स्मार्ट मीटरला नकार देणाऱ्या ग्राहकांचा छळ? वाढीव वीज बिलांवर प्रश्नचिन्ह

ग्राहकांनी दिलेल्या माहितीनुसार, एका ग्राहकाचे जून 2026 मधील मीटर रीडिंग 254 युनिट होते. त्यानंतर जुलै 2026 महिन्यात ते थेट 715 युनिटवर पोहोचल्याचे बिलात दिसून आले. विशेष म्हणजे, त्या ग्राहकाचा मागील अनेक महिन्यांतील सरासरी वीज वापर सुमारे 240 ते 260 युनिट इतकाच होता. मार्च, एप्रिल आणि मे महिन्यांमध्येही वीज वापर जवळपास त्याच पातळीवर होता. त्यामुळे एका महिन्यात तब्बल 715 युनिट वापर झाल्याचा दावा ग्राहकांच्या मते व्यवहार्य वाटत नाही.

ग्राहकांचे म्हणणे आहे की, घरामध्ये काही अतिरिक्त विद्युत उपकरणे वापरात आली असती तर वीज वापरात काही प्रमाणात वाढ होऊ शकते. मात्र, एवढ्या मोठ्या प्रमाणात वाढ होणे सामान्य घरगुती किंवा लहान व्यावसायिक वापरासाठी अशक्यप्राय असल्याचा त्यांचा दावा आहे. अशा परिस्थितीत मीटरमध्ये बिघाड, चुकीचे रीडिंग किंवा बिलिंग प्रक्रियेत त्रुटी झाली का, याचा शोध कोण घेणार, असा सवालही उपस्थित केला जात आहे.

याचबरोबर काही ग्राहकांनी असा आरोप केला आहे की, स्मार्ट मीटर बसविण्यास विरोध करणाऱ्यांवर दबाव आणण्यासाठी वाढीव बिले, मीटर तपासणीच्या नोटिसा किंवा वीजपुरवठा खंडित करण्याची कारवाई केली जात आहे. मात्र, या आरोपांची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही.

दरम्यान, स्मार्ट मीटरविरोधात विविध ठिकाणी आंदोलन करणाऱ्या काही संघटनांनी आणि कायदेतज्ज्ञांनीही मीटर बसविण्याच्या प्रक्रियेबाबत प्रश्न उपस्थित केले आहेत. काही सर्वोच्च न्यायालयातील वकिलांनीही या विषयावर कायदेशीर मते सार्वजनिक केली असून, ग्राहकांना त्यांच्या अधिकारांची माहिती करून दिली आहे. तथापि, प्रत्यक्षात एखाद्या सामान्य ग्राहकाला अशा परिस्थितीत कोणती कायदेशीर पावले उचलावीत, याबाबत अद्याप स्पष्ट मार्गदर्शन मिळत नसल्याची भावना व्यक्त होत आहे.

ग्राहकांचे म्हणणे आहे की, महावितरणच्या चुकीच्या कारभाराबाबत प्रश्न विचारल्यास सरकारी कामात अडथळा आणल्याचे कारण पुढे केले जाईल, अशी भीती अनेकांना वाटते. त्यामुळे अनेक ग्राहक तक्रार करण्याचेही टाळत असल्याचा दावा करण्यात येत आहे.

वीज ग्राहक संघटनांनी या प्रकरणात स्वतंत्र चौकशीची मागणी केली असून, ज्या ग्राहकांच्या बिलांमध्ये अचानक आणि असामान्य वाढ झाली आहे, त्यांच्या मीटरची तांत्रिक तपासणी तटस्थ संस्थेमार्फत करण्यात यावी, अशी मागणी केली आहे. तसेच, महावितरणने प्रत्येक तक्रारीचे कारण स्पष्ट करून ग्राहकांचा विश्वास जिंकणे आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.