निवडणुकीत पराभव पत्करावा लागला; परंतु राष्ट्राध्यक्ष जो निर्णय घेतील, त्याला पाठिंबा देणे हे आपले कर्तव्य असल्याचे त्यांनी नमूद केले. या वाढत्या चौफेर दबावामुळे राष्ट्राध्यक्ष डोनल्ड ट्रम्प अत्यंत चिडलेले व बौखलावलेले दिसत आहेत. ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की, त्यांना इराणसोबत खरा करार करायचा आहे आणि ते हे युद्ध स्वतःच्या अटींवर संपवतील. दरम्यान, वॉशिंग्टनमध्ये इराणकडून रासायनिक किंवा अणुहल्ला केला जाऊ शकतो, अशा अफवा आणि वृत्त सीएनएन द्वारे पसरल्याने प्रशासनात प्रचंड भीती पसरली होती; अगदी अमेरिकेचे वित्तमंत्री स्कॉट बेसेंट लष्करी बंकरमध्ये गेले होते. मात्र, नंतर ट्रम्प यांनी या बातम्यांचे खंडन करत वॉशिंग्टनमध्ये अशा हल्ल्याची कोणतीही गुंजाइश नसून ही बातमी चुकीची असल्याचे स्पष्ट केले. यावरून अमेरिकन प्रशासनातील अंतर्गत समन्वयाचा अभाव स्पष्टपणे दिसून येतो. इजरायलचा ट्रम्प यांच्यावर पुन्हा हल्ल्यासाठी दबाव आणि नेतन्याहू यांचे मनसुबे इराणवर तातडीने पुन्हा लष्करी हल्ला करण्यासाठी इजरायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू हे ट्रम्प प्रशासनावर सतत प्रचंड दबाव आणत आहेत. इजरायलच्या चिंतेचे मुख्य कारण म्हणजे इराण अतिशय वेगाने बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचे उत्पादन पुन्हा सुरू करत आहे आणि आपली अणुकेंद्रे व लष्करी ठिकाणे जमिनीखाली सुरक्षित ठिकाणी हलवत आहे. त्यामुळे इराणवर हल्ला करण्याची संधी वेगाने निघून जात असल्याचा तर्क इजरायली अधिकाऱ्यांनी दिला आहे. गेल्या आठवड्यात इजरायलची गुप्तचर संस्था मोसादचे प्रमुख रोमन गॉफमन यांनी वॉशिंग्टनचा दौरा करून सीआयए प्रमुख जॉन रॅटक्लिफ यांची भेट घेतली होती. तसेच सेंटकॉम प्रमुख ॲडमिरल ब्रॅड कूपर यांनी इजरायली लष्करप्रमुख एयाल झमीर आणि मोसाद प्रमुखांसोबत महत्त्वपूर्ण बैठक घेऊन परिस्थितीची समीक्षा केली.सीबीएस न्यूजच्या रिपोर्टनुसार, ट्रम्प यांनी आदेश दिल्यास अमेरिका आणि इजरायल अवघ्या २ ते ४ दिवसांत इराणविरोधात मोठा संयुक्त लष्करी हल्ला सुरू करू शकतात. काही सल्लागारांनी ट्रम्प यांना पुढील ८ आठवड्यांच्या आत कारवाई करण्याचा सल्ला दिला आहे.राजकीय विश्लेषकांच्या मते, नेतन्याहू यांच्यावर स्वतःच्या देशात भ्रष्टाचाराचे गंभीर खटले सुरू आहेत आणि सत्ता गमावल्यास त्यांना तुरुंगात जावे लागणे निश्चित मानले जात आहे. त्यामुळे आपली सत्ता टिकवून ठेवण्यासाठी नेतन्याहू इराणविरुद्ध युद्ध भडकावू इच्छितात, असा कयास वर्तवला जात आहे. ट्रम्प यांची परस्परविरोधी भूमिका आणि मध्य पूर्वेतील प्रत्यक्ष संघर्ष राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या इराणबाबतच्या वक्तव्यांमध्ये स्पष्ट विरोधाभास पाहायला मिळत आहे. फॉक्स न्यूजशी बोलताना ट्रम्प म्हणाले की, त्यांना इराणसोबत स्थायी करार करायचा आहे आणि हे प्रकरण लवकर संपवायचे आहे. मात्र, दुसऱ्याच दिवशी इजरायलच्या चॅनेल १२ शी बोलताना त्यांनी सांगितले की, त्यांना कोणताही निर्णय घेण्याची घाई नाही आणि ते नव्या वर्षानंतर परिस्थिती पाहतील. या राजकीय अनिश्चिततेदरम्यान, मध्य पूर्वेत अमेरिकेची प्रचंड लष्करी तैनाती कायम आहे. या भागात अमेरिकेचे हजारो सैनिक आणि यूएसएस थिओडोर रूझवेल्ट सह दोन विमानवाहू जहाजांचे ताफे तैनात आहेत.प्रत्यक्ष युद्धभूमीवर अमेरिका आणि इराण यांच्यात जोरदार संघर्ष सुरू आहे. अमेरिकेने इराणच्या खार्ग बेटावर हल्ले केले असून, त्याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने बहरीनमधील अमेरिकेच्या ५ व्या फ्लीटवर तसेच कुवेत मधील अमेरिकन तळांवर थेट प्रतिहल्ले केले आहेत. त्यामुळे पाकिस्तानच्या पुढाकाराने झालेला इस्लामाबाद करार आता पूर्णपणे निरर्थक ठरला असून तो बासनात गुंडाळला गेला आहे. इराणचा कठोर इशारा विरुद्ध शांतता व चर्चेचा प्रस्ताव परिस्थिती बिकट होत असताना इराणचे सर्वोच्च नेते मुश्ताबा खामेनेई यांनी जाहीर इशारा दिला आहे की, इराणच्या क्षेपणास्त्रांच्या कारवाईला कोणतीही भौगोलिक सीमा असणार नाही. तसेच आयआरजीसीचे प्रमुख अहमद वाहिदी यांनी घोषित केले आहे की, इराण आता अंतिम संघर्षाच्या दिशेने वाटचाल करत असून अमेरिकेने हा परिसर सोडून निघून जावे.मात्र, दुसरीकडे इराणच्या या कठोर इशाऱ्यानंतरही इराणने मुत्सद्देगिरी आणि शांततेचा मार्ग पूर्णपणे बंद केलेला नाही. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी एक महत्त्वाचा आणि ऐतिहासिक प्रस्ताव मांडला आहे. त्यांनी जाहीर केले आहे की, अमेरिका आणि इराणदरम्यान चर्चेचा मार्ग मोकळा व्हावा आणि विश्वासाचे वातावरण निर्माण व्हावा यासाठी इराण स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ दोन दिवसांसाठी खुला करण्यास तयार आहे. परंतु, त्यासाठी वॉशिंग्टनने करारासाठी आपली तयारी स्पष्टपणे जाहीर केली पाहिजे आणि विश्वासार्ह पावले उचलली पाहिजेत, अशी अट त्यांनी घातली आहे. निष्कर्ष व विश्लेषण एकीकडे अमेरिका स्वतःला जगातील सुसंस्कृत आणि शक्तिशाली राष्ट्र मानत असले, तरी ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखाली अमेरिका एका बाजूला सैनिकांचा असंतोष, अंतर्गत राजकीय दबाव आणि दुसरीकडे इजरायलचा युद्धखोर दबाव यांमध्ये अडकलेली दिसत आहे. युद्ध टाळण्यासाठी आणि मुत्सद्देगिरीचा मार्ग स्वीकारण्यासाठी इराणने थेट स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ उघडण्याचा प्रस्ताव देऊन चेंडू अमेरिकेच्या कोर्टात टाकला आहे. आता डोनल्ड ट्रम्प इजरायलच्या दबावाला बळी पडून मध्य पूर्वेला महायुद्धाच्या खाईत लोटतात की चर्चेचा मार्ग निवडतात, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. Kanthak Suryatal Post Views: 15 Facebook WhatsApp Telegram Twitter LinkedIn Snapchat Threads Post navigation राहुल गांधींच्या Gen Z ची थेट धडक! मेटाच्या दफ्तरांवर हल्लाबोल, मार्क जुकरबर्ग अवघ्या १५ मिनिटांत शरण? डीआयजी पथकाची लातूरमध्ये मटका अन् जुगार अड्ड्यांवर आयजींच्या पथकाचा छापा; ३० आरोपींना अटक, ४३ लाखांचा मुद्देमाल जप्त