सोनम वांगचुक: लडाखचे आयर्न मॅन की भाजपची कठपुतळी ?

लडाखचे आयर्न मॅन समजले जाणारे सोनम वांगचुक आणि त्यांच्या उपोषणाचा जो काही राजकीय तमाशा दिल्लीत रंगला, तो पाहून राजकारण या शब्दाची व्याख्याच बदलली की काय, असा प्रश्न पडतो. नवीन कुमार यांच्या रिपोर्टनुसार, वांगचुक यांचे हे उपोषण म्हणजे जनआंदोलन कमी आणि हाय-प्रोफाइल फॅमिली ड्रामा जास्त वाटू लागला आहे.

• एसी रूममधील कठोर तपस्या: जंतरमंतरवर तरुण मुले कडक उन्हात लाठ्या-काठ्या खात होती, घाम गाळत होती, तेव्हा आमचे वांगचुक साहेब मेदांतासारख्या सेव्हन स्टार हॉस्पिटलच्या एसी खोलीत आरामात बसून उपोषण करत होते. डझनावारी डॉक्टरांची फौज दिमतीला आणि सर्व प्रकारच्या पोषणाची सोय असताना, हे कसले उपोषण? इकडे मुलं सरकारशी दोन हात करत होती आणि तिकडे वांगचुक साहेब लिक्विड डाएटवर राहून तंदुरुस्त दिसत होते.
• राहुल गांधींची ओढ आणि नड्डांचे सूप: वांगचुक यांचा दावा आहे की त्यांना राहुल गांधींच्या हस्ते उपोषण सोडायचे होते. ज्या राहुल गांधींना त्यांनी आधी राजकारणातून संपतील असा शाप दिला होता, आता त्याच राहुल गांधींच्या हाताने ज्यूस पिण्यासाठी त्यांची पत्नी गीतांजली जीवाचे रान करत होती. पण राहुल गांधींकडून काहीच प्रतिसाद न मिळाल्याने शेवटी रात्रीच्या अंधारात भाजपचे जे.पी. नड्डा आणि जितेंद्र सिंह यांच्या हाताने सूप पिऊन वांगचुक यांनी आपले तथाकथित बलिदान संपवले.
• धोका की सोयीस्कर खेळी?: आता वांगचुक ओरडून सांगत आहेत की भाजपने त्यांना धोका दिला. करार असा होता की उपोषण सोडतानाच्या फोटोंमध्ये विरोधी पक्षनेते आणि विद्यार्थी नेते असावेत, जेणेकरून वांगचुक हे ‘न्यूट्रल’ दिसतील. पण भाजपने फक्त मंत्र्यांसोबतचे फोटो व्हायरल केले आणि वांगचुक यांची मिट्टी पलीद झाली. खरं तर, भाजपच्या नेत्यांना सूप पाजताना त्यांनी जितक्या वेळा थँक्यू म्हटले, ते ऐकून कोणालाही वाटणार नाही की त्यांच्यावर काही जबरदस्ती झाली होती.
• पत्नीची फिल्डिंग आणि वांगचुक यांची बॅटिंग: वांगचुक यांची पत्नी गीतांजली आंगमो या भाजप आणि संघाच्या चरणी लीन होण्यासाठी व्याकुळ आहेत, तर वांगचुक स्वतःला स्वतंत्र सिद्ध करण्याचा केविलवाणा प्रयत्न करत आहेत. त्यांची पत्नी भाजपची एजंट म्हणून काम करत असताना, वांगचुक यांनी आपली उरलीसुरली प्रतिष्ठाही गमावली आहे.
• धर्मेंद्र प्रधान आणि सुईभर किंमत: जंतरमंतरवरील मुलांनी धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी लावून धरली होती, पण वांगचुक यांनी हॉस्पिटलमध्येच ती मागणी सोडून दिली आणि सूप पिऊन मोकळे झाले. विशेष म्हणजे, त्यांनी उपोषण सोडले काय किंवा लडाखला गेले काय, जंतरमंतरवरच्या आंदोलक मुलांनी त्यांना सुईच्या टोकाएवढीही किंमत दिली नाही.

थोडक्यात सांगायचे तर, सोनम वांगचुक हे भाजपची कठपुतळी बनले होते, पण त्यांना स्वतःला आपण खूप मोठे शातिर खेळाडू आहोत असे वाटत होते. आता आपली गेलेली साख परत मिळवण्यासाठी ते मुलाखतींचा धडाका लावत आहेत, पण त्यांचे आभामंडल आता पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाले आहे. हा सगळा प्रकार म्हणजे केवळ राजकारणात प्रासंगिक राहण्याचा एक केविलवाणा प्रयत्न आहे.