पोलिसच फिर्यादी अन् पोलिसच न्यायाधीश! – लोकशाहीचा गळा घोटणाऱ्या पोलिस कोर्टाचा धगधगता भांडाफोड

आम्ही बांगलादेश किंवा नेपाळ नाही, हा गांधी-भगतसिंहांचा भारत आहे! – जंतर-मंतरवरील सत्याग्रहींचा हुकूमशाही व्यवस्थेला सडेतोड इशारा

तिरंग्याची धग आणि व्यवस्थेचा असंतोष

हातात राष्ट्रध्वज तिरंगा धरून, भारत माता की जय आणि इंकलाब जिंदाबादच्या घोषणा देत जंतर-मंतरवर न्याय मागण्यासाठी पुढे आलेल्या दोन तरुणांना पाहून सत्ताधीशांचे हात कापावेत, ही आजच्या भारतीय लोकशाहीची सर्वात मोठी शोकांतिका आहे. अवघ्या २७ वर्षांचा सौरभ दास आणि ३० वर्षांचा आशुतोष रांका – या दोन निष्ठावंत आंदोलकांना दिल्ली पोलिसांनी केवल यासाठी अटक केली आणि आठवडाभर तुरुंगात डांबले, कारण त्यांनी देशाच्या मुख्य व्यासपीठावर तिरंगा फडकवत जनतेच्या हक्कांचा आवाज उठवला. त्यांच्यावर बेकायदेशीर घुसखोरी, सरकारी कामात अडथळा आणि बेल बॉन्डचे उल्लंघन असे गुन्हे दाखल करून तुरुंगात टाकण्यात आले. परंतु, हा लढा केवळ दोन व्यक्तींच्या अटकेपुरता मर्यादित उरलेला नाही; हा लढा लोकशाही वाचवण्यासाठी उठवलेला सत्याग्रहाचा आवाज आहे आणि सत्तेच्या अहंकाराला दिलेले थेट आव्हान आहे.

पोलिसच फिर्यादी आणि पोलिसच न्यायाधीश!: लोकशाहीचे महाविडंबन

या संपूर्ण प्रकरणाने भारतीय न्यायव्यवस्थेतील आणि प्रशासकीय यंत्रणेतील एक अत्यंत भयानक वास्तव समोर आणले आहे. ज्या दिल्ली पोलिसांनी सौरभ आणि आशुतोष यांच्याविरोधात एफआयआर नोंदवला आणि ज्या पोलिसांनी त्यांना अटक केली, त्याच दिल्ली पोलिसांचा एसीपी स्पेशल एक्झिक्युटिव्ह मॅजिस्ट्रेट म्हणून या दोघांच्या जामिनावर निर्णय देणार आहे! म्हणजेच पोलिसच फिर्यादी, पोलिसच तपास अधिकारी आणि पोलिसच न्यायाधीश! लोकशाहीतील यापेक्षा मोठे विडंबन काय असू शकते? जामीन नाकारण्यासाठी आणि या तरुणांना तुरुंगात सडवण्यासाठी ज्या क्लृप्त्या वापरल्या जात आहेत, त्या संतापजनक आहेत. कधी मॅजिस्ट्रेट साहेब कोर्टात उशिरा येतात, कधी तपास अधिकारी गायब असतात, तर कधी जामीनदाराचा चेहरा कागदपत्रांशी जुळत नसल्याचे क्षुलक कारण पुढे केले जाते. पाच-पाच दिवस उलटूनही जामीन न देता, हे दोघे बाहेर आले तर शांतता भंग होईल आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होईल असा अजब युक्तिवाद केला जातो. पोलिस व्हॅनमधून बाहेर पडताना सौरभ दासने उद्गारलेले शब्द अगदी तंतोतंत खरे ठरतात हे कोर्ट नाही, हे पोलिस कोर्ट आहे आणि देशात आणीबाणी सदृश परिस्थिती आहे. जसे उमर खालिदच्या प्रकरणात सुनावणी न करता खटला रखडवून ठेवणे हीच शिक्षा बनवली गेली आहे, तसाच प्रकार इथेही घडवून आणला जात आहे.

आम्ही बांगलादेश वा नेपाळ नाही!: खोट्या नॅरेटिव्हचा बुरखा टरटर फाडला

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांच्यापासून ते सत्ताधारी विचारसरणीच्या वक्त्यांपर्यंत सर्वजण देशातील लोकशाही आंदोलनांना नेपाळ, बांगलादेश किंवा फ्रान्समधील हिंसक सत्तांतराचे कटकारस्थान म्हणून हिणवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. परंतु, सीजेपीचे नेते अभिजित दीपके यांनी या अत्यंत विषारी आणि खोट्या नॅरेटिव्हचा बुरखा टरटर फाडून काढला आहे. अभिजित दीपके यांनी अत्यंत स्पष्ट शब्दांत ठणकावून सांगितले की, आमच्या आंदोलनाची तुलना नेपाळ किंवा बांगलादेशातील हिंसक सत्तांतराशी करण्याचा प्रयत्न करू नका. आम्ही फ्रान्ससारखे दंगेखोर नाही! सौरभ दास आणि आशुतोष रांका हे तुरुंगात सत्याग्रह करत आहेत. ते तुरुंगाच्या भिंतींआड छळ सहन करून, वेदना सहन करून या देशाची झोपलेली अंतरात्मा जागा करण्याचे काम करत आहेत. ते द्वेष किंवा क्रोधाने नाही, तर चेहऱ्यावर हसू ठेवून, अहिंसेचा आणि प्रेमाचा मार्ग स्वीकारून तुरुंगात गेले आहेत. ही गांधीवादी सत्याग्रहाची जिवंत परंपरा आहे. जे लोग स्वतःच्या देशातील अन्यायाकडे डोळेझाक करून फ्रान्स आणि बांगलादेशची उदाहरणे देतात, त्यांना खरी लाज वाटली पाहिजे!

इंकलाब जिंदाबाद आणि देशभक्तीचा खरा अर्थ

काही काळापूर्वी एका मुख्य प्रवाहातील वाहिनीच्या पत्रकाराने आंदोलनात इंकलाब जिंदाबादच्या घोषणा दिल्याबद्दल त्याला देशद्रोही ठरवण्याचा प्रयत्न केला होता. त्या वेळी अभिजित दीपके यांनी त्या पत्रकाराला तोंडावर पाडले होते की, इंकलाब जिंदाबाद ही घोषणा हुतात्मा भगतसिंहांनी दिली होती, ती देशद्रोही कशी असू शकते? आजवर उजव्या विचारसरणीच्या पक्षांनी आणि प्रशासनाने देशभक्ती आणि तिरंगा यावर स्वतःची मक्तेदारी असल्याचा आव आणला होता. परंतु, कनॉट प्लेस असो वा जंतर-मंतर, हातात तिरंगा घेऊन राष्ट्रप्रेमाची मशाल पेटवणाऱ्या या तरुणांमुळे आज सत्तेचे पितळ उघडे पडले आहे. देशाचा राष्ट्रध्वज हातात धरणाऱ्या तरुणांना जर बेकायदेशीर ठरवून तुरुंगात टाकले जात असेल, तर देशभक्तीची व्याख्या नेमकी कोणती? सीजेपीने आज देशभक्तीची खरी व्याख्या पुन्हा एकदा जनतेसमोर मांडली आहे ती म्हणजे अन्यायाविरुद्ध सत्य आणि अहिंसेच्या मार्गाने उभे राहणे!

अहंकारी हुकूमशाही विरुद्ध कौटुंबिक एकता: २ टक्क्यांच्या ट्रोल्सना चोख प्रत्युत्तर

आंदोलनात फूट पाडण्यासाठी सोशल मीडियावरील दोन रुपयांचे ट्रोल्स सातत्याने विष कालवत आहेत. अभिजित दीपके स्वतःला वाचवण्यासाठी सौरभ आणि आशुतोषला पुढे करत आहे, असा जाणीवपूर्वक अपप्रचार केला गेला. या ट्रोल्सचा अभिजित दीपके यांनी अत्यंत आक्रमक आणि रोखठोक शैलीत समाचार घेतला. दीपके म्हणाले, आम्ही कोणत्याही अहंकारी हुकूमशहाच्या विचारांचे गुलाम नाही, जिथे एकाच व्यक्तीची अरेरावी चालते आणि बाकीच्यांना गप्प बसावे लागते. सौरभ आणि आशुतोष हे माझे भाऊ आहेत; ते माझ्यापेक्षा खूप श्रेष्ठ, समजूतदार आणि कणखर नेते आहेत, हे सांगताना मला किंचितही असुरक्षितता किंवा लाज वाटत नाही! उलट मला त्यांचा अभिमान वाटतो. सीजेपी ही एका कुटुंबासारखी आहे. सत्ताधारी कितीही कटकारस्थाने करोत वा ट्रोल्सनी कितीही विष ओको, पण या क्रांतिकारकांची एकता तुम्ही कधीही तोडू शकणार नाही.

दोन आघाड्यांवरचा ऐतिहासिक लढा: कायदेशीर अन् लोकशाही संघर्ष

रत्ना सिंह आणि सीजेपीच्या कायदेशीर टीमने आता या अन्यायाविरोधात दिल्ली हायकोर्टात धाव घेतली आहे. विशेष मॅजिस्ट्रेट कोर्टातून न्याय मिळण्याची शक्यता धूसर असल्याने, थेट उच्च न्यायालयात या गैरकानूनी अटकेला आणि जामीन अटींना आव्हान दिले जात आहे. जामिनासाठी अशा अटी लादल्या जात आहेत की, आंदोलकांनी वर्षभर कोणतेही आंदोलन करू नये, शांततेचे बाँड भरावेत, अन्यथा त्यांना दिल्लीतून तडीपार केले जाईल! ही सरळसरळ नागरिकांच्या मूलभूत संवैधानिक अधिकारांची पायमल्ली आहे. त्यामुळेच आज या आंदोलकांना दोन आघाड्यांवर एकाच वेळी लढावे लागत आहे: १. कायदेशीर लढा: कोर्टात जाऊन स्वतःचे स्वातंत्र्य आणि आंदोलन करण्याचा संवैधानिक अधिकार वाचवणे. २. जनआंदोलनाचा लढा: ज्ञानेश कुमार यांचा राजीनामा, मतचोरीचा मुद्दा आणि निवडणूक पारदर्शकतेचा लढा रस्त्यावर उतरून सुरू ठेवणे.

निष्कर्ष: सत्याग्रहाची धग कधीही विझणार नाही!

सौरभ दास आणि आशुतोष रांका यांच्या सुटकेनंतर हा लढा अधिक तीव्र, अधिक रणनीतिक आणि अधिक व्यापक होणार आहे. सरकारला वाटले असेल की तुरुंगात टाकून ते या तरुणांचा आवाज दाबून टाकतील, परंतु सत्याग्रहाची धग तुरुंगाच्या भिंतींनाही भेदून बाहेर पडली आहे. अभिजित दीपके, सौरभ दास, आशुतोष रांका आणि सीजेपीच्या हजारो कार्यकर्त्यांनी आज सिद्ध केले आहे की, हा लढा हिंसेचा नाही, तर गांधींच्या सत्याग्रहाचा आणि भगतसिंहांच्या क्रांतीचा लढा आहे. जेव्हा सौरभ आणि आशुतोष जेलच्या दरवाजातून बाहेर पडतील, तेव्हा त्यांच्या ओठांवरून पुन्हा एकदा गर्जणारा इंकलाब जिंदाबादचा नारा या हुकूमशाही व्यवस्थेच्या चिंधड्या उडवल्याशिवाय राहणार नाही!