हल्ल्याचे स्वरूप आणि तेल अवीवमधील परिस्थिती इराणकडून करण्यात आलेल्या या कारवाईत बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करण्यात आला आहे. विशेषतः तेल अवीव आणि मध्य इस्रायलच्या भागांना लक्ष्य करण्यात आले. प्रत्यक्षदर्शींनी आणि समोर आलेल्या व्हिडिओंमध्ये शहरात मोठे स्फोट झाल्याचे ऐकू येत असून आकाशात धुराचे प्रचंड लोट दिसत आहेत. इस्रायलची सुरक्षा यंत्रणा, जी जगातील सर्वोत्तम मानली जाते, या हल्ल्यामुळे मोठ्या आव्हानाचा सामना करत आहे. अनेक ठिकाणी सुरक्षा तळांना लक्ष्य करण्यात आल्याचा दावा इराणने केला आहे. जरी या दाव्यांची स्वतंत्रपणे पूर्ण पुष्टी झाली नसली, तरी जमिनीवरील परिस्थिती भयावह असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
इराणची लष्करी क्षमता आणि अमेरिकेचे फोल ठरलेले दावे काही महिन्यांपूर्वी अमेरिका आणि इस्रायलने असा दावा केला होता की, इराणची लष्करी क्षमता मोठ्या प्रमाणावर कमकुवत झाली आहे. इराणच्या संरक्षण उद्योगाला असा धक्का बसला आहे की, त्यातून सावरण्यासाठी त्यांना अनेक वर्षे लागतील, असे सांगितले जात होते. मात्र, ताज्या हल्ल्याने हे सर्व दावे फोल ठरवले आहेत. इराणने केवळ आपली क्षेपणास्त्र क्षमता टिकवूनच ठेवली नाही, तर ती अधिक सक्रिय केल्याचे दिसून येते. इराणची बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि युएव्ही उत्पादन करण्याची क्षमता त्यांच्या तैनाती दरापेक्षा कितीतरी जास्त आहे. सुमारे सात महिन्यांपासून हा संघर्ष सुरू असतानाही इराणने आपली शक्ती कमी होऊ दिलेली नाही.
उत्तर कारवाईचा इशारा आणि दीर्घकालीन युद्धाची तयारी इराणने नेहमीच एक भूमिका स्पष्ट ठेवली आहे ती म्हणजे, जर त्यांच्यावर कोणतीही कारवाई झाली, तर त्याचे उत्तर अधिक कठोर पद्धतीने दिले जाईल. यापूर्वी इस्रायलने इराण समर्थित प्रांतांवर आणि इराणच्या लष्करी तळांवर हवाई हल्ले केले होते. त्याचाच बदला म्हणून इराणने ही थेट कारवाई केल्याचे मानले जात आहे. इराणच्या नेतृत्वाने तर इथपर्यंत म्हटले आहे की, जर हे युद्ध वर्षानुवर्षे चालले तरीही ते मागे हटणार नाहीत आणि शत्रूवर बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांचा वर्षाव करत राहतील. ही जिद्द आणि तयारी इस्रायलसाठी चिंतेची बाब ठरत आहे.
जागतिक राजकारण आणि इस्रायलपुढील पेच इस्रायल सध्या केवळ बाह्य शत्रूंशीच लढत नाही, तर अंतर्गत आणि जागतिक राजकीय दबावाचाही सामना करत आहे. अमेरिकेतील निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर तेथील राजकीय समीकरणे बदलत आहेत. अमेरिकेने समन्वयाची भाषा केली असली तरी इराण त्यावर अधिक भडकताना दिसत आहे. अशा परिस्थितीत इस्रायलला आता स्वतःच्या बळावर या संकटाचा सामना करावा लागण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. इस्रायलच्या सुरक्षा यंत्रणा सध्या हाय अलर्टवर असून, ते इराणच्या संवेदनशील लष्करी तळांना प्रत्युत्तर देण्यासाठी सज्ज आहेत.
विश्लेषण: युद्धाची भीषणता आणि परिणाम हा संघर्ष केवळ दोन देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. इराणच्या वाढत्या लष्करी सक्रियतेमुळे मध्य पूर्वेतील इतर देशांसाठीही चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. इराणने ज्या पद्धतीने सुरक्षा तळांना आपले मुख्य अजेंडा बनवले आहे, त्यावरून हे स्पष्ट होते की त्यांना इस्रायलची लष्करी कणा मोडून काढायचा आहे. दुसरीकडे, इस्रायल आपल्या नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी कोणत्याही थराला जाऊ शकतो, ज्यामुळे या प्रदेशात मोठ्या प्रमाणावर जीवित आणि वित्तहानी होण्याची भीती आहे.
इराणचे कमबॅक करणे आणि वारंवार बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांनी हल्ले चढवणे हे सूचित करते की, त्यांनी या युद्धासाठी मोठी रसद आणि तयारी करून ठेवली आहे. सात महिन्यांच्या सततच्या संघर्षानंतरही इराणची डगमगलेली नसलेली स्थिती जागतिक लष्करी तज्ज्ञांना आश्चर्याचा धक्का देणारी आहे. जर हे हल्ले अशाच पद्धतीने सुरू राहिले, तर इस्रायलच्या लष्करी आणि आर्थिक क्षमतेवर त्याचा गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
निष्कर्ष इराण आणि इस्रायलमधील हे युद्ध आता एका निर्णायक टप्प्यावर पोहोचले आहे. इराणने बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांचा वापर करून आपली शक्ती सिद्ध केली आहे, तर इस्रायल आता याला कसे प्रत्युत्तर देतो, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे. या संघर्षात केवळ क्षेपणास्त्रेच बोलत नाहीत, तर त्यामागे दोन देशांचा अहंकार आणि अस्तित्वाची लढाई दडलेली आहे. जर वेळीच आंतरराष्ट्रीय हस्तक्षेप झाला नाही, तर या आगीत संपूर्ण मध्य पूर्व होरपळून जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
