मला वाटलं लोक त्यांचा द्वेष करतात, पण… – ट्रम्प यांनी मानली आपली हार!

मानवतेचा अभूतपूर्व महासागर

इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामनेई यांच्या निधनानंतर इराणच्या रस्त्यांवर जे दृश्य दिसले, ते केवळ एक अंत्यसंस्कार नव्हते, तर तो एक ऐतिहासिक जनसैलाब होता. सूत्रांनुसार, या अंत्ययात्रेतील गर्दी इतकी प्रचंड होती की, ती एआय जनरेटेड असल्याचा भास होत होता, परंतु ते वास्तव होते. भारताच्या संदर्भात बोलायचे झाले तर, महात्मा गांधी, इंदिरा गांधी आणि बाळासाहेब ठाकरे यांच्या अंत्यविधीवेळी उसळलेल्या जनसागराची चर्चा आजही केली जाते. बाळासाहेब ठाकरेंच्या अंत्ययात्रेवेळी मुंबईत जसा जनसमुदाय लोटला होता, त्याची आठवण या घटनेने करून दिली. मात्र, खामनेईंच्या अंत्ययात्रेने सर्व जागतिक रेकॉर्ड मोडले असल्याचा दावा केला जात आहे. १९६९ मध्ये तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री अण्णा दुराई यांच्या अंत्ययात्रेला सुमारे दीड कोटी लोक आले होते, तर १९८९ मध्ये अयातुल्ला रुहोल्ला खोमेनी यांच्या अंत्यविधीला एक कोटी लोक उपस्थित होते. खामनेईंच्या बाबतीत ही संख्या कित्येक कोटींच्या घरात गेल्याचे सांगितले जाते.

डोनाल्ड ट्रम्प यांचा धक्का आणि कबुली

या अफाट जनसमुदायाचा व्हिडिओ पाहून अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प पार हादरून गेले आहेत. ट्रम्प यांना असे वाटत होते की, इराणमधील लोक खामनेईंचा द्वेष करतात आणि त्यांच्या मृत्यूनंतर लोक आनंद साजरा करतील. अमेरिकेने नेहमीच असा नॅरेटिव्ह  सेट केला होता की, खामनेईंचे शासन मानवाधिकार पायदळी तुडवते आणि लोक या राजवटीला कंटाळले आहेत. मात्र, जेव्हा ट्रम्प यांनी इराणच्या रस्त्यांवर करोडो लोकांना रडताना आणि खामनेईंना श्रद्धांजली वाहताना पाहिले, तेव्हा त्यांची खात्री पटली की त्यांचा अंदाज पूर्णपणे चुकला होता. ट्रम्प यांनी अप्रत्यक्षपणे हे मान्य केले की ते मूर्ख ठरले आहेत, कारण त्यांनी चुकीच्या फीडबॅकवर विश्वास ठेवून ही कृती केली असावी. ट्रम्प यांनी स्वतः कबूल केले की, इराणचे लोक खामनेईंवर इतके प्रेम करतात हे पाहून त्यांना धक्का बसला आहे.

ट्रम्प यांचे वादग्रस्त विधान आणि इराणचे प्रत्युत्तर

एका बाजूला जनसागर पाहून ट्रम्प अस्वस्थ झाले असतानाच, त्यांनी एक्सिओस या वेबसाइटला दिलेल्या मुलाखतीत एक अत्यंत वादग्रस्त विधान केले. ट्रम्प म्हणाले की, खामनेईंच्या अंत्यसंस्काराला इराणचे संपूर्ण सर्वोच्च नेतृत्व उपस्थित होते आणि अमेरिकेने ठरवले असते तर एकाच हल्ल्यात या सर्वांना संपवता आले असते. मी तसे केले नाही कारण मग चर्चेसाठी कोणीही उरले नसते,असे क्रूर विधानही त्यांनी केले. इतकेच नाही तर, तिथे जमलेल्या लोकांचे अश्रू नकली असावेत, अशी टीकाही त्यांनी केली. यावर इराणने तत्काळ आणि अत्यंत मोजक्या शब्दांत चोख प्रत्युत्तर दिले. आर्मेनियातील इराणच्या दूतावासाने सोशल मीडियावर लिहिले: माणसांना मारले जाऊ शकते, पण विचारांना नाही. तुमच्याकडे ना संस्कृती आहे, ना इतिहास आहे, ना सन्मान आहे. अमेरिकेला अशा भाषेत सुनावण्याचे धैर्य इराणने दाखवले आहे.

इराणचे नॅशनल कॅरेक्टर आणि युद्धाची तयारी

या कठीण काळातही इराणने कमालीचा संयम आणि शौर्य दाखवले आहे. खामनेईंच्या अंत्यसंस्काराची प्रक्रिया आठ दिवस चालणार आहे, ज्यामध्ये तेहरानपासून इराकपर्यंत हा जनाजा नेला जाणार आहे. विशेष म्हणजे, इराणने संभाव्य इस्रायली हल्ल्याची शक्यता ओळखून आधीच ३००० नवीन थडगी खोदून ठेवली आहेत. आम्ही मरायला घाबरत नाही, हा संदेश त्यांनी यातून जगाला दिला आहे. सुरक्षेच्या कारणास्तव इराणचे नवीन सर्वोच्च नेते सार्वजनिकरित्या समोर आले नसले तरी, खामनेईंचे तिन्ही मुलगे – मुस्तफा, मसूद आणि मेसम – अंत्ययात्रेत सहभागी झाले होते. इस्रायल आणि मोसादचा धोका असतानाही सर्वोच्च नेतृत्वाने अशा प्रकारे लोकांमध्ये येणे, हे इराणचे नॅशनल कॅरेक्टर  दर्शवते.

जागतिक समीकरणे आणि एक्सिस ऑफ रेसिस्टन्स

रशियानेही या प्रकरणात अमेरिकेला इशारा दिला आहे. रशियाचे माजी राष्ट्राध्यक्ष दिमित्री मेदवेदेव यांनी म्हटले आहे की, इराणकडे अणुबॉम्बपेक्षाही घातक शस्त्रे आहेत आणि अमेरिकेने सावध राहावे. इराणचा ‘एक्सिस ऑफ रेसिस्टन्स’ (Axis of Resistance) – ज्यामध्ये हमास, हिजबुल्ला आणि येमेनचे हुथी बंडखोर यांचा समावेश आहे – अमेरिकेसाठी मोठी डोकेदुखी ठरू शकतो. विशेषतः ‘बाब अल-मंदेब’ (Bab-el-Mandeb) सारखी महत्त्वाची जलवाहतूक केंद्रे रोखून धरण्याची ताकद इराणकडे आहे, ज्यामुळे जगाची ७०% अर्थव्यवस्था प्रभावित होऊ शकते.

निष्कर्ष: खामनेईंच्या मृत्यूनंतर निर्माण झालेली परिस्थिती केवळ इराणपुरती मर्यादित नसून, ती संपूर्ण जगासाठी एक धोक्याची घंटा आहे. ट्रम्प यांच्यासारख्या नेत्यांची विधाने आणि इराणचा वाढता संघर्ष यामुळे पश्चिम आशियामध्ये शांतता प्रस्थापित होणे सध्या तरी अशक्य दिसत आहे. इराणने आपल्या कृतीतून हे दाखवून दिले आहे की, ते अमेरिकेसमोर झुकणार नाहीत, उलट अधिक मजबुतीने उभे राहतील.

अयातुल्ला रुहोल्ला खोमेनी याना वास्तव न्यूज लाईव्ह न्यूजच्यावतीने भावपूर्ण अभिवादन. .