संयुक्त राष्ट्रांच्या व्यासपीठावर महासत्तेचा अराजक चेहरा आणि ट्रम्प-नेतान्याहूंची उघडी पडलेली मुजोरी

संयुक्त राष्ट्रांच्या न्यू यॉर्क शहरातील महासभेत गेल्या १२ तासांत जागतिक राजकारणातील एका अत्यंत संतप्त आणि आक्रमक संघर्षाचा अध्याय पाहायला मिळाला. आंतरराष्ट्रीय मुत्सद्देगिरीचे आणि शांततेचे व्यासपीठ मानल्या जाणाऱ्या संयुक्त राष्ट्रांच्या मंचाचा वापर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी थेट एका मोकळ्या युद्धाची धमकी देण्यासाठी आणि इराणला धमकावण्यासाठी केला. संयुक्त राष्ट्रांच्या व्यासपीठावर उभे राहून मी इराणला पूर्णपणे नेस्तनाबूत करू का आणि त्यांना नरकात ढकलून देऊ का अशी भाषा वापरणाऱ्या ट्रम्प यांच्या वक्तव्याने महासत्तेची मुजोरी आणि अराजक वृत्ती पुन्हा एकदा जगासमोर उघडी पडली आहे. परंतु, या उघड युद्धाच्या धमक्यांमागे दडलेली अमेरिकेची असहायता आणि दुटप्पीपणाही याच व्यासपीठावर उघडा पडला आहे. एका बाजूला जाहीर व्यासपीठावरून इराणला नष्ट करण्याच्या बाता मारायच्या आणि दुसऱ्या बाजूला पडद्यामागे इराणच्या परराष्ट्र मंत्र्यांसोबत ३ तास गुप्त बैठका घेऊन वाटाघाटी करायच्या, यावरून ट्रम्प प्रशासनाची झालेली बिकट अवस्था स्पष्ट दिसत आहे.

इराणला उद्ध्वस्त करू का?: आंतरराष्ट्रीय मंचावरील उघड गुंडगिरी

संयुक्त राष्ट्रांच्या ८१ व्या महासभेत डोनाल्ड ट्रम्प यांनी राजनैतिक मर्यादांच्या सर्व सीमा ओलांडल्या. त्यांनी भाषणात थेट विचारणा केली की, मी असा मोठा निर्णय घेण्याच्या तयारीत आहे; मी इस्लामिक रिपब्लिक इराणला त्वरित आणि पूर्णपणे उद्ध्वस्त करू का, जेणेकरून ते पुन्हा कभीही इतर देश आणि लोकांना नष्ट करू शकणार नाहीत? ट्रम्प यांनी इराणला पुन्हा उभे राहू न देण्याची आणि त्यांना नरकाचा रस्ता दाखवण्याची धमकी दिली. परंतु, हा केवळ एका अराजक आणि अहंकारी नेत्याचा बढाया मारण्याचा प्रकार आहे.

आपल्या धोरणांचा फुगीर बचाव करताना ट्रम्प यांनी दावा केला की त्यांनी जगभरातील तब्बल आठ युद्धे थांबवली आहेत आणि भारत-पाकिस्तानमधील युद्ध रोखून कोट्यवधी लोकांचे प्राण वाचवले आहेत. पाकिस्तानच्या पंतप्रधानाने आपल्याला अद्भूत व्यक्ती म्हटले आणि आपण ३ कोटी लोकांचे प्राण वाचवल्याचे सांगत ट्रम्प यांनी स्वतःचीच पाठ थोपटून घेतली. परंतु, ज्या आंतरराष्ट्रीय क्रिमिनल कोर्टाने युद्धगुन्ह्यांसाठी इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्याविरोधात अटकेचे वॉरंट जारी केले आहे, त्याच आंतरराष्ट्रीय क्रिमिनल कोर्टाला ट्रम्प यांनी वाईट लोकांची टोळी म्हणून हिणवले आणि जगातील देशांना या संस्थेतून बाहेर पडण्याचे आवाहन केले. अमेरिका आणि इस्रायली सैनिकांवर कोणतीही कारवाई किंवा तपास चालवू दिला जाणार नाही, असा दम मारत ट्रम्प यांनी आंतरराष्ट्रीय कायद्याची आणि मानवाधिकारांची उघडपणे पायमल्ली केली.

इराणचे सडेतोड उत्तर आणि ३ तासांची पडद्यामागील गुप्त शरणगाथा

ट्रम्प यांच्या या पोकळ धमक्यांना इराणने अत्यंत कठोर आणि आक्रमक शब्दांत उत्तर दिले आहे. इराणचे अधिकृत माध्यम असलेल्या प्रेस टीव्ही आणि इराणी लष्कराने स्पष्ट केले की, ट्रम्प यांची ही विधानबाजी केवळ अमेरिकेतील स्वतःच्या लोकांमध्ये आपली घसरलेली पत वाचवण्यासाठीचा एक राजकीय स्टंट आहे. इराणविरुद्धच्या संघर्षात अमेरिकेची रणनीती पूर्णपणे अपयशी ठरली आहे आणि त्यांचे सैन्य थकले आहे. बेबुनियाद दावे आणि धमक्या वारंवार उच्चारणे ही ताकदीची निशानी नसून अमेरिकेची हताशा आणि बेबसीचे प्रतीक आहे.

इराणने ट्रम्प यांना स्पष्ट इशारा दिला आहे की, इराण हा कोणत्याही धमकीसमोर झुकणारा देश नाही. गेल्या ८ वर्षांच्या पवित्र संरक्षण युद्धाचा आणि लादलेल्या युद्धांचा अनुभव असलेल्या इराणी सैन्याकडे अमेरिकन व इस्रायली आक्रमकांवर अकल्पनीय आणि अचानक धक्का देणारे फटके मारण्याची पूर्ण तयारी आहे.

ट्रम्प यांच्या या दुटप्पी धोरणाचा सर्वात मोठा पर्दाफाश तेव्हा झाला जेव्हा समजले की, एका बाजूला ट्रम्प इराणला नष्ट करण्याच्या वल्गना करत होते आणि दुसऱ्या बाजूला अमेरिकेचे दूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराक्ची यांच्यात संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत सुमारे ३ तास प्रदीर्घ चर्चा सुरू होती. खुद्द ट्रम्प यांनीही या ३ तासांच्या बैठकीच्या वृत्ताला दुजोरा दिला. यावरून स्पष्ट होते की, जाहीर व्यासपीठावर धमक्या देणारी महासत्ता पडद्यामागे इराणच्या अटी ऐकण्यासाठी लाचार झाली आहे.

स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझची नाकेबंदी अन् इराणच्या ३ कठोर अटी

इराणने अमेरिकेसोबतच्या या चर्चेत आपली भूमिका अत्यंत स्पष्ट आणि कणखर ठेवली आहे. जागतिक ऊर्जेचा सर्वात महत्त्वाचा मार्ग मानला जाणारा स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ हा जोपर्यंत इराणच्या मागण्या पूर्ण होत नाहीत, तोपर्यंत खुला केला जाणार नाही, अशी ठाम भूमिका इराणी संसदेचे अध्यक्ष मोहम्मद गालिबाफ यांनी घेतली आहे.

इराणने अमेरिकन दूतासमोर हॉर्मुझची सामुद्रधुनी खुली करण्यासाठी तीन प्रमुख अटी ठेवल्या आहेत: १. इराणच्या बंदरांवर आणि जहाजांवर अमेरिकेने लावलेली बेकायदेशीर सागरी नाकेबंदी त्वरित उठवण्यात यावी. २. परदेशात रोखून ठेवलेली इराणची सर्व मालमत्ता आणि रोख रक्कम त्वरित मुक्त करण्यात यावी. ३. सर्व प्रतिकार आघाड्यांवर सुरू असलेले युद्ध आणि लष्करी कारवाया तात्काळ थांबवण्यात याव्यात.

जोपर्यंत या अटी मान्य होत नाहीत, तोपर्यंत सागरी वाहतूक सुरळीत होणार नाही, असा स्पष्ट संदेश इराणने दिला आहे.

नेतान्याहूंची आंतरराष्ट्रीय अब्रू वेशीवर; जागतिक नेत्यांचा आक्रमक हल्ला

संयुक्त राष्ट्रांच्या या अधिवेशनात केवळ ट्रम्पच नव्हे, तर इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांचीही आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भयानक कोंडी झाली आहे. नेतान्याहू संयुक्त राष्ट्रांमध्ये पोहोचण्यापूर्वीच न्यू यॉर्क शहराचे महापौर झोहरान ममदानी यांनी त्यांच्यावर अतिशय जळजळीत प्रहार केला. ममदानी यांनी नेतान्याहू यांना पॅलेस्टिनींच्या नरसंहाराचे मुख्य सूत्रधार म्हटले आणि त्यांच्या हाताला निष्पाप लोकांचे रक्त लागल्याचा आरोप केला. एवढेच नव्हे तर आंतरराष्ट्रीय क्रिमिनल कोर्टाच्या अटकेच्या वॉरंटची अंमलबजावणी करून नेतान्याहू यांना अटक करण्याची मागणी ममदानी यांनी लावून धरली. यावर नेतान्याहू यांनी संतापून ममदानींवर हमासचे समर्थन करत असल्याचा आरोप केला आणि त्यांना उघडे पाडण्याची धमकी दिली; परंतु यामुळे नेतान्याहूंचा कलंकित चेहरा जगासमोर उघडा पडला.

दुसऱ्या बाजूला जागतिक नेत्यांनीही अमेरिका आणि इस्रायलच्या आक्रमक धोरणांवर जोरदार टीका केली:

• कतारचे अमीर शेख तमीम बिन हमाद अल थानी: त्यांनी संयुक्त राष्ट्रांमधून थेट अमेरिका आणि इस्रायलला सुनावले की, त्यांच्यामुळे स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझसारखा महत्त्वाचा जागतिक ऊर्जा मार्ग धोक्यात आला आहे. संपूर्ण जग या संघर्षाची किंमत चुकवत असून अन्नधान्य, औषधे आणि इंधनाचे भाव गगनाला भिडत आहेत. त्यांनी अमेरिका-इस्रायलने इराणवर लादलेल्या युद्धाची कठोर निंदा करत हे युद्ध त्वरित थांबवून कूटनैतिक मार्गाने तोडगा काढण्याची मागणी केली.
• ब्राझीलचे अध्यक्ष लुला दा सिल्व्हा: त्यांनी इस्रायलच्या गाझामधील कारवाईला थेट वंशसंहार संबोधले. गाझामधील महिला आणि मुलांच्या नरसंहाराच्या या वेदना पॅलेस्टाईनच्या येणाऱ्या पिढ्या सहन करतील, असे सांगत त्यांनी आंतरराष्ट्रीय क्रिमिनल कोर्टाच्या वॉरंटनुसार नेतान्याहूंवर कारवाई करण्याची आणि वेस्ट बँकेतील इस्रायली वस्त्या थांबवण्याची मागणी केली.
• तुर्कीचे राष्ट्राध्यक्ष रजब तैय्यब एर्दोगन: त्यांनी इस्रायलच्या नेतृत्वाची तुलना वंशसंहारी मानसिकतेशी करत संयुक्त राष्ट्रांच्या मंचावरून इस्रायलचा तीव्र धिक्कार केला.

निष्कर्ष: महासत्तेची घसरती पत आणि बदलत्या जगाचे वास्तव

संयुक्त राष्ट्रांमधील हा संपूर्ण राजकीय थरार एका गोष्टीकडे स्पष्ट इशारा करतो—अमेरिका आता जगात पूर्वीसारखा दरारा निर्माण करू शकत नाही. युद्धाच्या धमक्या देऊन आंतरराष्ट्रीय राजकारण चालवण्याचे दिवस आता संपले आहेत. ज्या आंतरराष्ट्रीय मंचावर ट्रम्प इराणला नष्ट करण्याच्या बाता मारत होते, त्याच मंचावर जगभरातील देशांनी अमेरिकन-इस्रायली धोरणांची धिंड काढली.

इराणच्या कणखर भूमिकेने आणि स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझवरील नियंत्रणाने अमेरिकेच्या जागतिक अर्थव्यवस्थेवरील पकडीला मोठा धक्का दिला आहे. युद्धाच्या पोकळ धमक्या देणारे ट्रम्प आणि नरसंहाराचे आरोप झेलणारे नेतान्याहू आज आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर एकाकी पडले आहेत. पडद्यामागे इराणसमोर वाटाघाटीसाठी यावे लागणे हीच अमेरिकेची खरी पराभूत मानसिकता दर्शवते. संयुक्त राष्ट्रांमधील या घडामोडींनी हे सिद्ध केले आहे की, धमक्यांच्या जोरावर चालणारी महासत्तेची मुजोरी आता अंतिम टप्प्यात पोहोचली असून जागतिक राजकारणाची समीकरणे आता बदलत आहेत!