करदात्यांचे अब्जावधी डॉलर्स वाया आणि सामान्य कुटुंबांना २०० डॉलर्सचा फटका; इराण युद्धावरून अमेरिकेत तीव्र असंतोष!

महासत्तेचा चुकीचा पाऊल आणि गळ्याचा फास

सध्या जागतिक पटलावर अमेरिकेची स्थिती एका अशा चक्रव्यूहात अडकल्यासारखी झाली आहे, जिथून बाहेर पडणे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासाठी अत्यंत कठीण बनले आहे. इराणसोबतचे युद्ध आता अमेरिकेसाठी गळ्याचा फास ठरत आहे. ऑस्टिन आयलंडवर डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका जवळच्या मित्राने त्यांना असा काही सल्ला दिला की, त्यानंतर ट्रम्प इस्रायलचे पंतप्रधान नेतान्याहू यांच्या तालावर नाचू लागले आणि त्यांनी थेट इराणविरुद्ध च्या निरर्थक युद्धात अमेरिकेला झोकून दिले. ज्या युद्धाशी अमेरिकेचा थेट संबंध नव्हता, त्यात उडी घेतल्यामुळे आता अमेरिकेच्या बलाढ्य लष्करातील वरिष्ठ अधिकारी आपल्याच सरकार विरोधात उभे राहिले आहेत. सैन्यदलात केवळ राजीनाम्यांचे सत्र सुरू झालेले नाही, तर अनेक मोठे लष्करी अधिकारी आता इराणवर हल्ला करण्यास उघडपणे नकार देत आहेत. ट्रम्प यांच्या हट्टापायी आज संपूर्ण अमेरिका एका मोठ्या अंतर्गत लष्करी आणि राजकीय संकटाच्या उंबरठ्यावर उभी आहे.

अमेरिकन लष्करातील अंतर्गत बंडखोरी आणि हाय-प्रोफाईल राजीनामा

या युद्धाच्या भीषण परिणामांमुळे अमेरिकन सैन्यामध्ये अत्यंत गंभीर असंतोष निर्माण झाला असून तिथले अधिकारी आता बंडखोर बनू लागले आहेत. या अंतर्गत बंडाचे सर्वात मोठे आणि धक्कादायक लक्षण म्हणजे अमेरिकन लष्कराचे ‘आर्मी सेक्रेटरी’ ड्रॅन डिस्कॉल यांनी आपल्या पदाचा दिलेला राजीनामा होय.

अमेरिकेचे वॉर सेक्रेटरी पीठ हॅक्सथ यांच्या अंतर्गत चालवल्या जाणाऱ्या अंतर्गत लष्करी बदलांच्या आणि वरिष्ठ मिलिट्री जनरल्सच्या तडकाफडकी हकालपट्टीच्या धोरणावर ड्रॅन डिस्कॉल अत्यंत नाराज होते. हॅक्सथ हे लष्कराच्या अंतर्गत सुधारणांमध्ये आणि तयारीमध्ये सातत्याने अडथळे निर्माण करत होते, ज्यामुळे डिस्कॉल आणि त्यांच्यात गेल्या अनेक महिन्यांपासून तीव्र वाद सुरू होता. अखेर, या वादातून आणि ट्रम्प प्रशासनाच्या लष्करी धोरणांना कंटाळून डिस्कॉल यांनी आपला राजीनामा दिला, ज्याला व्हाईट हाऊसनेही अधिकृतपणे दुजोरा दिला आहे. हा राजीनामा अशा वेळी आला आहे, जेव्हा अमेरिकेचे हे महागडे युद्ध सातव्या महिन्यात प्रवेश करत आहे. सैन्यातील वरिष्ठ अधिकारी आता लष्करी गणवेश बाजूला ठेवून थेट सामान्य नागरिकांच्या भूमिकेतून प्रशासनाला विरोध करत आहेत, जे अमेरिकेच्या इतिहासातील अत्यंत दुर्मिळ आणि चिंताजनक बंड मानले जात आहे.

पेंटागॉनची ताकीद आणि सामरिक कमकुवतपणा

अमेरिकन वृत्तपत्र वॉशिंग्टन पोस्टने पेंटागॉनच्या एका गुप्त अहवालाचा हवाला देत अमेरिकन सैन्यातील अंतर्गत तणाव चव्हाट्यावर आणला आहे. या अहवालानुसार, लष्कराच्या तिन्ही दलांच्या (नौदल, हवाई दल आणि पायदळ) वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांनी तसेच युरोप, आशिया आणि लॅटिन अमेरिकेतील ऑपरेशन्स पाहणाऱ्या फोर-स्टार कमांडर्सनी वॉर सेक्रेटरी पीठ हॅक्सथ यांना स्पष्ट शब्दांत ताकीद दिली आहे. त्यांनी सांगितले आहे की, इराणविरुद्धच्या युद्धात मोठ्या प्रमाणावर लष्करी मोहीम दीर्घकाळ चालू ठेवल्यामुळे अमेरिकन सैन्यावर कमालीचा ताण पडत आहे.

याचा सर्वात घातक परिणाम अमेरिकेच्या जागतिक लष्करी वर्चस्वावर होत आहे:

• शस्त्रास्त्रांची तीव्र टंचाई: इराण युद्धासाठी मोठ्या प्रमाणावर दारूगोळा वापरला जात असल्याने अमेरिकेचे स्वतःचे शस्त्रागार रिकामे होत चालले आहे.
• तैवान आणि चीनचे संकट: जर याच काळात चीनने तैवानवर हल्ला केला, तर अमेरिकेकडे त्याचा मुकाबला करण्यासाठी पुरेशी लष्करी ताकद आणि शस्त्रास्त्रे शिल्लक राहिलेली नाहीत. यामुळे अमेरिकेला अत्यंत लज्जास्पद पराभवाचा सामना करावा लागू शकतो.
• रशिया-युक्रेन आणि युरोपची स्थिती: रशियाविरुद्ध युक्रेनला मदत पुरवताना युरोपमधील अमेरिकेच्या मित्रराष्ट्रांकडेही आता शस्त्रास्त्रांचा साठा संपत आला आहे.
• उत्पादन क्षमतेतील अपयश: ज्या गतीने शस्त्रास्त्रे आणि दारूगोळा या युद्धात खर्च होत आहे, त्या वेगाने नवीन शस्त्रांचे उत्पादन करण्याची क्षमता आज अमेरिकेकडे नाही, जी ट्रम्प प्रशासनाची सर्वात मोठी कमकुवत बाजू ठरली आहे.

राजकीय स्तरावर ट्रम्प यांचे अपयश आणि खासदारांचा संताप

इराणविरुद्धच्या या ६ महिन्यांच्या युद्धाला अमेरिकेतील राजकीय वर्गाने ‘पूर्णपणे अपयशी’ आणि ‘बेकायदेशीर’ ठरवले आहे. सिनेट इंटेलिजन्स कमिटीचे उपप्रमुख आणि डेमॉक्रॅटिक सिनेटर मार्क वॉर्नर यांनी ट्रम्प प्रशासनावर थेट हल्ला चढवला आहे. मार्क वॉर्नर यांनी स्पष्ट केले आहे की, फेब्रुवारीच्या शेवटी सुरू झालेल्या या युद्धामुळे अमेरिका मजबूत होण्याऐवजी अधिक कमकुवत आणि असुरक्षित बनली आहे. या युद्धातून अमेरिकेला काहीही साध्य झाले नाही, उलट: 

१. इंधनाचे दर गगनाला भिडले आहेत. 

२. अमेरिकन सैनिकांचा नाहक बळी जात असून दारूगोळ्याची टंचाई निर्माण झाली आहे. 

३. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, ज्या इराणला संपवण्याचा दावा ट्रम्प करत होते, त्या इराणकडे आजही समृद्ध युरेनियम, अत्याधुनिक क्षेपणास्त्रे आणि घातक ड्रोन्सचा पूर्ण ताबा आहे.

सिनेटमधील डेमॉक्रॅटिक नेते चक शुमर यांनीही या युद्धाला ट्रम्प यांचे विनाशकारी युद्ध म्हटले आहे. ६ महिन्यांनंतरही अमेरिकेच्या हाती केवळ रिकामे शस्त्रागार आणि कमजोर लष्करी स्थिती याशिवाय काहीही लागलेले नाही, असे सांगत त्यांनी हे युद्ध तातडीने थांबवण्याची मागणी केली आहे.

आर्थिक फटका आणि मानवी जीवितहानीचा आकडा

या निरर्थक युद्धाचा थेट फटका अमेरिकेच्या करदात्यांना आणि सामान्य नागरिकांना बसत आहे. सिनेटर एलिझाबेथ वॉरेन यांनी दिलेल्या आकडेवारीनुसार, या अवैध युद्धामुळे अमेरिकन करदात्यांचे अब्जावधी डॉलर्स पाण्यात गेले आहेत. एक सरासरी अमेरिकन कुटुंबाला या युद्धाचा खर्च म्हणून थेट २०० डॉलर्सचा अतिरिक्त बोजा सहन करावा लागत आहे.

त्याहूनही गंभीर बाब म्हणजे अमेरिकन सैनिकांची झालेली जीवितहानी होय. सिनेटर क्रिस वॅन हॉलेन यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या ६ महिन्यांच्या युद्धात आतापर्यंत १८ अमेरिकन सैनिकांचा मृत्यू झाला आहे, शेकडो सैनिक गंभीर जखमी झाले आहेत, तर हजारो निरपराध नागरिकांना आपला जीव गमवावा लागला आहे. हा नरसंहार आणि पैशांची उधळपट्टी थांबवण्यासाठी हे युद्ध त्वरित थांबवणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे मत अमेरिकन सिनेटर्सनी मांडले आहे.

दाव्यांचे सखोल विश्लेषण 

इराणचा पूर्ण पराभव झाला असून त्याची लष्करी ताकद नष्ट झाली आहे. 

• वास्तव काय? राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प दररोज जाहीरपणे ओरडून सांगत आहेत की त्यांनी इराणचे नौदल, हवाई दल आणि लष्कर पूर्णपणे संपवून टाकले आहे. परंतु, त्यांचा हा दावा केवळ राजकीय धूळफेक आहे. सिनेट इंटेलिजन्स कमिटीचे सदस्य मार्क वॉर्नर यांनी स्पष्ट केले आहे की, इराण संपलेला नाही, उलट युद्ध सुरू होण्यापूर्वीच्या काळापेक्षा तो अधिक मजबूत इराद्याने उभा आहे. इराणने नुकत्याच अमेरिकेने फारसच्या आखातातील लारंग बेटावर केलेल्या हल्ल्यानंतरही आपले सामर्थ्य टिकवून ठेवले आहे. त्यामुळे ट्रम्प यांचे विजयदावे पूर्णपणे पोकळ आहेत.

अमेरिकन लष्करामध्ये अंतर्गत बंडखोरी सुरू आहे.

• वास्तव काय? हा दावा पूर्णपणे सत्य आहे. व्हाईट हाऊसने आर्मी सेक्रेटरी ड्रॅन डिस्कॉल यांच्या राजीनाम्याला दिलेली मंजुरी हे या बंडाचे थेट पुरावे आहेत. तिन्ही दलांचे लष्करी अधिकारी आणि जागतिक पातळीवरील कमांडर्स वॉर सेक्रेटरी हॅक्सथ यांच्या धोरणांना विरोध करत आहेत, कारण या युद्धामुळे अमेरिकेचे स्वतःचे लष्करी सामर्थ्य अंतर्गत पातळीवर खिळखिळे झाले आहे.

युद्ध संपवण्याची मागणी ही ट्रम्प यांचीच राजकीय खेळी आहे?

• वास्तव काय? या युद्धाच्या राजकीय विश्लेषणात एक अत्यंत महत्त्वाची बाजू समोर येते. लष्कराचा वाढता दबाव आणि शस्त्रास्त्रांची तीव्र टंचाई पाहता ट्रम्प यांना आता इराणमधून माघार घ्यायची आहे. परंतु, थेट माघार घेतल्यास नामुष्की ओढवेल. म्हणूनच, खासदारांकडून आणि लष्कराकडून युद्ध थांबवण्याची होणारी मागणी हे ट्रम्प यांच्यासाठी एक सुवर्णसंधी ठरू शकते. या दबावाचा आणि जनआक्रोशाचा हवाला देऊन ट्रम्प अत्यंत हुशारीने या युद्धाच्या सापळ्यातून स्वतःची सुटका करून घेण्यासाठी पडद्यामागून राजकीय मोहीम चालवत असण्याची दाट शक्यता आहे.

निष्कर्ष: जागतिक महासत्तेची सामरिक कोंडी

डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या चुकीच्या आणि हट्टी धोरणांमुळे अमेरिका आज एका अशा टप्प्यावर आली आहे, जिथे ती जागतिक स्तरावर कमकुवत होताना दिसत आहे. इराण युद्धाने अमेरिकेला केवळ आर्थिक आणि मानवी पातळीवरच खच्ची केले नाही, तर त्यांच्या अंतर्गत सुरक्षा आणि लष्करी व्यवस्थेत मोठी फूट पाडली आहे. ही परिस्थिती अशीच राहिली, तर जागतिक पटलावर अमेरिकेचे वर्चस्व कायमचे संपुष्टात येईल, यात शंका नाही.