बॅरिकेड्स ओलांडून पोहोचली जनता: मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या राजीनाम्यासाठी दिल्लीत महाआक्रोश!

६८ वर्षांचे आजोबा ते सैनिकांची कुटुंबे: रामलीला मैदानावरील ग्राउंड रिपोर्टमधून ५ मोठे खुलासे!

दिल्लीच्या रामलीला मैदानावर नव्या क्रांतीची पहाट

देशाच्या राजधानीतील ऐतिहासिक रामलीला मैदान हे शतकानुशतके मोठ्या राजकीय आणि सामाजिक आंदोलनांचे साक्षीदार राहिले आहे. आज पुन्हा एकदा या मैदानावर पहाटेपासूनच जनसमुदायाचा प्रचंड ओघ पाहायला मिळाला. प्रशासनाने उभारलेले बॅरिकेड्स ओलांडून, सर्व अडथळ्यांना मोडून काढत देशाच्या कानाकोपऱ्यातून आलेले नागरिक सकाळीच मैदानावर दाखल झाले. हा केवळ एका राजकीय रॅलीचा देखावा नव्हता, तर वाढत्या राजकीय असंतोषाची आणि लोकशाही वाचवण्यासाठी पेटलेल्या संघर्षाची ती एक धगधगती मशाल होती.

मुख्य निवडणूक आयुक्तांचा राजीनामा आणि वोट चोरीविरुद्धचा एल्गार

या आंदोलनाच्या केंद्रस्थानी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची तीव्र मागणी आणि मतचोरीचा गंभीर आरोप आहे. वोट चोर गद्दी छोड़, चंदा चोर गद्दी छोड़ आणि पेपर चोर कहाँ मिलेगा – बीजेपी के दफ्तर में यांसारख्या आक्रमक घोषणांनी संपूर्ण रामलीला मैदान दुमदुमून गेले. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी दिलेल्या संविधानाचे रक्षण करणे आणि लोकशाहीचे अस्तित्व टिकवणे हाच आमचा मुख्य उद्देश असल्याचे आंदोलकांनी ठामपणे सांगितले. मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, हरियाणा आणि पंजाबमधून आलेल्या हजारो कार्यकर्त्यांच्या मते, निष्पक्ष निवडणुका हा लोकशाहीचा पाया आहे आणि जर मतदार याद्या व मतदानावरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत असेल, तर शांत बसणे शक्य नाही. विशेष म्हणजे, ज्ञानेश कुमार यांच्यावर प्रश्न उपस्थित केल्यावर भाजपचे नेते उत्तर का देतात? असा रोखठोक सवालही आंदोलकांनी उपस्थित केला.

स्वाभिमानी जनआक्रोश: विदेशी निधीच्या आरोपांना घरच्या भाकरीने उत्तर

सत्तेत असलेल्या नेत्यांकडून या आंदोलनामागे विदेशी शक्ती आणि देशविरोधी कारस्थान असल्याचा आरोप केला जात असताना, रामलीला मैदानावरील वास्तव मात्र पूर्णपणे वेगळे आणि थक्क करणारे होते. रायबरेलीहून आलेल्या कार्यकर्त्यांनी स्वतः घरून आणलेली पुरी-भाजी आणि लोणचे दाखवून या आरोपांची धिंडवडी काढली. आम्ही घरून ५ दिवसांचे राशन सोबत आणले आहे, यात कसला विदेशी पैसा? असा थेट सवाल त्यांनी विचारला. या आंदोलनात सैनिक कुटुंबे आणि स्वातंत्र्यसैनिकांचे वारसदार मोठ्या अभिमानाने सहभागी झाले होते. उचाना येथून आलेल्या एका सैनिकाच्या पत्नीने बॅरिकेड्स ओलांडून मैदानात प्रवेश केला आणि मी सैनिकाची पत्नी आहे, देशासाठी आणि संविधानासाठी कोणत्याही संकटाचा सामना करायला तयार आहे असा विश्वास व्यक्त केला. त्याचप्रमाणे, लोहारू, हरियाणा येथील स्वातंत्र्यसैनिक श्रीराम यांचे सुपुत्र सोमवीर यांनी आमच्या रक्तातच अन्यायाविरुद्ध लढणे आहे, आम्ही कोणालाही घाबरत नाही असे ठामपणे सांगितले. हरियाणाच्या लोहारू मतदारसंघातील काँग्रेस आमदार राजवीर फाटिया यांच्या नेतृत्वाखाली पिवळ्या पगड्या परिधान केलेले अडीच हजार नागरिक एकत्र मैदानात पोहोचले होते. किसान सभेचे कार्यकर्ते ट्रेनने स्वतःचे अन्न घेऊन दिल्लीत दाखल झाले होते.

इंडिया आघाडीची वज्रमूठ आणि सर्वसमावेशक सहभाग

रामलीला मैदानावरील व्यासपीठ आणि मैदान हे सर्वपक्षीय आणि सर्वसमावेशक एकजुटीचे केंद्र बनले होते. मैदानात काँग्रेस, डावे पक्ष, समाजवादी पार्टी आणि राष्ट्रीय जनता दल यांसारख्या विविध पक्षांचे झेंडे एकत्र फडकत होते. उत्तर प्रदेशातील उन्नाव आणि कानपूरहून लाल टोपी परिधान करून आलेले समाजवादी पक्षाचे कार्यकर्ते या लढ्यात पूर्ण ताकदीने सहभागी झाले होते. भाजपकडून करण्यात येणाऱ्या फूट पाडा आणि राज्य करा या राजकारणाला आंदोलकांनी पूर्णपणे फेटाळून लावले. सिख समुदायातील प्रतिनिधींनी भाजपच्या अपप्रचाराला उत्तर देताना स्पष्ट केले की, राहुल गांधी आणि काँग्रेस पक्षाने नेहमीच ३६ बिरादरींना आणि भारतभरातील विविधतेला एकत्र बांधण्याचे काम केले आहे; भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी ९० टक्के बलिदाने सिखांनी दिली आहेत आणि आम्ही देशाची एकता भंग होऊ देणार नाही. तसेच, व्यापारी समुदाय या आंदोलनावर नाराज असल्याचा दावाही खोटा ठरवण्यात आला. राहुल गांधी यांनी स्वतः व्हीडिओ संदेश जारी करून आंदोलकांना रॅलीनंतर स्थानिक बाजारपेठांमध्ये जाऊन दिवाळीची खरेदी करा, जेणेकरून व्यापाऱ्यांचाही फायदा होईल असे आवाहन केले होते, ज्याचे व्यापाऱ्यांनी स्वागत केले.

मुख्य प्रवाहातील माध्यमे विरुद्ध स्वतंत्र पत्रकारिता

या ऐतिहासिक जनआंदोलनाला मुख्य प्रवाहातील वृत्तपत्रांनी आणि वाहिन्यांनी राजकीय तमाशा असे संबोधल्याबद्दल आंदोलकांनी तीव्र संताप व्यक्त केला. दैनिक जागरणसारख्या वृत्तपत्रांमधील बातम्यांचा संदर्भ देत आंदोलकांनी सांगितले की, मुख्य प्रवाहातील मीडिया विकला गेला आहे, परंतु स्वतंत्र पत्रकारच खरी परिस्थिती जगासमोर आणत आहेत. लखनऊहून आलेल्या ६८ वर्षांच्या ज्येष्ठ आंदोलकाने पूर्वीच्या आंदोलनांची आठवण करून दिली. १० ऑक्टोबरच्या आंदोलनावेळी ४७-४८ मेट्रो स्टेशन बंद करण्यात आली होती, मात्र आता प्रशासनाची भीती आणि अस्वस्थता स्पष्ट दिसत आहे. ६८ वर्षांच्या ताऊंनी हरियाणवी शैलीत संवाद साधताना १९७० च्या दशकातील चौधरी चरण सिंह यांच्या बोट क्लबवरील ऐतिहासिक रॅलीची आठवण करून दिली. त्यांनी राष्ट्रकवी रामधारी सिंह दिनकर यांच्या प्रसिद्ध ओळींचा उच्चार केला: सिंहासन खाली करो कि जनता आती है.

निष्कर्ष: लोकशाहीच्या पुनरुज्जीवनाची नांदी

चंदिगढहून आलेले डॉ. बी. एस. वालिया यांच्या मते, देशातील राजकारणाचा घसरलेला दर्जा हा अत्यंत चिंतेचा विषय असून, देशात व्यापक सुधारांची लाट येण्याची गरज आहे. महात्मा गांधींच्या वेशातील आंदोलकांपासून ते सामान्य शेतकरी-कामगारांपर्यंत सर्वांचा एकच निर्धार दिसून आला: लाठी-गोळी खाऊ, पण मुख्य निवडणूक आयुक्तांचा राजीनामा घेतल्याशिवाय मागे हटणार नाही. रामलीला मैदानातील ही अथांग गर्दी केवळ एका रॅलीचा भाग नव्हती, तर ती लोकशाही, संविधान आणि देशाच्या भविष्यासाठी पुकारलेली एक निर्णायक एल्गार होती. सत्तेचा अहंकार मोडून काढण्यासाठी जनता रस्त्यावर उतरली आहे, हाच संदेश या महाआक्रोशाने संपूर्ण देशाला दिला आहे.