जागतिक ऊर्जा संकटाची नांदी? होर्मुझ सामुद्रधुनीत टँकर्सवर हल्ले, अमेरिकेला इराणचा थेट इशारा! होर्मुझची सामुद्रधुनी आणि वाढता सागरी तणाव होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जागतिक ऊर्जा पुरवठ्याची अत्यंत संवेदनशील आणि मोक्याची जीवनवाहिनी मानली जाते. या मोक्याच्या सागरी मार्गावर अचानक लष्करी व सागरी तणाव प्रचंड वाढला असून, व्यापारी जहाजांवर आणि तेल टँकर्सवर लागोपाठ झालेल्या स्फोटांमुळे जागतिक सागरी सुरक्षेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. इराणच्या नौदलाने आणि इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने होर्मुझचा मार्ग अनधिकृत जहाजांसाठी अत्यंत असुरक्षित आणि बंद असल्याचे जाहीर केले आहे. या जलमार्गात सागरी सुरुंग, स्फोटकांनी भरलेल्या वेगवान बोटी आणि इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअरचा वापर वाढल्याने संपूर्ण मध्य पूर्व प्रदेशात युद्धाचे ढग दाटले आहेत. तेल टँकर्सवरील सुरुंग स्फोट आणि आगीच्या घटना होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या पूर्वेकडील असुरक्षित जलक्षेत्रात एका तेल टँकरला सागरी सुरुंगाची धडक बसल्याने त्याला भीषण आग लागली. या घटनेच्या काही तास आधीच एक मोठा सुपर टँकर आणि त्याला मदतीसाठी धावलेली एक टगबोट सागरी सुरुंगाच्या स्फोटात सापडून पेटल्याचा दावा करण्यात आला होता. इराणच्या आर्मी नेव्हीच्या सार्वजनिक संपर्क कार्यालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, संबंधित टँकरने आपली ओळख आणि नेव्हिगेशन यंत्रणा बंद ठेवली होती. इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या दाव्यानुसार, अनधिकृत मार्गावरून प्रवास करण्याचा प्रयत्न करताना दोन तेल टँकर्स आणि एका टगबोटला वेगवेगळ्या घटनांमध्ये आगीने वेढले. दक्षिण मार्गावरून जाणाऱ्या एका मोठ्या टँकरला सुरुंग धडकल्याने प्रचंड स्फोट झाला. त्यापाठोपाठ या टँकरची आग विझवण्यासाठी वेगाने मदतीला आलेली टगबोटही या आगीच्या विळख्यात सापडली. इराणच्या नौदलाने स्पष्ट इशारा दिला आहे की, तेहरानच्या समन्वयाशिवाय होर्मुझच्या सामुद्रधुजीतून प्रवास करू पाहणाऱ्या कोणत्याही जहाजासाठी हा मार्ग असुरक्षित आहे. हल्ल्यांची नवी पद्धत: स्फोटक बोटी आणि अज्ञातांची प्रक्षेपणास्त्रे होर्मुझच्या जलमार्गात इराणने स्फोटकांनी भरलेल्या वेगवान बोटींचा वापर सुरू केल्याचे समोर आले आहे. युनायटेड किंगडम मरिटाइम ट्रेड ऑपरेशन्सने दिलेल्या अहवालानुसार, एका टँकरजवळ डाव्या बाजूने एक लहान बोट आली आणि हल्लेखोरांनी जहाजाच्या वॉटरलाईनच्या वर दोन स्फोटक यंत्रे जोडली. या स्फोटांमुळे इंजिन रूममध्ये आग लागून जहाज तात्पुरते अपंग झाले. सुदैवाने, आगीवर वेळेत नियंत्रण मिळवण्यात यश आले असून कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित घोषित करण्यात आले आहे. ही घटना ओमानमधील खसाबपासून सुमारे २५ सागरी मैल ईशान्येला घडली. याशिवाय, ओमानच्या किनाऱ्याजवळ एका अज्ञात प्रक्षेपणास्त्राने टँकरवर थेट धडक दिल्याची माहिती युनायटेड किंगडम मरिटाइम ट्रेड ऑपरेशन्सने दिली आहे. २९ ऑक्टोबर रोजीही अशाच प्रकारे एका टँकरवर प्रक्षेपणास्त्र डागले गेले होते. या दरम्यान इराणच्या सिरिक आणि केशम बेटाच्या किनाऱ्याजवळ स्फोटांचे तीव्र आवाज आणि प्रकाशाचे झोत पाहिले गेले. फार्स न्यूज एजन्सीने दिलेल्या माहितीनुसार, नेव्हिगेशन नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या संशयित जहाजांवर इराणी सैन्याकडून चेतावणीचे गोळीबार करण्यात आले होते. इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर आणि अमेरिकन ड्रोन्सची जप्ती सागरी युद्धाच्या या समीकरणात इराणने इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअरच्या साहाय्याने अमेरिकेचे दोन ल्युकास ड्रोन्स जप्त केल्याचा दावा केला आहे. इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या माहितीनुसार, इराणी नौदलाच्या इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर युनिटने या घुसखोर अमेरिकन ड्रोन्सवर पूर्ण नियंत्रण मिळवून त्यांना कोणतीही हानी न पोहोचवता सुरक्षितपणे खाली उतरवले.इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनात इराणी जनतेच्या २५० दिवसांच्या प्रतिकाराचे कौतुक करत, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर आपलेच पूर्ण अधिकार आणि नियंत्रण असल्याचे पुन्हा एकदा स्पष्ट केले आहे. अमेरिकेवर राजकीय व आर्थिक दबाव आणि तेहरानची ताकीद इराणने अमेरिकन प्रशासनावर थेट निशाणा साधत वॉशिंग्टनला गंभीर परिणामांची ताकीद दिली आहे. अमेरिकेच्या चिथावणीमुळे व्यापारी जहाजे धोकादायक आणि सुरुंग पेरलेल्या मार्गांवरून जात असल्याचा आरोप इराणने केला आहे. यामुळे जहाजांवरील विम्याचा खर्च प्रचंड वाढणार असून याचा अंतिम फटका अमेरिकन करदाते आणि त्यांच्या प्रादेशिक मित्रांनाच सहन करावा लागेल, असे इराणचे म्हणणे आहे. तेहरानने असाही दावा केला आहे की, अमेरिकेने इराणची जप्त केलेली आर्थिक मालमत्ता मुक्त केली असती, तर होणारे मोठे आर्थिक नुकसान आणि संभाव्य राजकीय व निवडणूक पराभव टळू शकला असता. कारण ही जप्त केलेली मालमत्ता अमेरिकेला झालेल्या कथित नुकसानीच्या अर्ध्यापेक्षाही कमी आहे. इराणने स्पष्ट शब्दांत बजावले आहे की, होर्मुझच्या नियमांचे उल्लंघन केल्यास अमेरिकेला अधिक आर्थिक आणि राजकीय पराभवाचा सामना करावा लागेल, आणि इराणविरुद्धच्या कोणत्याही युद्धाचा निकाल केवळ पराभवातच होईल. जागतिक ऊर्जा सुरक्षेपुढील संकट होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाची खनिज तेल वाहतूक मार्गिका असल्याने या परिसरातील घडामोडींचा थेट परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होतो. या जलमार्गात टँकर्सवर लागोपाठ होणारे सुरुंग स्फोट, स्फोटक बोटी, प्रक्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन्सचा वाढता वापर यामुळे जागतिक तेल पुरवठा साखळी विस्कळीत होण्याचा मोठा धोका निर्माण झाला आहे. युनायटेड किंगडम मरिटाइम ट्रेड ऑपरेशन्सने सर्व व्यापारी जहाजांना अत्यंत सावधगिरी बाळगण्याचे आणि कोणत्याही संशयास्पद हालचालींची त्वरित माहिती देण्याचे निर्देश दिले आहेत. इराणचा आक्रमक पवित्रा आणि अमेरिकेसोबतचा वाढता संघर्ष पाहता, होर्मुझची सामुद्रधुनी नजीकच्या काळात जागतिक महासत्तांमधील संघर्षाचे मुख्य केंद्र बनण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. Kanthak Suryatal Post Views: 13 Facebook WhatsApp Telegram Twitter LinkedIn Snapchat Threads Post navigation पुतीन-इराण भेटीनंतर रशियाचा मोठा इशारा! अमेरिकेची झोप उडवणारा नवा मिडल ईस्ट प्लॅन काय?
