अण्वस्त्रांचा धाक की आर्थिक साखळदंड? अमेरिका आणि इराणमधील इम्प्लिमेंटेशन गॅपचा संपूर्ण लेखाजोखा! एकदा फसलात तर तुमची चूक, दुसऱ्यांदा फसलात तर माझी! इराणने ट्रम्प यांचा प्रस्ताव का धुडकावला? जगासमोर स्वतःला पोलादी महासत्ता म्हणून मिरवणाऱ्या अमेरिकेचा खरा चेहरा पुन्हा एकदा उघडा पडला आहे. एका बाजूला सार्वजनिक मंचावरून इराणला धमक्या देणे आणि दुसऱ्या बाजूला पडद्यामागून गुप्त दूतांद्वारे गयावया करत करारासाठी याचना करणे हा अमेरिकन परराष्ट्र धोरणाचा दुटप्पीपणा आता चव्हाट्यावर आला आहे. संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या वार्षिक बैठकी दरम्यान इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान आणि परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी मांडलेला वाटाघाटींचा प्रस्ताव डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जाहीरपणे फेटाळून लावला. आपल्या मतदारांना आपणच परिस्थितीवर पूर्ण नियंत्रण ठेवून आहोत हे दाखवण्यासाठी हे राजकीय नाटक रचले गेले. परंतु या नाटकाच्या पडद्यामागे अवघ्या पाच दिवसांतच ट्रम्प प्रशासनाने त्याच प्रस्तावात काही सोयीस्कर बदल करून स्वतःचा काउंटर-प्रपोजल इराणकडे धाडला. कतारच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्त्याने या गुप्त संदेशवहनाला आणि वाटाघाटींच्या मध्यस्थीला अधिकृत दुजोरा दिला आहे. झिरो इनरिचमेंट ते माघार: ट्रम्प आणि जेडी व्हान्स यांचा कूटनैतिक पराभव अमेरिकेच्या या राजकीय लाचार भूमिकेचा सर्वात मोठा पुरावा म्हणजे अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष पदाचे उमेदवार जेडी व्हान्स यांचे ताजे विधान. एका जाहीर सभेनंतर माध्यमांशी बोलताना व्हान्स यांनी स्पष्ट केले की, इराणला अण्वस्त्रे बनवण्याचा कोणताही इरादा नाही हे सिद्ध करण्यासाठी आपल्या युरेनियम संवर्धनाचा कार्यक्रम मोठ्या प्रमाणावर कमी करावा लागेल. या विधानाचा आक्रमकपणे समाचार घेणे गरजेचे आहे. ज्या अमेरिकेने कालपर्यंत इराणचा अणुकार्यक्रम पूर्णपणे उद्ध्वस्त करण्याची आणि झिरो इनरिचमेंटची भाषा केली होती, तीच महासत्ता आज इराणच्या युरेनियम संवर्धनाला मान्यता देत फक्त ते कमी करण्याची भीक मागत आहे. जर अमेरिकेला शेवटी याच भूमिकेवर यायचे होते, तर मग गेली अनेक वर्षे इराणवर लादलेले कठोर आर्थिक निर्बंध, हजारो निष्पाप लोकांचा गेलेला बळी, अमेरिकन लष्करी तळांवर झालेले हल्ले आणि आशिया-मध्यपूर्वेतील अब्जावधी डॉलरची झालेली राखरांगोळी कशासाठी होती? हेच औचित्य आज ट्रम्प प्रशासनाला विचारले जात आहे. खुद्द डेमोक्रॅटिक पक्षाचे अँथनी ब्लिंकन यांनीही ट्रम्प प्रशासनाच्या या माघारीवर टीका करत, हा तोच प्रस्ताव आहे जो डेमोक्रॅट्स देत होते, असे उघडे पाडले आहे. JCPOA चा इतिहास, ट्रम्प यांचा विश्वासघात आणि इराणचे अण्वस्त्र कार्ड इराण आणि महासत्तांमधील अणुकराराची पार्श्वभूमी पाहिली तर ट्रम्प यांच्या मूर्खपणाचा इतिहास स्पष्ट होतो. २०१५ च्या करारात इराणने युरेनियम संवर्धन ३.६७ टक्क्यांच्या मर्यादेत ठेवण्याचे वचन दिले होते आणि आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा एजन्सीच्या निदर्शकांनी इराण या वचनाचे तंतोतंत पालन करत असल्याचे वारंवार प्रमाणित केले होते. एवढेच नव्हे, तर अमेरिकेच्या स्वतःच्या १२ गुप्तचर संस्थांच्या सामायिक अहवालाने ट्रम्प सत्तेत आल्यानंतरही इराण कराराचे पालन करत असल्याची पुष्टी केली होती. परंतु, ज्यू लॉबी आणि इस्रायलच्या धनदांडग्या देणगीदारांच्या दबावाखाली येऊन ट्रम्प यांनी या करारातून एकतर्फी माघार घेतली. अमेरिकेने विश्वासघात केल्यानंतर इराणनेही ईट का जवाब पत्थर से देत संवर्धनाचा स्तर ६० टक्क्यांवर आणि त्यानंतर थेट ९० टक्क्यांपर्यंत शस्त्रास्त्रांच्या स्तरावर नेला. एनपीटीचा स्वाक्षरीकर्ता असलेला इराण अण्वस्त्रे बनवत नाही, याला दिवंगत आयतॉल्ला खोमेनी यांचा धार्मिक फतवाही कारणीभूत आहे. परंतु, अमेरिकेच्या आर्थिक निर्बंधांना उत्तर देण्यासाठी इराणने ९० टक्के संवर्धनाला स्वतःचे प्रेशर कार्ड म्हणून वापरले. आज इराणकडे ४४० किलोपेक्षा जास्त मीसाईल मटेरियल जमा झाले आहे, ज्यातून अनेक अण्वस्त्रे तयार होऊ शकतात, आणि याच मुद्याने अमेरिकेचे धाबे दणाणले आहेत. फोर्डोच्या विनाशाची खोटी फुशारकी आणि अमेरिकेची ढासळती अर्थव्यवस्था डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या फोर्डो या पर्वताखालील गुप्त अणू केंद्रावर हल्ला करून ते धूळधाण केल्याची फुशारकी ठोकली होती. परंतु, अमेरिकेच्या स्वतःच्या गुप्तचर यंत्रणांनी ट्रम्प यांचा हा दावा खोटा असल्याचे सांगत, पर्वताच्या अतिशय खोल भागात असलेले अणू केंद्र पूर्णपणे सुरक्षित असल्याचे स्पष्ट केले. युद्धाच्या पहिल्या तीन दिवसांत इराणची सत्ता उलथवून टाकू असा अहंकार बाळगणाऱ्या अमेरिकेला आज प्रत्यक्षात स्वतःच्याच राजकीय आणि आर्थिक गर्तेत जावे लागले आहे. आज आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे दर प्रति बॅरल १०० डॉलरच्या वर गेले आहेत. अमेरिकेत डिझेल आणि पेट्रोलच्या किमती ऐतिहासिक उच्चांकावर पोहोचल्या आहेत. अमेरिकन ट्रेझरी बाँडचे ईल्ड ऑल-टाईम हायवर गेले असून अमेरिकन अर्थव्यवस्था मंदीच्या उंबरठ्यावर उभी आहे. आगामी मध्यावधी निवडणुकांमध्ये पराभवाच्या भीतीने ग्रासलेले ट्रम्प आता सर्वोच्च न्यायालयाच्या मदतीने डीलिमिटेशन आणि रिगिंग करण्याचे प्रयत्न करत आहेत. तेल कंपन्यांनी महागडे तेल खरेदी केल्यामुळे निवडणुकीपूर्वी तेलाचे दर कमी होणार नाहीत, हे माहीत असूनही ट्रम्प निवडणुकीनंतर दर कमी होतील अशी उघडी बोडकी विधाने करून जनतेची दिशाभूल करत आहेत. इम्प्लिमेंटेशन गॅप: इराणचा आक्रमक पवित्रा आणि वेळेचे गणित कतारच्या मध्यस्थीने समोर आलेल्या राजनैतिक माहितीनुसार, अमेरिका आणि इराण दरम्यान एकूण कराराच्या पॅकेजवर मोठेमोठे एकमत झाले आहे. परंतु, खरा आणि सर्वात मोठा अडथळा आहे इम्प्लिमेंटेशन गॅप म्हणजेच अंमलबजावणीची कालमर्यादा. अमेरिकेची अशी इच्छा आहे की इराणने आपले उच्च क्षमतेचे युरेनियम ताबडतोब नष्ट करावे किंवा अमेरिकेला सोपवावे. परंतु इराणने हा प्रस्ताव साफ फेटाळून लावला आहे. इंग्रजीत एक म्हण आहे – एकदा फसलात तर तुमची चूक, दुसऱ्यांदा फसलात तर माझी! पूर्वी करारावर सही करून आणि आगाऊ सवलती देऊन इराणमधील मवाळ नेत्यांनी आपले हात भाजून घेतले होते, ज्यामुळे देशांतर्गत त्यांची प्रतिष्ठा धुळीस मिळाली होती. त्यामुळे यावेळी इराण ट्रम्प यांच्या कोणत्याही शब्दावर डोळे झाकून विश्वास ठेवण्यास तयार नाही. इराणने अत्यंत आक्रमक आणि स्पष्ट अट ठेवली आहे: पहिले पाऊल अमेरिका उचलणार. अमेरिका आधी इराणवरील सर्व आर्थिक निर्बंध उठवेल आणि जप्त केलेली मालमत्ता मुक्त करेल. त्यानंतर टप्प्याटप्प्याने इराण ९०% वरून ६०% आणि नंतर ३% वर युरेनियम संवर्धन खाली आणेल. उच्च क्षमतेचे युरेनियम अमेरिकेला दिले जाणार नाही, तर ते इराणमध्येच रशियासारख्या मित्रदेशांच्या मदतीने डाइल्युट केले जाईल. निष्कर्ष: महासत्तेचा उघडा पडलेला बुरखा अमेरिकेने ज्या अहंकारातून इराणवर हल्ले केले, बॉम्बर विमाने पाठवली आणि जहाजे तैनात केली, ते सर्व डाव आता अपयशी ठरले आहेत. ब्रिटनमधील तळावरून अमेरिकन बॉम्बर्स भीतीपोटी परत फिरले आहेत आणि समुद्रातील जहाजे केवळ जुन्या जहाजांची अदलाबदल म्हणून पाठवली जात आहेत. थोडक्यात सांगायचे तर, ही लढाई आता इराण विरुद्ध अमेरिका राहिलेली नसून, अमेरिकेचा अहंकार विरुद्ध इराणचा आत्मसन्मान अशी बनली आहे. पडद्यामागून शरणागती पत्करणारे डोनाल्ड ट्रम्प आणि अंमलबजावणीच्या कालमर्यादेवर अडून बसलेला इराण या दोघांमधील इम्प्लिमेंटेशन गॅप जोपर्यंत भरून निघत नाही, तोपर्यंत जागतिक अर्थव्यवस्थेवर आणि अमेरिकन राजकीय वर्तुळावर टांगती तलवार कायम राहील. इराणने महासत्तेच्या चेहऱ्यावरचा बुरखा टरटरा फाडला आहे, हेच या सर्व घडामोडींचे अंतिम सत्य आहे! Kanthak Suryatal Post Views: 18 Facebook WhatsApp Telegram Twitter LinkedIn Snapchat Threads Post navigation धक्कादायक खुलासा! हमास सर्व नागरिकांना सोडायला तयार होता, पण इस्रायलनेच फेटाळला प्रस्ताव; टाइम्स ऑफ इस्रायलचा बुरखाफाड रिपोर्ट!