इराण-इस्रायल युद्ध नेमकं काय आहे?

इराण आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्ष नवीन नाही.
१९७९ च्या इराणी क्रांतीनंतर दोन्ही देश एकमेकांचे कट्टर विरोधक बनले आणि अनेक वर्षे प्रतिनिधी युद्ध (proxy war) चालू होते. आता हा संघर्ष थेट लष्करी टप्प्यात पोहोचला आहे.

 सध्या काय घडत आहे?

Al Jazeera

Iran war: What is happening on day 36 of US-Israeli attacks?

Yesterday

Wall Street Journal

Israel Strikes More Than 120 Targets in Iran

Today

The Guardian

Netanyahu confirms attack on petrochemical plant- as it happened

Today

The Guardian

Pentagon tells lawmakers Iran war costs top $11.3bn – but true price unknown | US military

21 days ago

• इस्रायलने इराणमधील मिसाइल बेस, ड्रोन फॅक्टरी आणि लष्करी ठिकाणांवर मोठे हवाई हल्ले केले.
• इराणने त्याला प्रत्युत्तर म्हणून मिसाइल आणि ड्रोन हल्ले सुरू ठेवले.
• अमेरिका काही ठिकाणी इस्रायलला मदत करत असल्याचे वृत्त.
• संघर्षामुळे मध्यपूर्वेत तणाव अत्यंत वाढला आहे.
• युद्धाचा खर्च अब्जावधी डॉलरपर्यंत गेला असून आर्थिक दबाव वाढत आहे.

Defence Budget (संरक्षण बजेट) म्हणजे काय?

युद्ध चालवण्यासाठी देश सरकारकडून लष्करावर किती पैसा खर्च करते — त्याला Defence Budget म्हणतात.

यामध्ये येते:

• शस्त्रे खरेदी
• मिसाइल संरक्षण प्रणाली
• हवाई हल्ले
• सैनिकांची तैनाती
• युद्धसामग्री उत्पादन

 युद्धामुळे बजेट का वाढते?

युद्ध सुरू झाल्यावर:

• इस्रायलने संरक्षण खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढवला
• नागरिकांच्या योजनांवरील खर्च कमी करून पैसा लष्कराकडे वळवला
• बजेट तुटीचा (deficit) धोका वाढला

कारण:
👉 मिसाइल इंटरसेप्टर, विमान, ड्रोन यांचा प्रचंड वापर होत आहे.

युद्धाची रणनीती (Strategy)

विश्लेषकांच्या मते:

• इराण थेट मोठं युद्ध न करता दीर्घकाळ चालणारा थकवणारा संघर्ष करत आहे.
• सतत मिसाइल हल्ले करून इस्रायलचा खर्च वाढवणे ही रणनीती आहे.

म्हणजेच —
👉 सैनिकी युद्ध + आर्थिक युद्ध दोन्ही चालू आहेत.

 जगावर परिणाम

या युद्धामुळे:

• तेल बाजार आणि गल्फ देशांची अर्थव्यवस्था प्रभावित
• आंतरराष्ट्रीय तणाव वाढ
• जागतिक संरक्षण उद्योगाला मोठा फायदा
• 

Kanthak Suryatal