ट्रम्पची गुपित सेटिंग उघड: इराणसमोर टेकले गुडघे? न्यूयॉर्क टाइम्सचा मोठा खुलासा!

ट्रम्प यांची हतबल मुत्सद्देगिरी आणि इराणचा करारी बाणा

ट्रम्प यांचा विसंगत स्वभाव डोनल्ड ट्रम्प यांचे राजकारण आणि त्यांची कार्यपद्धती अनेकदा जगाला कोड्यात टाकणारी असते. त्यांच्या धोरणांमध्ये सातत्य शोधणे हे कठीण काम आहे. सध्या इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणाव ज्या वळणावर आहे, तिथे ट्रम्प यांची अवस्था एका अशा जुगाऱ्यासारखी झाली आहे, जो विजयाचा आव आणत असला तरी आतून मात्र पूर्णपणे हरण्याची भीती बाळगून आहे. न्यूयॉर्क टाइम्सने नुकत्याच प्रसिद्ध केलेल्या एका अहवालाने ट्रम्प यांच्या गुपित मुत्सद्देगिरीची पोलखोल केली आहे, ज्यातून असे दिसून येते की, अमेरिका इराणशी समझोता करण्यासाठी किती हतबल झाला आहे.

छुप्या वाटाघाटींचा डाव आणि इराकची मध्यस्थी अहवालानुसार, डोनल्ड ट्रम्प यांनी इराणला मनवण्यासाठी चक्क इराकच्या पंतप्रधानांचा, अली अल झदी यांचा वापर केला. वॉशिंग्टनच्या भेटीनंतर हे पंतप्रधान थेट तेहरानला पोहोचले. तिथे त्यांनी इराणचे अध्यक्ष, स्पीकर आणि परराष्ट्र मंत्र्यांची भेट घेतली. ट्रम्प यांचा संदेश साधा होता: मैत्री करूया. मात्र, इराणने हा प्रस्ताव केवळ धुडकावून लावला नाही, तर अमेरिकेच्या या डबल गेमवर कडक ताशेरेही ओढले. इराणच्या मते, समस्या केवळ संदेशांची नाही, तर अमेरिकेच्या अतार्किक आणि लोभी मानसिकतेची आहे.

युद्धविरामाचा फुसका बार ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशलवर असे भासवण्याचा प्रयत्न केला की, इराणच त्यांच्याकडे चर्चेची भीक मागत आहे. मात्र, वस्तुस्थिती उलट होती. ट्रम्प यांनी कतार, इजिप्त, पाकिस्तान आणि ओमान यांच्या माध्यमातून इराणला १० दिवसांच्या युद्धविरामाचा प्रस्ताव दिला होता. इराणने याकडे स्पष्टपणे पाठ फिरवली. इराणचे म्हणणे आहे की, याआधीही ६० दिवसांचा युद्धविराम अमेरिकेनेच तोडला होता, त्यामुळे आता त्यांच्यावर विश्वास ठेवणे अशक्य आहे. इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांनी, मुस्तफा खामेनी यांनी तर स्पष्टच म्हटले की, ट्रम्प यांच्या स्वाक्षरीला काहीही किंमत नाही.

लष्करी ताकद की निव्वळ देखावा? एकूण परिस्थिती पाहता, अमेरिका सध्या लष्करी दृष्ट्याही अडचणीत असल्याचे दिसते. इराणने बहरीन, जॉर्डन आणि कुवेत येथील अमेरिकन तळांवर, तसेच ॲमेझॉन डेटा सेंटरवर यशस्वी हल्ले केल्याचा दावा केला आहे. याला प्रत्युत्तर देताना अमेरिका बी-२ बॉम्बर सारखी महागडी शस्त्रे वापरत आहे. मात्र, हे म्हणजे साधे सामान आणण्यासाठी ट्रक घेऊन जाण्यासारखा प्रकार आहे, कारण अमेरिकेचा शस्त्रास्त्र साठा हळूहळू संपत चालला आहे. ट्रम्प केवळ अभिनय करत आहेत की त्यांनी इराणचे अणू प्रकल्प उद्ध्वस्त केले, जेणेकरून निवडणुकीपूर्वी त्यांची प्रतिमा सुधारता येईल.

आर्थिक हितसंबंध आणि लुटो अभियान ट्रम्प यांच्या या सर्व धडपडीमागे केवळ शांतता प्रस्थापित करण्याचा हेतू नसून, त्यामागे व्यावसायिक हितसंबंध दडलेले आहेत. लुटो अभियान हे अमेरिकेच्या धोरणाचे केंद्र आहे, असे दिसून येते. सौदी अरबमध्ये उभारले जाणारे अणुऊर्जा केंद्र असो किंवा शस्त्रास्त्रांची विक्री, यातून ट्रम्प कुटुंबाला किंवा त्यांच्या जवळच्या लोकांना आर्थिक फायदा मिळवून देण्याचा हा प्रयत्न असल्याचे बोलले जाते. ट्रम्प यांना वाटते की, जेरेड कुशनर सारख्या व्यक्तींच्या माध्यमातून समझोता झाला, तर त्यांना नवीन व्यवसायाची दारे उघडतील.

निष्कर्ष: अमेरिकेची धोक्यात आलेली विश्वासार्हता आज परिस्थिती अशी आहे की, अमेरिकेची जागतिक प्रतिमा आणि विश्वासार्हता धोक्यात आली आहे. इराणने स्पष्ट केले आहे की, जोपर्यंत अमेरिका आपली विचारसरणी बदलत नाही आणि जुन्या करारांचे प्रामाणिकपणे पालन करत नाही, तोपर्यंत केवळ संदेशांची देवाणघेवाण करून काहीही साध्य होणार नाही. ट्रम्प यांचा हतबलपणा आता जगासमोर आला आहे. ते एकीकडे धमक्या देत आहेत आणि दुसरीकडे इराकच्या पंतप्रधानांमार्फत मैत्रीची विनवणी करत आहे. न्यूयॉर्क टाइम्सच्या या खुलाशामुळे ट्रम्प यांची ही डेस्परेट डिप्लोमसी उघडी पडली असून, इराणने मात्र आपल्या करारी भूमिकेने अमेरिकेला पेचात पाडले आहे.

Kanthak Suryatal