पडद्यामागील खेळी आणि शरद पवारांची राजकीय रणनीती सुनील तटकरे आणि प्रफुल्ल पटेल आता आउट 

राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील नेतृत्व, अधिकार आणि नियंत्रण याभोवती सुरू झालेला संघर्ष हा केवळ पदांचा प्रश्न नाही; तो पक्षाच्या भविष्यासंबंधीचा निर्णायक टप्पा आहे. प्रफुल पटेल यांनी निवडणूक आयोगाकडे सादर केलेल्या कागदपत्रांमध्ये राष्ट्रीय अध्यक्षपदाचे अधिकार सुनेत्रा पवार यांच्याकडे असल्याचा उल्लेख झाल्यानंतर राजकीय वातावरण अधिक तापले. मात्र २६ फेब्रुवारीपर्यंत झालेल्या पत्रव्यवहाराच्या वैधतेवर उपस्थित झालेले प्रश्न या संघर्षाला नवे वळण देतात.

या पार्श्वभूमीवर रोहित पवार यांनी केलेल्या खुलाशांमुळे पक्षातील अंतर्गत समीकरणे उघडपणे चर्चेत आली. सुनील तटकरे आणि प्रफुल पटेल यांच्या निर्णय प्रक्रियेवर प्रश्न उपस्थित होत असतानाच, शरद पवार यांनी मात्र नेहमीप्रमाणे संयम राखला. त्यांची शांतता ही निष्क्रियता नसून एक राजकीय संदेश असल्याचे जाणकारांचे मत आहे.

२९ जानेवारीला बारामतीत झालेल्या बैठकीपासून सुरू झालेला घटनाक्रम पाहिला, तर पक्षाची सूत्रे कोणाच्या हाती राहणार याची निर्णायक लढाई तेव्हाच सुरू झाली होती. त्यानंतरच्या शपथविधी, गटबाजी, आणि नेतृत्वाच्या दाव्यांनी परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनली. तरीही शरद पवार यांनी थेट संघर्ष टाळत राजकीय पटावर चाल मांडण्याचा मार्ग निवडला.

राज्यसभेवर जाण्याची त्यांची राजकीय रणनीतीही याचाच भाग मानली जाते. भाजपविरोधी प्रतिमा जपत त्यांनी काँग्रेस आणि शिवसेना नेतृत्वाशी संवाद कायम ठेवला. राहुल गांधी, उद्धव ठाकरे आणि महाविकास आघाडीतील इतर नेत्यांना आपल्या भूमिकेकडे झुकवण्यात त्यांनी यश मिळवले, असे राजकीय निरीक्षक मानतात.

या संपूर्ण प्रक्रियेत एक महत्त्वाचा मुद्दा स्पष्ट होतो  महाराष्ट्रातील राजकारण हे केवळ सार्वजनिक वक्तव्यांवर चालत नाही; तर पडद्यामागील संवाद, विश्वास आणि दीर्घकालीन नयोजन यावर ते उभे असते. सुनेत्रा पवार यांना पुढे करण्यामागेही पक्षावरील नियंत्रण टिकवून ठेवण्याची दूरदृष्टी दिसते.

आज परिस्थिती अशी आहे की काही नेते राजकीयदृष्ट्या उघडे पडल्याची चर्चा सुरू झाली आहे. तटकरे आणि पटेल यांच्या भूमिकेवर टीका होत असताना, शरद पवार मात्र प्रतिक्रिया देण्यापेक्षा परिस्थिती स्वतः बोलू देण्याच्या भूमिकेत दिसतात. हीच त्यांची राजकीय शैली  कमी बोलणे, पण परिणामकारक खेळी करणे.

महाराष्ट्राच्या राजकारणात महायुती आणि महाविकास आघाडी यापलीकडेही अनेक स्तरांवर राजकीय हालचाली सुरू आहेत. सत्तासमीकरणे बदलत असली, तरी अनुभवी नेतृत्वाची पकड अजूनही ढिली झालेली नाही, हे या घटनाक्रमातून स्पष्ट होते.

एकंदरीत, राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील संघर्ष हा केवळ व्यक्तींमधील वाद नसून नेतृत्व, वारसा आणि राजकीय नियंत्रण यांच्यातील संघर्ष आहे. आणि या संपूर्ण राजकीय पटावर शरद पवार यांनी पुन्हा एकदा आपली रणनीतीची ताकद दाखवून दिली आहे  हे नाकारता येणार नाही.