बिनविरोधांचा खेळ की लोकशाहीचा गळा? महाराष्ट्रात भाजपाचा नवा प्रयोग चर्चेत  

बिहार विजयानंतर भारतीय जनता पक्षाने महाराष्ट्रातील नगरपंचायत निवडणुकांमध्ये एक नवीन प्रयोग केला. पक्षाच्या नेत्यांनी जाहीर केले की बिना मतदान शंभर नगरपंचायत सदस्य निवडून आले आहेत, तसेच तीन नगराध्यक्षा सुद्धा कोणतीही निवडणूक न होता विजयी झाल्या आहेत. भारतीय जनता पक्षाच्या नेत्यांनी ही माहिती पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना दिली आहे.

या शंभर सदस्यांमध्ये कोकणातून ४, उत्तर महाराष्ट्रातून ४९ आणि पश्चिम महाराष्ट्रातून ४१ सदस्यांचा समावेश आहे. ही बातमी इंडियन एक्सप्रेसने प्रसिद्ध केली आहे. भाजपा नेत्यांनी सांगितले की मतदानापूर्वी एवढ्या जागा मिळणे हे पक्षसंघटनेच्या मजबूत रचनेचे द्योतक आहे.

दरम्यान, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले की “बिनविरोध निवडीवर शंका नसली तरी भाजपा उमेदवार वारंवार बिनविरोध कसे निवडून येतात हा शोधाचा विषय आहे.” त्यांच्या मते “पैसा, ताकद आणि सरकारी व्यवस्थेचा दुरुपयोग करून सत्तेवर काबीज होण्याचा प्रकार” घडत आहे.

काही ठिकाणी भाजपा नेत्यांच्या नातेवाईकांचीही बिनविरोध निवड झाल्याचे समोर आले आहे. जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांच्या पत्नी साधना महाजन या जामनेर नगरपरिषद अध्यक्ष झाल्या आहेत, कारण त्यांच्यासमोर अर्ज भरलेल्या सर्व उमेदवारांनी माघार घेतली.

काँग्रेस नेत्यांनी आरोप केला आहे की धुळे जिल्ह्यात मंत्री जयकुमार रावल यांच्या आई नयनकुवंर रावल या विरोधी उमेदवारांचे अर्ज नामंजूर झाल्याने अध्यक्ष झाल्या. तसेच चिखलदरा येथे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे पुतणे नगरपंचायत सदस्य म्हणून निवडून आले आहेत.

काँग्रेसच्या यशोमती ठाकूर यांनी असा आरोप केला आहे की विरोधी उमेदवारांना अर्ज मागे घेण्यासाठी धमक्या देण्यात आल्या. या सर्व घटनांमुळे आरोप–प्रत्यारोपांची मालिका अधिकच तीव्र झाली आहे.

भाजपाचे म्हणणे आहे की हे सर्व पक्षाच्या जनाधाराचे व लोकप्रियतेचे फलित आहे; तर विरोधी पक्षांच्या मते हे लोकशाहीला गुदमरवणारे प्रयत्न असून “नामांकन रद्द होण्याचा फायदा वारंवार भाजपाच कसा मिळवते?” हा गंभीर प्रश्न उपस्थित होतो.

पुणे जिल्ह्यातील राजगुरूनगर येथे तर गावकऱ्यांनी एक कोटी रुपयांपेक्षा जास्त बोली लावून इतर उमेदवारांना अर्ज न भरण्याचा निर्णय घेतल्याची चर्चा आहे. एका प्रभागात एका महिला उमेदवारासाठी २२ लाखांची बोली लावून जागा सोडण्यात आली. इतर उमेदवारांनी अर्ज मागे घेतल्याने दोन्ही उमेदवार बिनविरोध निवडून आले, आणि जमा झालेली रक्कम गावाच्या विकासासाठी वापरण्याचा निर्णय गावकऱ्यांनी मंदिरात बसून घेतल्याचे सांगितले जात आहे.

या पार्श्वभूमीवर न्यूज लाँचरचे आशिष चित्रांशी यांच्याशी संवाद साधताना पत्रकार अशोक वानखेडे म्हणाले की “देवेंद्र फडणवीस यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना खुश करण्यासाठी सत्ता, ताकद आणि संपूर्ण सरकारी व्यवस्थेचा दुरुपयोग केला आहे.” वानखेडेंच्या मते “ऐकले नाही तर आम्ही लाखो रुपये देऊ आणि ऐकले नाही तर निवडून आल्यानंतर तुमचे जीवन नर्क करू” अशा प्रकारच्या धमक्या दिल्या जात आहेत.

परिवारवादाचा विरोध करणाऱ्या भाजपानेही काही ठिकाणी एकाच कुटुंबातील अनेक व्यक्तींना उमेदवारी दिल्याचे दिसून येत आहे. हे असेच सुरू राहिले तर काही दिवसांनी “निवडणूक हा भागच राहणार नाही,” आणि या पद्धतीवरच देशाची लोकशाही चालेल, अशी टीका विरोधकांकडून होत आहे.

Kanthak Suryatal