होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत इराणाची अभूतपूर्व कोंडी! १२ तेलवाहू जहाजांवर धडक हल्ले; जहाजांची वाहतूक ९०% ने कोलमडली! मध्य पूर्व आशिया आज एका अशा भीषण विनाशाच्या उंबरठ्यावर उभा आहे, जिथे महासत्तांचे कूटनीतिक डावपेच, लष्करी हुकूमशाही आणि छुप्या आघाड्यांचे बुरखे पुरते टरकून गेले आहेत. यमनमधील अंसार अल्लाह म्हणजेच हूती बंडखोरांनी गेल्या महिनाभरात सौदी अरबच्या लष्करी व आर्थिक तटबंदीला उघडे पाडले आहे. सौदीच्या महत्त्वाच्या तेल पाइपलाइन्स उध्वस्त करण्यात आल्या असून रिफायनरीजवर बॉम्बगोळे डागले गेले आहेत. इतकेच नव्हे तर, अंसार अल्लाहच्या बॅलिस्टिक मिसाईल्सनी थेट सौदीची राजधानी रियाधच्या आंतरराष्ट्रीय विमानतळालाच लक्ष्य केले आहे. ज्या अंसार अल्लाहला सौदी अरब आणि त्यांच्या पाश्चात्य मित्रांनी कोणतीही आंतरराष्ट्रीय मान्यता दिली नव्हती आणि ज्या यमनवर वर्षांनुवर्षे कठोर नाकेबंदी लादली होती, त्याच अंसार अल्लाहने आज सौदीच्या थेट राजधानीला वेठीस धरून महासत्तांना हादरवून सोडले आहे. सौदीची पडद्यामागची महाआघाडी: अमेरिका, इस्रायल, मोसाद आणि ब्रिटनचा पर्दाफाश रियाधवर झालेल्या या भीषण हल्ल्यांनंतर सौदी राजवटीच्या पायाखालची जमीन पुरती सरकली असून, आता स्वतःचा बचाव करण्यासाठी त्यांनी विविध देशांची दारे ठोठावण्यास सुरुवात केली आहे. सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे, या युद्धात सौदी अरबच्या पाठीशी उभे राहिलेले चेहरे महासत्तांच्या दुटप्पीपणाचा पर्दाफाश करत आहेत: अमेरिकेची छुपी भूमिका: अमेरिका थेट समोरून हल्ला करत नसली तरी सीआयएच्या माध्यमातून सौदी सैन्याला थेट गुप्तचर माहिती पुरवत आहे. अमेरिकेचे सुमारे २०० लष्करी प्रशिक्षक यमनमधील टार्गेट ओळखण्यासाठी सौदी फायटर जेट्सना मदत करत आहेत. शिवाय, अमेरिकेकडून सौदीच्या फायटर जेट्सना हवेतच इंधन भरण्याचे तंत्रज्ञान व सहकार्य दिले जात आहे. मोसाद आणि इस्रायलची पडद्यामागची युती: ज्या इस्रायलला सौदी अरब जाहीरपणे आपला सर्वात मोठा शत्रू घोषित करतो, त्याच इस्रायलची गुप्तचर संस्था मोसाद सीआयएमार्फत सौदीला गुप्तचर माहिती पुरवत आहे. गाझामध्ये इस्रायलकडून दररोज लहान मुलांचा नरसंहार आणि निष्पाप नागरिकांची कत्तल होत असतानाही सौदी राजवटीने इस्रायलविरोधात कोणतीही प्रत्यक्ष लष्करी कारवाई केली नाही; उलट त्यांच्याकडूनच छुपी मदत घेतली जात आहे. ब्रिटन आणि तुर्कीची मदत: ब्रिटनने सौदीच्या मदतीसाठी एअर टँकर्स पाठवले आहेत. तर मक्का पॅक्टचा भाग असलेल्या तुर्कीने रियाधसह सौदीच्या अत्यंत महत्त्वाच्या धोरणात्मक ठिकाणांचे संरक्षण करण्यासाठी एअर डिफेन्स सिस्टीम आणि सैन्य तुकड्या तैनात करण्याची योजना आखली आहे. पाकिस्तानातील जनक्षोभ व सीरियाचा सहभाग: पाकिस्तानने सौदी समर्थित दलांच्या नियंत्रणाखालील अदेन विमानतळावर आपली लष्करी विमाने उतरवून मदत पुरवली आहे. मात्र, या निर्णयामुळे पाकिस्तानात प्रचंड असंतोष पसरला असून हजारो लोक रस्त्यावर उतरले आहेत; ते इम्रान खान यांच्या सुटकेची मागणी करत इराण आणि यमनविरोधातील युद्धात पाकिस्तानने पडू नये असा ठाम नारा देत आहेत. दुसरीकडे, सीरियाचे अध्यक्ष अहमद अल-शरा यांनी नुकताच सौदी दौरा केला असून सीरिया अंसार अल्लाहविरोधातील या युद्धात अप्रत्यक्षपणे सहभागी होण्याबाबत चर्चा करत आहे. इतक्या देशांची भलीमोठी महाआघाडी, अमेरिकेची गुप्तचर यंत्रणा आणि अत्याधुनिक शस्त्रे पाठीशी असूनही अंसार अल्लाहला रोखण्यात सौदी राजवटीला पूर्णपणे अपयश आले आहे. कारण जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनीवर आजही हूतींचेच पूर्ण नियंत्रण आहे. इराणाची अमेरिकेला सणसणीत चपराक: अणू कराराचा प्रस्ताव पायाखाली तुडवला मध्य पूर्वेतील या युद्धाच्या वणव्यात अमेरिकेने इराणवर दबाव आणण्यासाठी आणि यूरेनियम संवर्धन रोखण्यासाठी एक नवा प्रस्ताव पाठवला होता. मात्र, वॉशिंग्टनचा धोकेबाजीचा इतिहास चांगलाच ठाऊक असलेल्या इराणाने अमेरिकेचा हा प्रस्ताव साफ फेटाळून लावला आहे. अमेरिकेचे उपाध्यक्ष जे. डी. व्हान्स यांनी इराणच्या ६०% संवर्धित यूरेनियमच्या साठ्यात मोठी कपात करण्याची मागणी केली होती. कारण यूरेनियम ९०% एनरिच झाल्यास इराण अत्यंत वेगाने अणूबॉम्ब तयार करू शकतो. परंतु इराणाने अमेरिकेच्या या धमक्यांना केराची टोपली दाखवत स्पष्ट केले आहे की, आपल्या सार्वभौम हद्दीत यूरेनियम संवर्धन करणे हा आमचा अधिकार आहे आणि हा अधिकार इराण कधीही सोडणार नाही. सध्या अमेरिका आणि इराणदरम्यान अणू करारावर कोणतीही पडद्यामागची किंवा प्रत्यक्ष चर्चा सुरू नाही. इराणाने ठाम अट घातली आहे की, जोपर्यंत वॉशिंग्टन आमच्या सर्व अटी मान्य करत नाही, तोपर्यंत कोणतीही बोलणी होणार नाहीत. अमेरिका आणि इराणच्या मागण्या पूर्णपणे परस्परांच्या विरोधी असल्याने ही कोंडी अधिकच बिकट झाली आहे. अमेरिकेने असा नॅरेटिव्ह पसरवला आहे की, इराणाकडे अण्वस्त्रे आल्यास इस्रायल व युरोप नष्ट होईल. होर्मुझची सामुद्रधुनी आणि जागतिक तेल पुरवठ्याची आर्थिक कोंडी इराण आणि अमेरिका यांच्यातील ही राजनैतिक धडक आता थेट जागतिक अर्थव्यवस्थेच्या गळ्याशी आली आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी, जिथून जगातील बहुतांश कच्चा तेल पुरवठा होतो, तिथे इराणाच्या आयआरजीसीने आपले पूर्ण वर्चस्व प्रस्थापित केले आहे. १. ओमानचा पर्यायी मार्ग बंद करण्याची योजना: होर्मुझवर आधीच इराणाचे नियंत्रण आहे. अमेरिकेने ओमानच्या किनारपट्टीवरून इराणी जलसीमा बायपास करून जाणारा जो सुरक्षीत मार्ग शोधला होता आणि जिथून अमेरिकन मरीन्स जहाजांना संरक्षण देऊन नेतात, तो मार्गसुद्धा बंद करण्याची योजना इराण आखत आहे, असा इशारा आयआरजीसीचे सल्लागार मोहम्मद रझा नकदी यांनी दिला आहे. २. जहाजांवर धडक हल्ले: २८ सप्टेंबर ते ५ ऑक्टोबर या अवघ्या एका आठवड्यात इराणाने तेल, एलपीजी आणि एलएनजी वाहून नेणाऱ्या जहाजांवर मिसाईल आणि ड्रोनद्वारे तब्बल १२ पेक्षा जास्त भीषण हल्ले व देखरेख मोहिमा राबवल्या आहेत. ३. वाहतुकीत ९०% ची महाप्रचंड घट: युद्धापूर्वी होर्मुझच्या सामुद्रधुजीतून दररोज सरासरी १२५ जहाजे जात असत. मात्र, इराणी सैन्याच्या आक्रमक पवित्र्यामुळे आणि रेडिओवरून दिलेल्या थेट इशार्‍यांमुळे ही संख्या घसरून केवळ ८ ते १० जहाजांवर आली आहे. रोमहर्षक बाब म्हणजे, अमेरिका आपल्या सागरी जहाजांना संरक्षण देण्याचा प्रयत्न करत असला तरी इराणवर कोणताही थेट प्रतिहल्ला करण्याची हिंमत दाखवत नाहीये. कारण अमेरिकेला जाणीव आहे की, असा हल्ला केल्यास अमेरिकन करदात्यांच्या पैशांचा अपव्यय होईल आणि युद्धाचे गंभीर राजकीय परिणाम वॉशिंग्टनला भोगे लागतील. इस्रायलचा बुरखा टरकला: हमासच्या प्रस्तावाचा धक्कादायक पर्दाफाश या संपूर्ण भू-राजकीय नाट्यात इस्रायलच्या नेतृत्वाचा अत्यंत क्रूर आणि भीषण चेहरा समोर आला आहे. टाइम्स ऑफ इस्रायल या इस्रायली इंग्रजी वृत्तपत्राने केलेल्या धक्कादायक खुलाशाने संपूर्ण जगाला हादरवून सोडले आहे. रिपोर्टनुसार, ७ ऑक्टोबरच्या हल्ल्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांत, म्हणजे ९ किंवा १० ऑक्टोबर रोजीच हमासने इस्रायली सरकारला एक थेट प्रस्ताव दिला होता. हमासने स्पष्ट म्हटले होते की, जर इस्रायली सैन्याने गाझामध्ये जमिनीवरून प्रवेश केला नाही, तर आम्ही ताब्यात घेतलेल्या सर्व इस्रायली आणि अमेरिकन ओलीस नागरिकांना तत्काळ सोडून देण्यास तयार आहोत. परंतु, इस्रायली सरकारने हमासचा हा ओलीस सुटकेचा अत्यंत महत्त्वपूर्ण प्रस्ताव थेट फेटाळून लावला. शांतता आणि स्वतःच्या नागरिकांचे प्राण वाचवण्याऐवजी इस्रायली राजवटीने गाझामध्ये विनाशाचे तांडव घालणे पसंत केले. निष्कर्ष: विनाशाच्या उंबरठ्यावरील मध्य पूर्व एकीकडे सौदी अरबची रियाधमधील उघडी पडलेली सुरक्षा यंत्रणा, दुसरीकडे अमेरिकेच्या अणू-प्रस्तावाला इराणाने दिलेली सणसणीत थप्पड, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत ठप्प पडलेली तेल वाहतूक आणि इस्रायलचा उघडा पडलेला युद्धाचा अजेंडा या सर्व घडामोडींनी मध्य पूर्वेला महायुद्धाच्या खाईत लोटले आहे. महासत्तांनी रचलेले हे कुटिल कारस्थान आता त्यांच्याच अंगाशी आले आहे. जागतिक स्तरावर तेलाचे भाव भडकणार असून त्याचा थेट फटका संपूर्ण जागतिक पुरवठा साखळीला बसणार आहे. इराण आणि अंसार अल्लाहने दाखवून दिले आहे की, अमेरिकेची दादागिरी आणि पाश्चात्य राष्ट्रांची लष्करी ताकद आता मध्य पूर्वेतील प्रतिकाराला रोखू शकत नाही. Kanthak Suryatal Post Views: 79 Facebook WhatsApp Telegram Twitter LinkedIn Snapchat Threads Post navigation इराणची शस्त्र निर्मिती तिप्पट! अमेरिकेला थेट इशारा; आता विनाशकारी संघर्ष अटल?