नवी दिल्ली (प्रतिनिधी) – गेल्या २१ दिवसांपासून लडाखच्या हक्कासाठी उपोषणाला बसलेले प्रसिद्ध शास्त्रज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ सोनम वांगचुक यांचा संघर्ष आता एका निर्णायक वळणावर येऊन पोहोचला आहे. लडाखला पूर्ण राज्याचा दर्जा आणि सहाव्या अनुसूचीच्या संरक्षणासाठी वांगचुक लढत असतानाच, आता या लढाईत लोकसभेचे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी उडी घेतली आहे. यामुळे हा केवळ लडाखचा स्थानिक प्रश्न न राहता त्याला आता राष्ट्रीय आंदोलनाचे स्वरूप प्राप्त झाले आहे.
भाजप समर्थकाचे वादग्रस्त विधान आणि संतापाची लाट
सोशल मीडियावर सध्या एक व्हिडिओ वेगाने व्हायरल होत आहे, ज्यामध्ये स्वतःला मध्य प्रदेशातील जबलपूर येथील सीनिअर एससी (सुपरिटेंडिंग इंजिनिअर) म्हणवणारे संतोष मिश्रा नावाचे गृहस्थ सोनम वांगचुक यांच्याबद्दल अत्यंत खालच्या पातळीवर जाऊन टीका करताना दिसत आहेत. या व्हिडिओमध्ये मिश्रा म्हणतात की, वांगचुक मेला तर आम्हाला जास्त आनंद होईल, तो गद्दार आहे आणि चीनला साथ देतो.
स्त्रोतांनुसार, हे विधान केवळ एका व्यक्तीचे नसून ती एका विशिष्ट मानसिक दिवाळखोरीचे लक्षण आहे. वांगचुक यांनी भारतासाठी दिलेल्या योगदानाकडे दुर्लक्ष करून, त्यांना परकीय शक्तींचे एजंट ठरवण्याचा प्रयत्न काही घटकांकडून केला जात आहे. या विधानाचा समाचार घेताना पत्रकारांनी म्हटले आहे की, जर बांगलादेश किंवा पाकिस्तानच्या नेत्यांना भेटणे ही गद्दारी असेल, तर पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनीही नवाज शरीफ किंवा शाहबाज शरीफ यांची गळाभेट घेतली होती, मग त्यांना काय म्हणायचे?
राहुल गांधींचे मैदान-ए-जंग : ट्विटरवरून मोदी सरकारवर प्रहार
सोनम वांगचुक यांना जंतरमंतरवरून पोलिसांनी हटवल्यानंतर राहुल गांधींनी अधिकृतपणे आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. राहुल गांधींनी ट्विट करत म्हटले की, मोदी सरकारचे मुख्य सिद्धांत असत्य आणि हिंसा हे आहेत. त्यांनी महात्मा गांधींच्या सत्य आणि अहिंसा या मूल्यांशी तुलना करत सध्याच्या सरकारवर कडाडून टीका केली.
राहुल गांधींच्या मते, सोनम वांगचुक यांना शांततापूर्ण उपोषणावरून हटवणे हे चुकीचे आहे. शिक्षण क्षेत्रातील वाढता खर्च, नीट परीक्षेतील पेपरफुटी आणि विद्यार्थ्यांचे प्रश्न यावर सरकार उत्तर देण्याऐवजी दडपशाही करत आहे. राहुल गांधींच्या या पाठिंब्यानंतर काँग्रेसची संपूर्ण टीम ज्यामध्ये के.सी. वेणुगोपाल, पवन खेडा आणि एनएसयूआय चे अध्यक्ष रौनक खत्री यांचा समावेश आहे,मैदानात उतरली आहे.
देशभर आंदोलनाची धग: गुवाहाटीपासून मुंबईपर्यंत
लडाखच्या या आंदोलनाचे पडसाद आता संपूर्ण देशात उमटू लागले आहेत.
- गुवाहाटी: येथील एका उड्डाणपुलाच्या खांबावर सोनम वांगचुक यांचे चित्र (म्युरल) काढल्याप्रप्रकरणी गौरव सिंघा आणि नकुल या दोन तरुणांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले आहे. लोकशाही देशात शांततापूर्ण मार्गाने कला सादर करणाऱ्यांवर होणारी ही कारवाई नव्या भारताची ओळख आहे का, असा सवाल उपस्थित केला जात आहे.
- मुंबई: मुंबईतही विद्यार्थ्यांनी वांगचुक यांच्या समर्थनार्थ निदर्शने केली. येथील पोलिसांनी आंदोलक विद्यार्थ्यांना ताब्यात घेण्याचा प्रयत्न केला, ज्याचे व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत.
- NSUI आणि यूथ काँग्रेस: देशातील सुमारे ६०-७० शहरांमध्ये एनएसयूआय आणि यूथ काँग्रेसने धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्यासाठी आणि वांगचुक यांच्या समर्थनार्थ आंदोलने तीव्र केली आहेत.
राजकीय विश्लेषण: राहुल गांधींचे फुकून फुकून टाकलेले पाऊल
राजकीय विश्लेषक हेमंत अत्री यांच्या मते, राहुल गांधी या आंदोलनात अतिशय सावधपणे पावले टाकत आहेत. याचे मुख्य कारण म्हणजे भूतकाळातील अण्णा हजारे यांच्या आंदोलनाचा अनुभव. अण्णा हजारेंच्या आंदोलनाने लोकांचा आंदोलनावरील विश्वास डळमळीत केला, कारण नंतर त्या आंदोलनाची नाडी नागपूर (आरएसएस) कडे असल्याचे बोलले गेले.
राहुल गांधींना हे सुनिश्चित करायचे आहे की, हे आंदोलन कोणत्याही एका व्यक्तीपुरते मर्यादित न राहता ते युवा आणि लोकशाहीच्या रक्षणाचे आंदोलन बनावे. सोनम वांगचुक हे पूर्वी भाजपच्या धोरणांचे समर्थक राहिले आहेत, परंतु आज ते लोकशाही वाचवण्यासाठी लढत असल्याने विरोधी पक्षाने त्यांना साथ देणे गरजेचे मानले आहे.
समारोप: ही लढाई कोणाची?
आज सोनम वांगचुक रुग्णालयात आहेत, त्यांना जबरदस्तीने उपोषणावरून हटवण्यात आले आहे. पण त्यांच्या समर्थनार्थ उडालेला हा भडका आता शांत होण्याचे नाव घेत नाहीये. जंतरमंतरवर जमलेले तरुण आणि विरोधी पक्षांची एकजूट हेच दर्शवते की, हा लढा केवळ लडाखचा नसून तो संविधानाच्या रक्षणाचा आहे.
जबलपूरच्या संतोष मिश्रांसारख्या लोकांच्या द्वेषपूर्ण विधानांनी आंदोलनाची धार कमी होण्याऐवजी उलट अधिक तीव्र झाली आहे. सोमवारी संसदेचे अधिवेशन सुरू होत असताना, नीट पेपरफुटी आणि वांगचुक यांचा मुद्दा सरकारला अडचणीत आणणारा ठरू शकतो.
दिल्लीतील जंतरमंतर येथे सुरू असलेल्या आंदोलनाला जनतेचा उत्स्फूर्त पाठिंबा मिळताना दिसत आहे. काही नागरिक तर मध्यरात्री १२ ते १ वाजण्याच्या दरम्यानही आंदोलनस्थळी पोहोचले. यावरून २० जुलै रोजी होणाऱ्या संसद रॅलीत सहभागी होण्याची लोकांमध्ये मोठी उत्सुकता असल्याचे स्पष्ट होते.
रात्रभर आंदोलनस्थळी नागरिकांची ये-जा सुरू असल्याने या आंदोलनाबाबत जनतेचा प्रतिसाद कायम असल्याचे चित्र आहे. त्यामुळे सरकारला अपेक्षित असलेला परिणाम किंवा आंदोलनाची धार कमी करण्याचा प्रयत्न, किमान सध्याच्या परिस्थितीत तरी यशस्वी झाल्याचे म्हणता येणार नाही.
संतोष मिश्रा ….
