गुजरातच्या देवभूमी द्वारकेतील सलाया बंदरातून एक लाकडी नौका संथ गतीने बाहेर पडते, तेव्हा कुणालाही वाटले नसेल की ही ५५ मीटरची साधी ढो (Dhow) आंतरराष्ट्रीय भू-राजकारणाच्या केंद्रस्थानी येईल. एमएसबी हाजी अली असे या जहाजाचे नाव. हे नाव ऐकून तुम्हाला वाटेल की हे एखादे महाकाय टँकर किंवा युद्धनौका असेल, पण वास्तवात हे एक साधे लाकडी जहाज होते, ज्यावर फक्त १४ लोक होते. तरीही, या जहाजाचे बुडणे ही केवळ एक अपघाती घटना नसून, एका मोठ्या आंतरराष्ट्रीय षडयंत्राचा भाग असल्याचे दिसून येते.
प्रवासाचा अजब मार्ग आणि लाईव्ह स्टॉकचा व्यापार
या जहाजाचा मार्गच मुळात संशयास्पद आणि अजब होता. हे जहाज गुजरातहून थेट सोमालीलँडच्या बर्बेरा बंदरात गेले. सोमालीलँड हा असा प्रदेश आहे, ज्याला जगातील फक्त एकाच देशाने मान्यता दिली आहे, तो म्हणजे इस्रायल. तिथून या जहाजावर लाईव्ह स्टॉक म्हणजे जिवंत प्राणी (मेंढ्या, शेळ्या इत्यादी) लादण्यात आले, जे युएईच्या शेखांच्या पोटाची खळगी भरण्यासाठी पाठवले जात होते. आता प्रश्न असा पडतो की, युएईला मांस हवे होते तर ते जवळच्या ओमानमधूनही मिळू शकले असते. मग गुजरातहून रिकामे जहाज सोमालीलँडपर्यंत पाठवून, तिथून जनावरे भरून पुन्हा युएईच्या लिमा किनाऱ्याकडे नेण्याचा इतका लांबचा आणि खर्चिक खटाटोप का करण्यात आला? कदाचित भारतीय जहाज सुरक्षित मानले जात असावे, पण नियतीला काही वेगळेच मान्य होते.
ड्रोन हल्ला आणि संशयाची सुई
ज्यावेळी हे जहाज ओमानच्या आखातात शिरून युएईच्या लिमा किनाऱ्याजवळ पोहोचले, तेव्हा अचानक एका ड्रोनने त्यावर हल्ला केला आणि ते जहाज समुद्राच्या तळाशी गेले. धक्कादायक बाब अशी की, हे जहाज कोणत्याही संवेदनशील होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जात नव्हते, तर माल उतरवण्याच्या अगदी जवळ होते. हा हल्ला कोणी केला? जगाचे लक्ष साहजिकच इराणकडे गेले. इराणला वाटते की होर्मुझमधून कोणीही त्यांच्या परवानगीशिवाय जाऊ नये, पण हे जहाज तर तिथून जातच नव्हते. मग इराण एका छोट्या लाकडी जहाजाला, ज्यामध्ये फक्त खाण्यासाठी लागणारी जनावरे होती, का बुडवेल? इराणकडे साध्या जेट बोटी आहेत ज्या एका इशाऱ्यावर अशा नौकेला परत धाडू शकल्या असत्या, मग ड्रोन मारून ते बुडवण्याची गरज काय?
आलू, लालू आणि तिसरा खिलाडू
या संपूर्ण प्रकरणाला समजून घेण्यासाठी आलू आणि लालूच्या भांडणाचे उदाहरण घेऊया. समजा, आलू (युएई) आणि लालू (इराण) यांच्यात जुने भांडण आहे. आता लालूचा शत्रू (इस्रायल) काय करेल? तो लालूच्या नावाने आलूच्या घराकडे येणाऱ्या झोमॅटोच्या सायकलचे टायर पंक्चर करेल, जेणेकरून आलूला वाटेल की हे लालूनं केलंय आणि दोघांमधलं भांडण विकोपाला जाईल. या जहाजाच्या घटनेत नेमके हेच घडत असल्याचे दिसते. ज्या दिवशी इराणचे परराष्ट्र मंत्री अरागची हे दिल्लीत ब्रिक्स देशांच्या बैठकीसाठी आले होते, नेमक्या त्याच दिवशी हे भारतीय जहाज बुडवण्यात आले. हे केवळ योगायोग असू शकत नाही. जेव्हा अरागची जगातील दादागिरी करणाऱ्या देशांविरुद्ध बोलत होते, तेव्हाच त्यांच्यावर भारतीय जहाज बुडवल्याचा शिक्का मारण्याचा हा प्रयत्न होता, जेणेकरून भारत आणि इराणमधील चर्चेचा मुख्य मुद्दा भरकटला जावा.
फॉल्स फ्लॅग ऑपरेशन्सचा इतिहास
इस्रायलने यापूर्वीही अनेकदा अशा प्रकारे इराणला बदनाम करण्याचे प्रयत्न केले आहेत, असा संशय घेण्यास वाव आहे. उदाहरणार्थ, हिंद महासागरातील दियेगो गार्सिया या अमेरिकन तळावर इराणची क्षेपणास्त्रे पडल्याचा दावा करण्यात आला होता, पण नंतर तपासात ती क्षेपणास्त्रे इराणची नसल्याचे स्पष्ट झाले. तसेच कतारची मोठी रिफायनरी आणि ओमानवर झालेल्या हल्ल्यांचे खापरही इराणवर फोडण्याचा प्रयत्न झाला होता, जेणेकरून इराणचे आपल्या शेजाऱ्यांशी संबंध बिघडतील.
युएईची असुरक्षितता आणि इस्रायलचा डाव
इस्रायलने युएईला आयर्न डोम सारखी यंत्रणा देऊन आपण त्यांचे किती मोठे मित्र आहोत, हे भासवले आहे. पण वस्तुस्थिती अशी आहे की, युएई हे काचेच्या घरासारखे आहे. जर इराण आणि युएईमध्ये युद्ध पेटले, तर इराणच्या डोंगराळ भागात बॉम्ब टाकून काहीच साध्य होणार नाही, पण युएईच्या उंच काचेच्या इमारती, डेटा सेंटर्स आणि आंतरराष्ट्रीय विमानतळांवर एक जरी हल्ला झाला, तर तिथे गुंतवणूक करणाऱ्या जगातील श्रीमंतांमध्ये घबराट पसरेल आणि युएईची अर्थव्यवस्था कोलमडून पडेल.
निष्कर्ष: बळीचा बकरा कोण?
एमएसबी हाजी अली हे केवळ एक निमित्त होते. हे जहाज बुडवून इराणला एक धमकावणारा देश म्हणून जगासमोर उभे करणे आणि युएईला इराणविरुद्ध भडकवणे, हा यामागचा खरा हेतू दिसतो. ज्या सोमालीलँडमधून हे जहाज निघाले होते, तिथे इस्रायलचे पाळत ठेवणारे सर्व उपकरणांचे जाळे पसरलेले आहे. अशा परिस्थितीत, एका साध्या लाकडी नौकेची आहुती देऊन मध्यपूर्वेतील राजकारणाची चादर पुन्हा एकदा मांडली गेली आहे.
शेवटी, सत्य हेच आहे की जागतिक सत्तेच्या या खेळात छोटे देश किंवा छोटी जहाजे ही केवळ प्यादी असतात. एमएसबी हाजी अली बुडाले, त्यातील १४ जीव वाचले हे नशीब, पण या घटनेने जागतिक राजकारणातील जो गलिच्छ चेहरा समोर आणला आहे, तो मात्र अत्यंत खोचक आणि विचार करायला लावणारा आहे. इराणला बदनाम करण्यासाठी आणि भारताला इराणपासून दूर करण्यासाठी खेळला गेलेला हा ड्रोन गेम भविष्यात कोणते वळण घेतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
