चप्पल घालणाऱ्या लढवय्यांनी अमेरिकेची झोप उडवली! लाल समुद्रातील युद्धाचा नवा अंक

मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय स्थिती सध्या एका अत्यंत स्फोटक वळणावर येऊन ठेपली आहे. गेल्या काही दिवसांत झालेल्या घडामोडींनी हे स्पष्ट केले आहे की, हे युद्ध आता केवळ दोन देशांपुरते मर्यादित राहिले नसून ते जागतिक ऊर्जा सुरक्षा आणि लष्करी वर्चस्वाच्या लढाईत रूपांतरित झाले आहे. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स शी संबंधित वरिष्ठ अधिकारी मोहसिन रजाई यांनी दिलेला इशारा की, इराण आता जास्त सहन करणार नाही आणि युद्धाचे स्वरूप बदलून ते थेट युरोपपर्यंत जाईल, हा इशारा आता वास्तवात उतरताना दिसत आहे.

यानबू पाईपलाईन: अमेरिकेच्या ऊर्जेची नस

या युद्धातील सर्वात मोठा धक्का सऊदी अरबमधील यानबू तेल पाईपलाईनवर झालेल्या हल्ल्याच्या रूपाने समोर आला आहे. यमनमधील हुती (अन्सारुल्लाह) सैन्याने दावा केला आहे की त्यांनी सऊदी अरबमधील अत्यंत संवेदनशील ठिकाणांना लक्ष्य केले असून त्यात यानबू क्षेत्राचा समावेश आहे. ही पाईपलाईन केवळ सऊदीची मालमत्ता नसून, ती थेट अमेरिकेला तेल पुरवठा करण्यासाठी तयार करण्यात आलेली एक महत्त्वाची जीवनवाहिनी आहे. जर या पाईपलाईनच्या पायाभूत सुविधांचे नुकसान झाले, तर त्याचा थेट परिणाम अमेरिका आणि युरोपमधील तेल पुरवठ्यावर होणार असून तिथे मोठे ऊर्जा संकट निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

एक्सिस ऑफ रेसिस्टन्स आणि हूतूंचे सामर्थ्य

तज्ज्ञांच्या मते, इराण, यमन आणि इतर मित्र राष्ट्रांचा हा एक्सिस ऑफ रेसिस्टन्स अमेरिकेच्या हितसंबंधांना जिथे जिथे शक्य आहे तिथे चटके देत आहे. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, ज्यांना जग चप्पल घालून फिरणारे लढवय्ये’ म्हणून हिणवत होते, त्या हूतू सैनिकांनी अत्याधुनिक अमेरिकन तंत्रज्ञानाला जेरीस आणले आहे. त्यांनी केवळ यानबूवरच नाही, तर जीजानमधील अरामकोच्या तेल प्रकल्पांवरही मिसाईल्स आणि ड्रोनने भीषण हल्ले केले आहेत.

जागतिक व्यापारावर झालेला परिणाम

या हल्ल्यांचे पडसाद केवळ युद्धभूमीवरच नाही, तर जागतिक व्यापार मार्गांवरही उमटत आहेत. रॉयटर्सच्या अहवालानुसार, लाल समुद्रातील या तणावामुळे बाब अल-मंदब या महत्त्वाच्या सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या जहाजांच्या वाहतुकीत मोठी घट झाली आहे. एका आकडेवारीनुसार, या मार्गावरून जाणाऱ्या जहाजांची संख्या महिन्यातील नीचांकी स्तरावर पोहोचली आहे, ज्यामुळे मध्यपूर्व, युरोप आणि आफ्रिकेत कच्च्या मालाच्या किमती दोन महिन्यांतील उच्चांकावर गेल्या आहेत.

अमेरिकन लष्करी शक्तीला इराणचे आव्हान

इराणच्या IRGC ने नुकताच एक धक्कादायक अहवाल प्रसिद्ध केला असून, त्यात अमेरिकन सैन्याच्या संरक्षण आणि लॉजिस्टिक नेटवर्कला पूर्णपणे उद्ध्वस्त केल्याचा दावा केला आहे. इराणच्या दाव्यानुसार, त्यांनी अमेरिकेच्या खालील यंत्रणांना लक्ष्य केले आहे:

• ६ पेट्रियट सिस्टम एअर डिफेन्स पूर्णपणे नष्ट केल्याचा दावा.
• ७ कमांड आणि कंट्रोल सेंटर्स आणि ८ अर्ली वॉर्निंग रडार सिस्टम मलब्यात रूपांतरित केल्या.
• अमेरिकेच्या पाळत ठेवणाऱ्या यंत्रणेला अपंग करण्यासाठी सॅटेलाईट कम्युनिकेशन आणि लाँग रेंज रडार सिस्टमवरही मोठे प्रहार केले आहेत.
• याशिवाय, ६ शक्तिशाली MQ-9 रिपर ड्रोन्सचे हँगर्स, इंधन साठवणुकीचे १२ बंकर आणि १७ दारुगोळा बंकर नष्ट केल्याचे इराणचे म्हणणे आहे.

पासा उलटला: सऊदी आणि अमेरिकेची कोंडी

मिडल ईस्ट तज्ज्ञांच्या मते, इराण-अमेरिका-इस्रायल संघर्षात सऊदी अरबला जाणीवपूर्वक ओढले गेले होते जेणेकरून हूती सैनिकांना तिथे गुंतवून ठेवता येईल. मात्र, हा डाव उलटला असून हूतूंनी आता सऊदीचीच आर्थिक नस दाबायला सुरुवात केली आहे. तुर्की बनावटीचे सऊदीचे ड्रोन पाडण्यापासून ते अमेरिकेच्या डझनभर रिपर ड्रोन्सना धूळ चारण्यापर्यंत हूतूंनी आपली ताकद सिद्ध केली आहे.

निष्कर्ष

आजची परिस्थिती पाहता, हे युद्ध केवळ सीमेवरील गोळीबारापुरते उरलेले नाही. हे युद्ध रडार, सॅटेलाईट, तेल पाईपलाईन्स आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेच्या विळख्यातून लढले जात आहे. इराणने आपल्या युद्धाच्या नव्या शैलीने                   अमेरिकेच्या लष्करी सत्तेला थेट आव्हान दिले आहे. जर हा संघर्ष असाच सुरू राहिला आणि लाल समुद्रातील वाहतूक पूर्णपणे ठप्प झाली, तर संपूर्ण जगाला महागाई आणि ऊर्जा टंचाईच्या एका भीषण चक्राला सामोरे जावे लागेल, यात शंका नाही.