रियाध आणि वाळवंटी भूमीवर पसरलेली भीती सौदी अरेबियाची राजधानी रियाधमध्ये पुन्हा एकदा शक्तिशाली स्फोटांचे आवाज गुंजले असून संपूर्ण राजधानी हादरली आहे. यमनमधील हुती बंडखोरांसोबत सुरू असलेल्या लष्करी संघर्षात प्रचंड वाढ झाली असून, सौदी अरेबिया आपले महत्त्वाचे किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ पुन्हा सुरू करण्याची तयारी करत असतानाच हा भीषण हल्ला करण्यात आला. १० ऑक्टोबर रोजी हुतींनी केलेल्या एका मोठ्या हल्ल्यात १३ जणांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला होता आणि ३०० हून अधिक नागरिक गंभीर जखमी झाले होते. या प्राणघातक हल्ल्यामुळे दोन आठवडे बंद असलेले हे विमानतळ २५ ऑक्टोबर रोजी पुन्हा उघडले जाणार होते आणि प्रशासनाने उड्डाणांसाठी दोन टर्मिनल्स निश्चित करण्याची घोषणा केली होती. मात्र, ही घोषणा होताच अवघ्या काही तासांत हुती बंडखोरांनी पुन्हा हल्ला चढवून सौदीच्या सुरक्षेच्या दाव्यांची चिरफाड केली. हुतींची थेट धमकी आणि लष्करी ऑपरेशन्सचा विस्तार या भीषण हल्ल्यानंतर हुतींचे लष्करी प्रवक्ते याह्या सारी यांनी अत्यंत आक्रमक पवित्रा घेत रियाधचे विमानतळ हे आमचे लष्करी लक्ष्यच राहील आणि त्यावर हल्ले सुरूच राहतील, असा थेट इशारा दिला आहे. कोणत्याही वैमानिकांनी, विमान कंपन्यांनी, कर्मचाऱ्यांनी आणि प्रवाशांनी या विमानतळाचा वापर करू नये, अशी सक्त चेतावणीच त्यांनी दिली आहे. विमानतळ पुन्हा सुरू केल्यास उद्भवणाऱ्या सर्व परिणामांची संपूर्ण जबाबदारी रियाध प्रशासनाची असेल, असेही हुतींनी स्पष्ट केले. यमनच्या सशस्त्र दलांनी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचा आणि ड्रोन्सचा वापर करून अत्यंत अचूक अशी सात लष्करी ऑपरेशन्स राबवल्याचा दावा केला आहे. या ऑपरेशन्समध्ये: १. सौदीची राजधानी रियाधमधील किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेला हल्ला. २. यानबू येथील प्रसिद्ध आरामको तेल कंपनीवर केलेला थेट व अचूक हल्ला. ३. राबिग येथील तेल शुद्धीकरण कारखान्यावर केलेला यशस्वी हल्ला. ४. पूर्व ते पश्चिम भागात पसरलेल्या कच्च्या तेलाच्या मुख्य पाईपलाईन्स आणि तेल उपसा केंद्रांना केलेले लक्ष्य. नागरिकांमध्ये प्रचंड घबराट आणि प्रशासनाची धावपळ रियाधच्या दिशेने येणारे एक बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आणि एक ड्रोन सौदी हवाई दलाने हवेतच नष्ट केले असले, तरी या घटनेमुळे संपूर्ण शहरात प्रचंड घबराट आणि भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. सौदीच्या नागरी संरक्षण विभागाने सर्व नागरिक आणि रहिवाशांना शांत राहण्याचे, तात्काळ जवळच्या सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घेण्याचे आणि अधिकृत सरकारी सूत्रांवरच विश्वास ठेवण्याचे आवाहन केले. परंतु, हा धोका केवळ राजधानीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. क्षेपणास्त्रे हवेत रोखल्यानंतर त्यांचे पडलेले अवशेष आणि लोखंडी तुकडे मक्का, जिद्दा, ताईफ आणि राबिग या शहरांच्या आसपासच्या भागात कोसळले. सौदीच्या नागरी संरक्षण विभागाने पश्चिम प्रांतातील रहिवाशांना संभाव्य धोक्याचा इशारा देत सुरक्षित स्थळी जाण्याचा सल्ला दिला. पवित्र भूमी आणि धार्मिक स्थळांच्या आकाशात युद्धाची सावली या संघर्षातील सर्वात चिंताजनक आणि संवेदनशील टप्पा म्हणजे इस्लामच्या दोन अत्यंत पवित्र शहरांच्या – मक्का आणि मदिना – आकाशात पसरलेली युद्धाची सावली होय. सौदी अरेबियाने दिलेल्या माहितीनुसार, मक्का आणि मदिना क्षेत्रांवर हुतींची दोन बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे हवेतच रोखण्यात आली, ज्याचे अवशेष खाली जमिनीवर पडले. मक्का क्षेत्रातील पवित्र शहराच्या बाहेर असलेल्या वाडी मुगामस भागात या क्षेपणास्त्रांचे तुकडे पडल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. मक्का हे जगभरातील कोट्यवधी मुस्लिमांचे हज आणि उमराहसाठीचे केंद्र आहे, तर मदिना हे प्रेषितांच्या मशिदीचे स्थान आणि दुसरे सर्वात पवित्र शहर मानले जाते. हुती बंडखोरांनी पूर्वी मक्का आणि मदिना शहरांना आपल्या हल्ल्यांच्या कक्षेपासून मुक्त ठेवण्याची घोषणा केली होती. परंतु, आता या पवित्र शहरांच्या आकाशात क्षेपणास्त्रे रोखावी लागल्यामुळे हुतींचा तो जुना दावा आणि समज मोडीत निघाल्याचे दिसते. दुसरीकडे, हुती बंडखोरांनी मक्का किंवा मदिनाला लक्ष्य केल्याचा दावा स्पष्टपणे फेटाळून लावला असून सौदीचे हे दावे म्हणजे एक मोठे खोटे आहे, असा प्रत्यारोप केला आहे. २०२२ च्या संयुक्त राष्ट्रांच्या शांतता कराराचा पुरता बोजवारा या ताज्या संघर्षाने २०२२ मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या मध्यस्थीने झालेल्या ऐतिहासिक शांतता कराराची पार धुळधाण उडवली आहे. या करारामुळे सीमापार होणारे हल्ले मोठ्या प्रमाणावर रोखले गेले होते. मात्र, सौदी अरेबियाने यमनमधील आपले हवाई हल्ले तीव्र केले असून लाल समुद्र किनाऱ्यालगत हुतींच्या आक्रमणाविरोधात यमन सरकारला लष्करी पाठिंबा वाढवला आहे. याच मालिकेत, यमनच्या सौदी-समर्थित सरकारने हुतींवर अदेन येथील किनारपट्टी रक्षक सुविधांवर तीन बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे डागल्याचा आरोप केला आहे. सौदीच्या अर्थव्यवस्थेच्या कण्यावर प्रहार हुतींच्या हल्ल्यांचे स्वरूप पाहिले तर त्यांनी सौदी अरेबियाच्या आर्थिक आणि धोरणात्मक केंद्रांना एकाच वेळी घेरले आहे. ताईफ, जिद्दा आणि यानबू या शहरांमध्ये आपत्कालीन इशारे जारी करण्यात आले होते. जिद्दा: हे सौदी अरेबियाचे लाल समुद्रावरील सर्वात मोठे व्यापारी आणि नागरी केंद्र आहे. ताईफ: हे मक्का प्रांताच्या पूर्वेला असलेले महत्त्वाचे शहर आहे. यानबू: हे लाल समुद्रावरील अत्यंत संवेदनशील असे ऊर्जा व औद्योगिक केंद्र आहे, जिथे सौदीची महत्त्वपूर्ण तेल पायाभूत सुविधा आहे. फारसच्या आखाताला पर्याय म्हणून सौदीला लाल समुद्रावरून तेलाची वाहतूक करण्यासाठी यानबू अत्यंत मोलाचे आहे. सौदी-प्रणीत आघाडीच्या दाव्यानुसार, ताईफ आणि यानबूच्या दिशेने येणारी दोन बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे नष्ट करण्यात आली, तर तिसरे क्षेपणास्त्र रियाधकडे येत असताना रोखण्यात आले. एकाच फेरीत राजधानी रियाधपासून ते लाल समुद्राच्या तेल समृद्ध किनाऱ्यांपर्यंत तीन वेगवेगळ्या भागांतील शहरांना एकाच वेळी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचे लक्ष्य बनवणे, हे हुतींच्या वाढत्या लष्करी क्षमतेचे आणि विस्तृत होत चाललेल्या युद्धाचे जळजळीत वास्तव दर्शवते. निष्कर्ष: संकटाच्या छायेत सौदी साम्राज्य यमनमधील युद्ध आता केवळ वाळवंटातील लढाई राहिलेली नाही, तर ती थेट सौदीच्या सत्तेचे केंद्र असलेल्या रियाधपासून ते लाल समुद्रावरील तेल शुद्धीकरण कारखान्यांपर्यंत आणि पवित्र मक्का-मदिनाच्या आकाशापर्यंत पोहोचली आहे. विमानतळ बंद पडणे, आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांवर टांगती तलवार असणे, तेलाची पाईपलाईन लक्ष्य होणे आणि कोट्यवधी नागरिकांना सुरक्षित आश्रयासाठी पळावे लागणे – या सर्व गोष्टी सौदी अरेबियाच्या अंतर्गत सुरक्षेसमोर एक मोठे प्रश्नचिन्ह उभे करतात. हुतींचे हल्ले थांबण्याचे नाव घेत नाहीत आणि सौदी अरेबियाचा पलटवार तीव्र होत आहे; त्यामुळे मध्य पूर्वेतील हे युद्ध आनेणाऱ्या काळात अधिक भीषण व विनाशकारी वळण घेणार यात शंका नाही. Kanthak Suryatal Post Views: 74 Facebook WhatsApp Telegram Twitter LinkedIn Snapchat Threads Post navigation हॉलीवूडच्या बॅटमॅनसारखा काळा शत्रू! इराणचा Arash-3 ड्रोन आखातातील सर्व अमेरिकन लष्करी तळ उद्ध्वस्त करणार? व्हाईट हाऊसचा वॉर प्लॅन लीक! रशियन गुप्तहेरांनी ट्रम्प यांचा इराणवरील महाविनाशक कट कसा उधळला?
