अण्णा हजारे आंदोलनाचा फायदा भाजप ने करून घेतला तास काकरोच जनता पार्टीच्या आंदोलनाचा फायदा विरोधकांनी घ्यावा
प्रसिद्ध पत्रकार निखिल वागळे यांनी त्यांच्या ४५ वर्षांच्या पत्रकारितेच्या कारकिर्दीतील एका प्रदीर्घ, सुमारे चार महिन्यांच्या विश्रांतीनंतर पुन्हा एकदा ‘निखिल वागळे ओरिजनल’ या चॅनलच्या माध्यमातून प्रेक्षकांशी संवाद साधला आहे. या काळात त्यांना त्यांच्या हितचिंतकांकडून शेकडो मेसेजेस प्राप्त झाले, ज्यात त्यांच्या तब्येतीची आणि अनुपस्थितीची विचारपूस करण्यात आली होती. वागळे यांनी स्पष्ट केले की, ही आपुलकी त्यांच्यासाठी दुर्मिळ असून त्यांनी पुन्हा लढण्यासाठी आणि जनतेचा आवाज बुलंद करण्यासाठी पुनरागमन करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
दुसरीकडे, त्यांच्या अनुपस्थितीच्या काळात त्यांना मोठ्या प्रमाणात ट्रोलिंगचाही सामना करावा लागला. मोदी समर्थक किंवा ‘भक्त’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या घटकांनी त्यांच्या आजारपणावर आणि भाजपला घाबरल्याच्या शक्यतेवर विखारी टीका केली होती. मात्र, २०१० पासून सोशल मीडियावर सक्रिय असलेल्या वागळे यांनी या ट्रोलिंगला भीक न घालण्याचे ठरवले असून, आजारपणावर मात करून आपण पुन्हा मैदानात उतरल्याचे जाहीर केले आहे.
प्रलंबित विषय आणि नवीन सुरुवात
वागळे यांनी मान्य केले की, गेल्या चार महिन्यांत अनेक महत्त्वाच्या राजकीय घडामोडी घडल्या, ज्यावर ते भाष्य करू शकले नाहीत. यामध्ये प्रामुख्याने अजित पवार यांचा मृत्यू, पश्चिम बंगालमधील विधानसभेचा निकाल आणि त्यातील भाजपचा सहभाग या विषयांचा समावेश आहे. अजित पवारांच्या मृत्यूबाबत काही गुड किंवा घातपाताची शक्यता आहे का, यावर त्यांच्याकडे महत्त्वाची माहिती असून ते भविष्यात यावर सविस्तर बोलणार आहेत. मात्र, सध्याचा सर्वात ज्वलंत विषय म्हणजे कॉक्रोच जनता पार्टी (CJP), ज्याकडे ते भारतीय राजकारणातील एक महत्त्वाची वळण देणारी घटना म्हणून पाहतात.
कॉक्रोच जनता पार्टी (CJP) चा उदय आणि व्याप्ती
कॉक्रोच जनता पार्टी हा सध्या सोशल मीडियावर चर्चेचा विषय ठरला आहे. ही केवळ एक संघटना नसून, देशातील कोट्यवधी तरुणांच्या (Gen Z) मनातील असंतोषाचे ते प्रतिबिंब असल्याचे वागळे यांचे मत आहे. या चळवळीचा उगम उपरोधातून (Satirical) झाला आहे. सुप्रीम कोर्टाच्या मुख्य न्यायाधीशांनी तरुणांना झुरळ (Cockroach) आणि कार्यकर्त्यांना पॅरासाईट (बांडगूळ) म्हटल्यानंतर, त्याच्या निषेधार्थ अभिजीत दीपके यांनी सोशल मीडियावर एक पोस्ट टाकली, ज्याला अभूतपूर्व प्रतिसाद मिळाला.
CJP ची लोकप्रियता इतकी प्रचंड आहे की, त्यांनी फॉलोअर्सच्या बाबतीत अनेक प्रस्थापित राजकीय पक्षांना मागे टाकले आहे. काँग्रेसचे १.४ दशलक्ष आणि भाजपचे ३.५ दशलक्ष फॉलोअर्स असताना, कॉक्रोच जनता पार्टीने १४ दशलक्ष फॉलोअर्सचा टप्पा गाठला आहे. या प्रतिसादामुळे सरकार हादरले असून, CJP चे फेसबुक, इंस्टाग्राम आणि ट्विटर अकाउंट्स बंद पाडण्यासाठी कंपन्यांवर दबाव आणला जात आहे.
अभिजीत दीपके: संघर्षाचा नवा चेहरा
या चळवळीचे संस्थापक अभिजीत दीपके हे २९ वर्षांचे उच्चशिक्षित तरुण आहेत. ते मुळचे हिंगोलीचे असून त्यांचे शिक्षण संभाजीनगर आणि पुणे येथे झाले आहे. सध्या ते बोस्टन युनिव्हर्सिटीमध्ये मीडिया कम्युनिकेशनचे शिक्षण घेत आहेत. दीपके यांचा इतिहास पाहता, २०२० ते २०२३ या काळात त्यांनी आम आदमी पक्षासाठी सोशल मीडिया सेलचे काम प्रभावीपणे केले होते, ज्यामुळे भाजपला मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागला होता.
अभिजीत दीपके यांनी आता अमेरिकेतील गडगंज पगाराच्या नोकऱ्यांच्या ऑफर्स नाकारून भारतात परतण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यांनी वागळे यांना फोन करून कळवले की, ते भारतात येऊन सरकारला जाब विचारणार आहेत. वागळे यांच्या मते, दीपके हे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना आदर्श मानणारे असून ते कधीही हिंसेचे समर्थन करणार नाहीत.
६ जूनचे दिल्लीतील आंदोलन आणि मागण्या
CJP ने केवळ सोशल मीडियापुरते मर्यादित न राहता रस्त्यावर उतरण्याचा निर्णय घेतला आहे. ६ जून रोजी दिल्लीत मोठ्या निदर्शनांचे आयोजन करण्यात आले आहे. या आंदोलनाची मुख्य मागणी केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा ही आहे. देशातील NEET परीक्षेतील गोंधळ, पेपरफुटी आणि इतर शैक्षणिक परीक्षांमधील अनियमिततेमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये प्रचंड राग आहे.
वागळे यांनी स्पष्ट केले की, जरी ते स्वतः पत्रकार म्हणून या आंदोलनाचे वार्तांकन करणार असले, तरी लोकांच्या आणि तरुणांच्या न्याय्य मागणीला त्यांचा पूर्ण पाठिंबा आहे. शिक्षण क्षेत्रात जे घोटाळे उघडकीस आले आहेत, ते मीडियाने नव्हे तर विद्यार्थ्यांच्या धाडसामुळे समोर आले आहेत.
मोदी सरकारचे अपयश आणि दडपशाही
वागळे यांनी मोदी सरकारच्या गेल्या १२ वर्षांच्या कारभारावर कडक टीका केली आहे. त्यांच्या मते, सरकार पायाभूत सुविधांचा (उदा. मेट्रो) दावा करत असले तरी, या प्रकल्पांच्या माध्यमातून केवळ भाजपची तिजोरी भरण्याचे काम झाले आहे. इलेक्टोरल बॉण्ड्स हा भ्रष्टाचाराचा मोठा प्रकार असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
देशातील अर्थव्यवस्था डबघाईला आली असून, बेरोजगारीचा प्रश्न गंभीर झाला आहे. दोन गुजराती (मोदी आणि शहा) राज्य करत असून दोन गुजराती (अदानी आणि अंबानी) त्याचे फायदे लुटत आहेत, असा आरोप त्यांनी केला. तरुणांना नोकऱ्या नाहीत आणि साधी परीक्षाही सरकार नीट घेऊ शकत नाही, ही शरमेची बाब असल्याचे ते म्हणतात. परीक्षा केंद्रांवर पेपर पोहोचवण्यासाठी हवाई दलाची मदत घेण्याची वेळ येणे, हे सरकारच्या अपयशाचे ज्वलंत उदाहरण आहे.
अण्णा हजारे आंदोलनाशी तुलना आणि राजकीय परिणाम
वागळे यांनी CJP ची तुलना २०११ च्या अण्णा हजारे यांच्या आंदोलनाशी केली आहे. अण्णांच्या आंदोलनामुळे सत्ता परिवर्तन झाले होते आणि त्याचा फायदा भाजपने करून घेतला होता. मात्र, CJP ही सध्या तरी एक राजकीय पक्ष नसून केवळ एक चळवळ (Movement) आहे, असे अभिजीत दीपके यांनी स्पष्ट केले आहे.
विरोधी पक्षांना, विशेषतः काँग्रेसला वागळे यांनी सल्ला दिला आहे की, त्यांनी या तरुण चळवळीवर टीका करण्याऐवजी त्यांना पाठिंबा द्यावा. जर अण्णांच्या आंदोलनाचा फायदा भाजप घेऊ शकतो, तर CJP मुळे निर्माण झालेल्या लोकअसंतोषाचा फायदा विरोधी पक्षांनी का घेऊ नये, असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला आहे.
भविष्यातील धोका आणि अटकेची शक्यता
अभिजीत दीपके भारतात परत येत असताना त्यांना विमानतळावरच अटक होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. वागळे यांच्या मते, जर मोदी सरकारने त्यांना अटक केली, तर ती काँग्रेसने अण्णा हजारेंना अटक करून केलेल्या चुकीसारखीच मोठी चूक ठरेल. मोदी सरकार या आंदोलनावर दडपशाहीचा ‘वरवंटा’ चालवण्याची शक्यता आहे, ज्यामध्ये प्रस्थापित मीडिया देखील सामील असेल.
निष्कर्ष
निखिल वागळे यांच्या मते, कॉक्रोच जनता पार्टी हे एक प्रकारचे थर्मामीटर आहे, जे सांगते की सध्याच्या व्यवस्थेला ताप आलेला आहे. जर सरकारने या असंतोषाची दखल घेतली नाही, तर विनाशकाले विपरीत बुद्धी या उक्तीप्रमाणे हे आंदोलन मोदी सरकारच्या पतनाचे कारण ठरू शकते. तरुणांचे हे शांततापूर्ण बंड यशस्वी व्हावे, अशी सदिच्छा व्यक्त करत वागळे यांनी पुन्हा एकदा निर्भीड पत्रकारितेचा निर्धार व्यक्त केला आहे.
