चीनच्या उंबरठ्यावरून अमेरिकेची पळ काढण्याची तयारी? पेंटागॉनला बसणारा ऐतिहासिक धक्का!

दुसऱ्या महायुद्धानंतर गेल्या ७५ वर्षांपासून संपूर्ण आशिया-पॅसिफिक आणि हिंद-प्रशांत क्षेत्रात आपली लष्करी दादागिरी गाजवणारी अमेरिका आता चीनच्या भीतीने माघार घेण्याच्या तातडीच्या तयारीला लागली आहे का? रेड माईक या डिजिटल व्यासपीठावर वरिष्ठ पत्रकार सौरभ कुमार शाही यांनी दिलेल्या विश्लेषणाने जागतिक राजकारणात आणि जागतिक लष्करी वर्तुळात प्रचंड मोठी खळबळ उडवून दिली आहे. अमेरिकेतील अत्यंत प्रभावशाली डिफेन्स प्रायॉरिटीज या थिंक टँकने प्रसिद्ध केलेल्या ३५ ते ४० पानांच्या एका धोरणात्मक अहवालाने वॉशिंग्टनपासून ते टोकियो, सोल, तैपेई आणि नवी दिल्लीपर्यंत सर्वांचेच धाबे दणाणले आहेत. हा अहवाल कोणताही सामान्य दस्तऐवज नसून अमेरिकेच्या आघाडीच्या युद्ध रणनीतीकार जेनिफर कव्हाना यांनी लिहिला आहे. या अहवालात पेंटागॉनला चीनच्या आसपासच्या सर्व बेटांवरून आपली फौज तात्काळ हटवून माघार घेण्याचा थेट व अत्यंत आक्रमक इशारा देण्यात आला आहे.

कोण आहेत जेनिफर कव्हाना आणि या अहवालाचे गांभीर्य का आहे?

जेनिफर कव्हाना या आजच्या घडीला अमेरिकेतील अग्रगण्य ५ युद्ध रणनीतीकारांपैकी एक मानल्या जातात. पेंटागॉनशी थेट जोडल्या गेलेल्या रँड कॉर्पोरेशन मध्ये त्यांनी तीन वर्षे अमेरिकन लष्कराचा रणनीती कार्यक्रम चालवला आहे. याशिवाय कार्नेगी एंडोमेंट मध्ये वरिष्ठ फेलो म्हणून कार्य केल्यानंतर आणि जॉर्जटाउन युनिव्हर्सिटीमध्ये युद्धाचे धडे दिल्यानंतर, त्या सध्या डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या निकटवर्ती मानल्या जाणाऱ्या डिफेन्स प्रायॉरिटीज या थिंक टँकमध्ये लष्करी विश्लेषण संचालक म्हणून कार्यरत आहेत. म्हणजेच, ज्यांच्या शिफारसींचा डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासन आगामी काळात थेट अवलंब करू शकते, अशा अत्यंत मुख्य प्रवाहातील आणि थंड डोक्याने हिशोब मांडणाऱ्या रणनीतीकाराने हा अहवाल तयार केला आहे. हा अहवाल कोणताही भावनिक उद्रेक किंवा अमेरिकाविरोधी प्रचार नसून, अमेरिकेच्या ढासळत्या लष्करी संरचनेचा आणि उघड्या पडलेल्या वास्तवाचा थेट आरसा आहे.

७५ वर्षांची रणनीती ठरली निरुपयोगी: फर्स्ट आयलंड चेनवरून पळ काढण्याचा इशारा

गेल्या ७५ वर्षांपासून इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील अमेरिकेची सुरक्षा रचना दोन मुख्य खांबांवर उभी होती,पहिली म्हणजे विमानवाहू नौका व स्ट्राईक ग्रुप्सच्या माध्यमातून दूरवर शक्तीचे प्रदर्शन करणे आणि दुसरी म्हणजे चीनला घेरण्यासाठी जपान, दक्षिण कोरिया, तैवान आणि पूर्व आशियातील बेटांवर प्रचंड लष्करी तळ ठोकून ठेवणे. परंतु, जेनिफर कव्हाना यांच्या मते, या दोन्ही गोष्टी आता पूर्णपणे कालबाह्य आणि निरुपयोगी ठरल्या आहेत. चीनच्या चोहोबाजूंनी असलेल्या बेटांच्या मालिकेतील पहिल्या टप्प्याला फर्स्ट आयलंड चेन म्हटले जाते. यामध्ये दक्षिण कोरिया, जपानचा दक्षिणी भाग म्हणजे ओकिनावा, तैवान, दक्षिण चीन समुद्र, व्हिएतनाम आणि फिलिपिन्स या क्षेत्रांचा समावेश होतो. येथे अमेरिकेचे ओकिनावा, मिसावा, योकोसुका, इवाकुनी आणि कोडेडमा सारखे महाकाय लष्करी तळ कार्यरत आहेत. कव्हाना यांच्या अहवालात अत्यंत स्पष्ट शब्दांत बजावले आहे की, या फर्स्ट आयलंड चेन मधून अमेरिकेने लवकरात लवकर आपली सर्व सैन्यदले बाहेर काढावीत आणि मागे पळावे. जर युद्ध भडकले, तर या बेटांवर राहून अमेरिकेला जेवढा फायदा होणार नाही, त्यापेक्षा कितीतरी पट जास्त विनाश अमेरिकन सैन्याचा होईल आणि अमेरिका तो धक्का अजिबात सहन करू शकणार नाही.

चीनच्या क्षेपणास्त्रांचा धसका: सेकंड आयलंड चेनवर माघार का?

चीनची क्षेपणास्त्रांची ताकद अमेरिकन सैन्याचा क्षणात संहार करू शकते, अशी स्पष्ट भीती या अहवालात व्यक्त करण्यात आली आहे. चीनकडे कमी पल्ल्याची बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांची संख्या अत्यंत प्रचंड आहे, जी फर्स्ट आयलंड चेन मधील अमेरिकन तळांना पूर्णपणे निस्तनाभूत करू शकतात. त्यामुळे अमेरिकेने तिथून पळ काढून सेकंड आयलंड चेन वर आश्रय घेतला पाहिजे. ही सेकंड आयलंड चेन टोकियोपासून निघून नॉर्दर्न मरियाना आयलंड्स, गुआम, मायक्रोनेशिया, पलाऊ आणि पापुआ न्यू गिनीपर्यंत पसरलेली आहे. लष्करी गणितानुसार, चीनकडे मध्यम पल्ल्याची आणि इंटरमीडिएट पल्ल्याची क्षेपणास्त्रांची संख्या तुलनेने कमी आहे. त्यामुळे अमेरिकन सैन्याने चीनच्या थेट मारक क्षमतेपासून दूर गुआम व सेकंड आयलंड चेन वर जाऊन स्वतःचा बचाव करावा, जेणेकरून आपले लष्करी साहित्य आणि सैनिक सुरक्षित राहू शकतील, असा व्यावहारिक सल्ला कव्हाना यांनी दिला आहे.

धक्कादायक शिफारसी: तैवानचा उघड बळी आणि लष्करी करारांना मूठमाती!

या धोरणात्मक अहवालातील दोन सर्वात खळबळजनक आणि क्रांतिकारी शिफारसींमुळे जगभरात राजकीय भूकंप आला आहे:

१. तैवानवरील लष्करी हस्तक्षेपाचा संपूर्ण त्याग: अमेरिकेने चीनला स्पष्ट शब्दांत सांगावे की, आमची तैवानशी कोणतीही थेट संरक्षण बांधीलकी नाही. चीनने तैवानवर कब्जा करावा किंवा काय वाटेल ते करावे, अमेरिका तैवानसाठी चीनशी थेट युद्ध लढणार नाही. अमेरिका जास्तीत जास्त आर्थिक निर्बंध किंवा मुत्सद्दी अलिप्तता आणण्याचा प्रयत्न करेल, पण थेट लष्कर पाठवणार नाही. अर्थात चीनसारख्या महासत्तेवर अमेरिकन निर्बंधांचा काहीही परिणाम होत नाही, हेही तितकेच सत्य आहे.
२. मित्रदेशांसोबतचे परस्पर संरक्षण करार रद्द करणे: जपान, दक्षिण कोरिया, ऑस्ट्रेलिया आणि फिलिपिन्स या देशांसोबत अमेरिकेने केलेले सर्व परस्पर संरक्षण करार तात्काळ व पूर्णपणे रद्द करण्यात यावेत. अमेरिकेला आता या देशांच्या संरक्षणाची कोणतीही जबाबदारी घेण्याची गरज नाही.

अमेरिकेचे मुख्य हितसंबंध आणि स्वदेशी सुरक्षेचा नवा मंत्र

कव्हाना यांच्या पृथक्करणात, आशिया खंडात अमेरिकेचे फक्त दोनच मुख्य हितसंबंध जपण्यासारखे उरले आहेत. अमेरिकन भूमीचे रक्षण करणे आणि मुख्य आर्थिक बाजारपेठांपर्यंतची पोहोच सुरक्षित ठेवणे. अमेरिकन भूमीचे रक्षण करण्यासाठी आशियामध्ये पुढे जाऊन लष्कर तैनात करण्याची कोणतीही गरज नाही. उलट, चीन किंवा उत्तर कोरिया अमेरिकेच्या मुख्य भूमीवर सहजासहजी पहिला हल्ला करणार नाहीत. पण जर अमेरिकेचे लष्कर त्यांच्या उंबरठ्यावर ठाण मांडून बसले, तरच चिडून ते अमेरिकेवर थेट हल्ला करू शकतात. त्यामुळे अमेरिकेने चीनच्या उंबरठ्यावरून आपले सैनिक मागे घेतले, तर अमेरिकन भूमीवरील हल्ल्याचा धोका आपोआप नगण्य होईल. व्यापारी सागरी मार्ग चीनने बंद करू नयेत, यासाठी केवळ नाममात्र हवाई व नौदल उपस्थिती पुरेशी ठरेल.

आशियाई मित्रदेशांची घाबरगुंडी आणि भारतापुढील भीषण संकट!

या अहवालातील निष्कर्ष बाहेर येताच जपान, दक्षिण कोरिया आणि तैवानच्या सत्ताधाऱ्यांची पूर्णपणे घाबरगुंडी उडाली आहे. दक्षिण कोरियाच्या चोशुन डेली या प्रमुख वृत्तपत्राने अमेरिकेसोबतचा करार कमी फायद्याचा असून तो संपवला पाहिजे ही रणनीती अत्यंत चुकीची आहे अशी उद्विग्न प्रतिक्रिया दिली आहे. तर जपान टाईम्स ने डिफेन्स प्रायॉरिटीज च्या या शिफारसींवर कडक शब्दांत टीका केली आहे. जपान आणि दक्षिण कोरियासारख्या बलाढ्य देशांचे धाबे दणाणले असतील, तर तैवानची काय अवस्था झाली असेल, याची कल्पनाच केलेली बरी! या संपूर्ण घडामोडीचा सर्वात मोठा फटका भारताला आणि क्वाड आघाडीला बसताना दिसत आहे. सौरभ कुमार शाही यांनी यावर भाष्य करताना अतिशय मार्मिक रूपक वापरले आहे: भारताने आपली गाडी म्हणजेच परराष्ट्र धोरण ज्या अमेरिकन बैलाला जुंपली होती, तो बैलच आता पळून जाण्याच्या तयारीत आहे! बैल पळून गेला तर वाटेत अडकलेल्या गाडीचे क्या होणार? भारत चीनला रोखण्यासाठी अमेरिकेवर आणि क्वाडवर विसंबून राहिला होता. परंतु जर ट्रम्प प्रशासनाने जेनिफर कव्हाना यांच्या शिफारसी स्वीकारून आशियातून काढता पाय घेतला, तर भारताला चीनच्या थेट आव्हानाला एकट्याने सामोरे जावे लागेल.

निष्कर्ष: नव्या जागतिक समीकरणाची नांदी!

जेनिफर कव्हाना यांचा हा अहवाल केवळ कागदी घोडा नसून, तो आगामी डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनाच्या राष्ट्रीय सुरक्षा धोरणाचा आणि ट्रम्प यांच्या जाहीर वक्तव्यांचा खराखुरा आरसा मानला जात आहे. अमेरिकन साम्राज्यवाद आणि लष्करी विस्ताराचा ढासळणारा बुरूज आता उघड्या डोळ्यांनी दिसत आहे. पेंटागॉनची ही संभाव्य माघार म्हणजे आशिया-पॅसिफिक क्षेत्रातील अमेरिकन वर्चस्वाची अखेर आणि चीनच्या अनिर्बंध उदयाची नांदी ठरू शकते. आता प्रश्न हाच उरतो की, अमेरिका खरोखरच चीनसमोर गुडघे टेकून सेकंड आयलंड चेनवर पळून जाणार, की आशियाला महायुद्धाच्या खाईत लोटणार? जागतिक सत्तासंतुलनाची ही महानाट्यमय वळणे येणाऱ्या काळात अधिक भीषण रूप धारण करणार यात तीळमात्र शंका नाही!

Kanthak Suryatal