सौदीचे प्रगत लढाऊ हेलिकॉप्टर हवेतच उडवले! हुतींचा ऑन-कॅमेरा थरार; सौदीचा तांत्रिक बिघाडाचा दावा उघडा पडला?

संघर्षाची आक्रमक नांदी आणि मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव

यमनचे अंसार अल्लाह हुती बंडखोर आणि सौदी अरेबिया यांच्यातील दीर्घकाळ रेंगाळलेला संघर्ष आता एका अत्यंत विनाशकारी आणि निर्णायक टप्प्यावर पोहोचला आहे. यमनच्या हुती सैन्याने सौदी अरेबियाच्या भूप्रदेशावर क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन्सची अशी काही सरबत्ती सुरू केली आहे, ज्यामुळे संपूर्ण मध्यपूर्वेत दहशतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. हुतींनी उघडपणे इशारा दिला आहे की, पवित्र मक्का आणि मदीना ही दोन धार्मिक शहरे वगळता संपूर्ण सौदी अरेबिया आता त्यांच्या थेट निशाण्यावर आहे. सौदी अरेबियाने यमनवर केलेल्या सततच्या बॉम्बवर्षावाचा आक्रमक बदला घेण्यासाठी हुतींनी सौदीच्या मोक्याच्या लष्करी व नागरी तळांना लक्ष्य करण्यास सुरुवात केली आहे.

नजराणमध्ये सौदीच्या AH-6i हेलिकॉप्टरचा ऑन-कॅमेरा विनाश

सौदी अरेबियाच्या सीमावर्ती नजराण प्रांतात घडलेल्या एका खळबळजनक घटनेने या युद्धाला नवे आणि हिंसक वळण दिले आहे. अंसार अल्लाहने सौदी नॅशनल गार्ड मंत्रालयाच्या अखत्यारीत असलेल्या एका सौदी AH-6i टोही हेलिकॉप्टरला जमिनीवरून हवेत मार करणाऱ्या क्षेपणास्त्राने उडवल्याचा थरारक व्हिडिओ फुटेज जारी केला आहे. या घटनेबाबत दोन्ही बाजूंकडून परस्परविरोधी दावे केले जात आहेत. सौदी अरेबियाच्या सैनिकी युतीचे अधिकृत प्रवक्ते मेजर जनरल तुर्की अल मलिकी यांनी दावा केला की, हे हेलिकॉप्टर एका नियमित उड्डाणादरम्यान तांत्रिक बिघाड झाल्यामुळे दुर्घटनाग्रस्त झाले आणि त्यात दोन्ही वैमानिकांचा मृत्यू झाला. सौदी प्रशासनाने हुतींचा दावा हा निव्वळ खोटा प्रचार असल्याचे सांगत सुरुवातीलाच फेटाळून लावले. परंतु, यमनचे हुती लष्करी प्रवक्ते याहिया सारी यांनी ठामपणे सांगितले की, सौदी सीमेजवळ आक्रमक हालचाली करणाऱ्या या हेलिकॉप्टरला त्यांच्या हवाई दलाने क्षेपणास्त्राने यशस्वीपणे पाडले आहे. आपल्या दाव्याच्या पुष्टीसाठी हुती मीडिया विंगने रविवारी दुपारी विशेष लष्करी फुटेज जारी केले. या व्हिडिओमध्ये हवेत उडणाऱ्या हेलिकॉप्टरवर जमिनीवरून डागलेले क्षेपणास्त्र वेगाने आदळताना, मोठा स्फोट होऊन आगीच्या लोळांसह हेलिकॉप्टर जमिनीवर कोसळताना स्पष्ट दिसत आहे.

संरक्षण विश्लेषकांच्या मते, हुतींनी या हल्ल्यासाठी इराणमध्ये डिझाइन केलेल्या ३५८ फॅमिली लोइटरिंग म्युनिशनचा, ज्याला स्थानिक भाषेत सकर म्हटले जाते, वापर केला आहे. हे क्षेपणास्त्र हवेत बराच काळ फिरून मंद गतीने जाणाऱ्या लक्ष्याचा शोध घेऊन आत्मघाती हल्ला करण्यास सक्षम असते. या घटनेनंतर सोशल मीडियावरही जोरदार वाकयुद्ध पाहायला मिळाले. हुती प्रवक्त्याने सुरुवातीला सौदीचे अपाचे लढाऊ हेलिकॉप्टर पाडल्याचा दावा केला होता. यावर पलटवार करत सौदी प्रवक्ते अल मलिकी यांनी एक्स वर अनेक अपाचे हेलिकॉप्टर्सचा फोटो पोस्ट करत हुतींवर तंज कसला. मात्र, नंतर हे स्पष्ट झाले की, पाडलेले विमान अपाचे नसून लिटल बर्ड कुटुंबातील AH-6i टोही विमान होते. तज्ज्ञांच्या मते व्हिडिओ क्षेपणास्त्र हल्ल्याकडे इशारा करतो, परंतु तांत्रिक बिघाड की क्षेपणास्त्र हल्ला याबाबत स्वतंत्र आंतरराष्ट्रीय तपास होणे बाकी आहे. अमेरिकन तंत्रज्ञानाने सज्ज असलेल्या सौदीच्या हेलिकॉप्टरचा असा ऑन-कॅमेरा विनाश आणि दोन अधिकाऱ्यांचा मृत्यू या संघर्षाची तीव्रता दाखवून देतो.

रियाध आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर नरसंहार: १३ ठार, ३०० जखमी

यमन-सौदी संघर्षाची भीषण झळ आता थेट सौदीतील नागरी आणि आंतरराष्ट्रीय पायाभूत सुविधांना बसू लागली आहे. सौदी अरेबियाच्या माहिती मंत्रालयाने रियाध आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या भीषण क्षेपणास्त्र हल्ल्याचे सीसीटीव्ही फुटेज जारी केले आहे. सोमवारी जारी करण्यात आलेल्या या फुटेजमध्ये आदल्या शनिवारी रियाध विमानतळावर घडलेला थरार कैद झाला आहे. जगभरातून उमराहसाठी आलेले जायरीन भाविक विमानतळावर रांगेत उभे राहून प्रक्रिया पूर्ण करत होते. बहुतांश भाविकांनी उमराहसाठी आवश्यक असणारा एहराम पांढरा पोशाख परिधान केला होता. सर्वकाही सुरळीत सुरू असताना अचानक एक महाभयंकर स्फोट झाला आणि छताचा ढिगारा थेट प्रवाशांवर कोसळला. विमानतळाच्या वेटिंग रूममधील दुसऱ्या एका सीसीटीव्ही अँगलमध्ये प्रवाशांवर थेट आगीचा वर्षाव होताना दिसत आहे. या क्रूर हल्ल्यात किमान १३ भाविकांचा जागीच मृत्यू झाला तर ३०० हून अधिक जण जखमी झाले. याशिवाय सौदी हवाई दलाने अलीकडेच खमीज मुशहैत आणि रियाधच्या दिशेने डागलेली अनेक बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे व सुसाइड ड्रोन्स हवेतच उडवून दिले आहेत.

अदनमधील राष्ट्रपती भवनावर ५ बॅलिस्टिक मिसाईल्सचा मारा

हुती बंडखोरांनी केवळ सौदीवरच नाही तर यमनच्या आंतरराष्ट्रीय मान्यताप्राप्त सरकारचे संपूर्ण नेतृत्व संपवण्याचा कट रचला होता. यमनची तात्पुरती राजधानी अदन येथील राष्ट्रपती भवनावर हुतींनी ५ बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचा थेट मारा केला. हल्ल्याच्या वेळी यमनचे पंतप्रधान शाया मोहसीन अल जिंदानी यांच्यासह अनेक महत्त्वाचे मंत्री भवनात उपस्थित होते. या भीषण क्षेपणास्त्र हल्ल्यातून पंतप्रधान आणि मंत्री सुदैवाने बालबाल वाचले; मात्र त्यांच्या दोन अंगरक्षकांसह ४ सुरक्षा कर्मचाऱ्यांना आपला जीव गमवावा लागला. यमनचे माहिती मंत्री मोहम्मद अल एरियानी यांनी सोशल मीडियावर या हल्ल्याची पुष्टी करत पंतप्रधान व मंत्री सुरक्षित असल्याचे जाहीर केले. हुतींनी यमनची अधिकृत राजधानी सना वर ताबा मिळवल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय मान्यताप्राप्त सरकारला तेथून पळ काढून अदनमध्ये आश्रय घ्यावा लागला होता. आंतरराष्ट्रीय मान्यताप्राप्त सरकारच्या थेट सर्वोच्च नेतृत्वावर असा प्राणघातक हल्ला होण्याची ही गेल्या काही काळातील पहिलीच मोठी घटना मानली जात आहे.

एअर इंडियाची उड्डाणे रद्द आणि प्रवाशांची मोठी कोंडी

सौदी अरेबियातील बिघडती सुरक्षा व्यवस्था आणि युद्धाची वाढती तीव्रता लक्षात घेता भारतीय विमान कंपनी एअर इंडियाने अत्यंत मोठा निर्णय घेतला आहे. एअर इंडियाने २० ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत रियाध, दम्माम आणि जिद्दा या सौदीच्या तीन प्रमुख शहरांसाठीची आपली सर्व उड्डाणे तात्काळ प्रभावाने रद्द केली आहेत. कंपनीने प्रवाशांची आणि क्रू मेंबर्सची सुरक्षा हीच आपली सर्वोच्च प्राथमिकता असल्याचे स्पष्ट करत तिकिटांचा पूर्ण परतावा देण्याची घोषणा केली आहे. या निर्णयाचा मोठा फटका उमराहसाठी सौदीत गेलेल्या हजारो भारतीय यात्रेकरूंना आणि तेथे नोकरीनिमित्त राहणाऱ्या नागरिकांना बसला आहे. एअर इंडियाने अचानक २० ऑक्टोबरपर्यंत उड्डाणे रद्द केल्यामुळे सोशल मीडियावर उलटसुलट चर्चांना उधाण आले आहे. १६ ते २० ऑक्टोबर दरम्यान मध्यपूर्वेत काहीतरी खूप मोठे आणि भीषण घडणार आहे का, या कालावधीत आरपारची जंग होणार का, असे गंभीर प्रश्न आता उपस्थित केले जात आहेत.

निष्कर्ष: अंतिम युद्धाची घंटा

सौदी अरेबिया आणि यमनमधील हुती बंडखोरांमधील हा संघर्ष आता केवळ सीमेपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. सौदीच्या प्रगत हेलिकॉप्टरचा ऑन-कॅमेरा विनाश, रियाध विमानतळावरील निष्पाप भाविकांवरील हल्ला आणि अदनमधील राष्ट्रपती भवनावरील बॅलिस्टिक मिसाईल्सचा मारा या सर्व घटनांनी संपूर्ण मध्यपूर्वेला महायुद्धाच्या खाईत लोटले आहे. येत्या काही दिवसांत हा संघर्ष काय वळण घेतो, याकडे आता संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.

Kanthak Suryatal