बंगालचा कॅश टॉवर आणि भ्रष्टाचाराचा नंगा नाच

थक्क करणारी जप्ती पश्चिम बंगालच्या वीरभूम जिल्ह्यात नुकत्याच झालेल्या एका पोलीस छापेमारीने संपूर्ण देशाला चकित केले आहे. एका माजी बस ड्रायव्हरच्या घरातून इतकी मोठी रोकड जप्त करण्यात आली की, ती मोजता मोजता चक्क पाच नोटा मोजण्याची यंत्रे  खराब झाली. ही केवळ एका छाप्याची गोष्ट नाही, तर ही गोष्ट आहे सत्तेच्या आशीर्वादाने उभ्या राहिलेल्या भ्रष्टाचाराच्या एका अवाढव्य मीनारची.

छापेमारीचा घटनाक्रम आणि जप्त केलेले घबाड २९ जुलैच्या रात्री वीरभूम जिल्ह्यातील मोहम्मद बाजार परिसरात पोलिसांनी गुप्त माहितीच्या आधारे मीनार मंडल नावाच्या व्यक्तीच्या घरावर छापा टाकला,. सुरुवातीला ही कारवाई सामान्य वाटली होती, परंतु जसा जसा तपास पुढे सरकला, तसे पोलिसांचे डोळे पांढरे झाले.

• रोकड: रात्रीपासून सुरू झालेली नोटांची मोजणी सकाळी संपली, तेव्हा तब्बल २८.५ कोटी रुपये रोख स्वरूपात सापडले. ही रक्कम पोत्यांमध्ये भरून ठेवण्यात आली होती.
• सोने: रोख रकमेसोबतच १५ किलो सोने जप्त करण्यात आले, ज्याची किंमत साधारण १२.५ कोटी रुपये आहे. यात १-१ किलोची १४ सोन्याची बिस्किटे आणि १००-१०० ग्रॅमची १० बिस्किटे समाविष्ट होती.
• एकूण जप्ती: चांदी, पितळ आणि तांबे यांसारख्या वस्तूंकडे तर तपास यंत्रणांनी ‘तुच्छ’ समजून दुर्लक्ष केले, तरीही एकूण जप्ती ५० कोटींच्या घरात जाते.

कोण आहे हा मीनार मंडल? मीनार मंडल हा एकेकाळी राज्य परिवहन विभागात बस ड्रायव्हर म्हणून काम करायचा, ज्याचा पगार केवळ २८,००० रुपये होता,. मात्र, नोकरी सोडल्यानंतर तो दगड व्यवसायाशी जोडला गेला. प्रत्यक्षात मीनार हा फरार दगड माफिया तुलू मंडल याचा मॅनेजर आणि मेहुणा आहे. मीनारने उभ्या केलेल्या या नोटांच्या मीनार समोर दिल्लीचा कुतुब मीनारही छोटा वाटू लागला आहे, अशी टीका आता होऊ लागली आहे.

तुलू मंडल: १०० कोटींच्या लग्नाचा तो थाट या संपूर्ण प्रकरणाचा मुख्य सूत्रधार तुलू मंडल हा सध्या फरार आहे. तुलू मंडल हे नाव २०२४ मध्ये त्याच्या मुलीच्या शाही विवाहामुळे चर्चेत आले होते. या लग्नावर त्याने सुमारे १०० कोटी रुपये खर्च केल्याचे सांगितले जाते,. या सोहळ्याला बॉलिवूड अभिनेता अरबाज खान आणि अभिनेत्री झरीन खान यांच्यासह बंगाली चित्रपटसृष्टीतील अनेक दिग्गजांनी हजेरी लावली होती. एका दगड माफियाकडे इतकी संपत्ती येते कुठून, हा प्रश्न तेव्हाही उपस्थित झाला होता, मात्र आता त्या संपत्तीचे काळे उगमस्थान समोर येत आहे.

भ्रष्टाचाराची पद्धत: सरकारी महसुलावर दरोडा तपास यंत्रणांच्या मते, ही जप्त केलेली रक्कम म्हणजे सरकारी तिजोरीत जमा व्हायला हवा असलेला महसूल होता, जो बेकायदेशीरपणे हडपण्यात आला. २०१६-१७ च्या सुमारास तुलू मंडल वीरभूममधील स्टोन क्वेरीमध्ये DCR (District Collection Rate) वसुलीचे काम पाहायचा.

• आरोप: सरकारी कराच्या वसुलीत करोडो रुपयांची अफरातफर करण्यात आली.
• फरक: भाजपच्या दाव्यानुसार, पूर्वी सरकारकडे दररोज केवळ २०-३० लाख रुपये जमा होत होते, पण कडक कारवाईनंतर आता हा आकडा रोज ८३ कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे. यावरून हे स्पष्ट होते की, वर्षानुवर्षे जनतेच्या पैशांची लूट कशी केली जात होती.

राजकीय भूकंप आणि आरोप-प्रत्यारोप या कारवाईनंतर पश्चिम बंगालच्या राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे.

१. सत्ताधारी विरुद्ध विरोधक: मुख्यमंत्री शुभेंदु अधिकारी यांनी या कारवाईचे कौतुक करताना म्हटले की, जनतेची संपत्ती लुटणाऱ्यांना कोणत्याही परिस्थितीत सोडले जाणार नाही. त्यांनी याला वाळू माफिया आणि सिंडिकेट राज विरोधातील मोठी कारवाई म्हटले आहे.

२. TMC मधील अंतर्गत कलह: या घटनेमुळे तृणमूल काँग्रेसमधील गटबाजी उघड झाली आहे. आमदार कुणाल घोष यांनी या पैशांचा संबंध अशा नेत्यांशी जोडला आहे जे स्वतःला चांगले टीएमसी म्हणतात आणि त्यांच्या चौकशीची मागणी केली आहे. तर खासदार कल्याण बॅनर्जी यांनी वीरभूमचा वाघ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या माजी मंत्र्याच्या (अनुव्रत मंडल) संबंधांवरून मुख्यमंत्र्यांनी चौकशी करावी, असे सुचवले आहे.

३. पक्षांतराची चर्चा: सूत्रांनुसार, आरोपी तुलू मंडल हा अनुव्रत मंडल यांचा जवळचा मानला जातो. अनुव्रत मंडल यांनी निवडणुकीनंतर भाजपमध्ये जाण्यासाठी प्रयत्न केले होते, अशीही चर्चा आहे, ज्यामुळे या प्रकरणाला राजकीय वळण मिळाले आहे.

निष्कर्ष: जनतेचा पैसा आणि व्यवस्थेचे अपयश भिंतींमधून नोटा बाहेर पडत आहेत आणि जमिनीखालून खजिना निघत आहे, अशा कथा आपण ऐकतो, पण वीरभूममध्ये हे वास्तव ठरले आहे. एका सामान्य ड्रायव्हरच्या नावाखाली चालणारे हे करोडोंचे साम्राज्य भ्रष्ट राजकीय-माफिया साखळीचे जिवंत उदाहरण आहे. पोलीस आता या पैशांचा नेमका मार्ग आणि त्यामागील मोठे मासे शोधण्याचा प्रयत्न करत आहेत. पण प्रश्न उरतोच की, जोपर्यंत अशा सिंडिकेटवर मुळापासून घाव घातला जात नाही, तोपर्यंत सामान्यांच्या घामाचा पैसा असाच मीनार उभारण्यासाठी वापरला जात राहील का?.