देशभक्तीचा मुखवटा आणि वास्तवातील विसंगती – भाजप नेत्यांच्या वर्तणुकीचे विश्लेषण
भारतीय राजकारणात सध्या देशभक्ती आणि राष्ट्रवादाची चर्चा मोठ्या प्रमाणावर सुरू असते. स्वतःला सर्वात मोठे देशभक्त मानणाऱ्या आणि इतरांना देशभक्तीची प्रमाणपत्रे वाटणाऱ्या सत्ताधारी भाजपच्या नेत्यांची जेव्हा प्रत्यक्ष परीक्षा येते, तेव्हा अनेकदा त्यांचे खरे रूप किंवा गांभीर्याचा अभाव समोर येतो. अलीकडेच सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या काही घटनांनी याच मुद्द्यावर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. केवळ झेंडा वंदन करणे किंवा घोषणा देणे म्हणजे देशभक्ती नाही, तर त्यामागची भावना आणि कृती यात ताळमेळ असणे आवश्यक असते. मात्र, महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यापासून ते उत्तर प्रदेशातील आमदारांपर्यंत अनेकांच्या वागण्यामुळे सध्या भाजपची मोठी फजिती होताना दिसत आहे.
फडणवीस आणि ए सनम चा तो व्हायरल व्हिडिओ
स्वातंत्र्यदिनाचा पवित्र सोहळा संपूर्ण देशात उत्साहाने साजरा होत असताना महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळातून एक अजब व्हिडिओ समोर आला. एका सार्वजनिक कार्यक्रमात देशभक्तीपर गीत गायले जात होते. गायक गाणे गात असताना त्याने माईक उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे सोपवला. अपेक्षा अशी होती की, फडणवीस यांनी ए वतन तेरे लिए या गीताचे बोल पूर्ण करावेत. मात्र, फडणवीस यांच्या तोंडून ए वतन ऐवजी ए सनम तेरे लिए असे शब्द बाहेर पडले. या घटनेचे विश्लेषण करताना असे जाणवते की, हा केवळ जिभेचा घसरलेला शब्द नाही, तर त्या क्षणी असणाऱ्या गांभीर्याचा अभाव आहे. ज्या दिवशी आपण देशासाठी बलिदान देणाऱ्या हुतात्म्यांचे स्मरण करतो, त्या दिवशी वतन आणि सनम या शब्दांमधील फरक विसरणे हे नेत्याच्या मानसिकतेवर प्रश्न उपस्थित करते. सोशल मीडियावर हा व्हिडिओ वाऱ्यासारखा पसरला असून, लोक विचारत आहेत की, इतके रोमँटिक उपमुख्यमंत्री आपण कधी पाहिले नव्हते. देशभक्तीच्या मोठ्या गप्पा मारणाऱ्या नेत्यांच्या मनात नेमके काय चालले असते, हे अशा प्रसंगातून स्पष्ट होते.
सामान्य ज्ञान आणि राष्ट्रवादाचा बनावट चेहरा
केवळ फडणवीस नव्हे, तर बिहारच्या भाजप नेत्या आणि मंत्री श्रेयसी सिंह यांचाही एक व्हिडिओ सध्या टीकेचा विषय ठरला आहे. त्यांनी चक्क राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांचा उल्लेख राष्ट्रपती असा केला. इतकेच नाही तर लोकनायक जयप्रकाश नारायण यांच्या नावाचा उल्लेख करतानाही त्यांनी जन प्रकाश असा उल्लेख केला. काँग्रेसने हा व्हिडिओ शेअर करत भाजपच्या बनावट राष्ट्रवादावर हल्ला चढवला आहे. जे नेते इतरांना देशविरोधी ठरवण्यासाठी तत्पर असतात, त्यांना साधे वंदे मातरम, राष्ट्रगीत किंवा राष्ट्रपिता आणि राष्ट्रपती यांतील फरक माहीत नसणे, हे देशाच्या राजकारणातील दुर्दैव आहे. जेव्हा एखादा गायक माईक देतो किंवा व्यासपीठावर भाषण करायची वेळ येते, तेव्हा या नेत्यांचे अज्ञान उघड्यावर पडते. झेंडा लावणे आणि घोषणाबाजी करणे सोपे असते, पण देशाचा इतिहास आणि प्रतीकांचा आदर राखणे हीच खरी देशभक्ती असते, जी इथे हरवलेली दिसते.
दिमागी नक्षल आणि राजकीय उपरोध
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लाल किल्ल्यावरून देशवासियांना संबोधित करताना दिमागी नक्षल असा शब्दप्रयोग केला. या शब्दाचा आधार घेऊन सोशल मीडियावर तरुणांनी चक्क दिमागी नक्षल जनता पार्टी नावाने नवीन पेज सुरू केले आहे. उपरोधिकपणे तयार करण्यात आलेल्या या पेजला ध्रुव राठी, कुणाल कामरा आणि श्याम मीरा सिंह यांसारख्या प्रभावशाली व्यक्तींनी फॉलो करायला सुरुवात केली आहे. या पेजच्या माध्यमातून सरकारचा प्रचार, द्वेष आणि बनावट बातम्यांविरुद्ध भूमिका घेतली जात आहे. तथ्य, तर्क, देशभक्ती आणि संविधानाला प्राधान्य देण्याचा दावा या माध्यमातून केला जात आहे. जेव्हा एखादा शब्द सत्तेच्या सर्वोच्च स्थानावरून फेकला जातो, तेव्हा जनता त्याचा वापर करून कशी उलट चाल खेळू शकते, याचे हे उत्तम उदाहरण आहे. यापूर्वी कॉकरोच जनता पार्टी असा उल्लेख झाल्यावर काय झाले होते, याची आठवणही आता करून दिली जात आहे.
व्हीआयपी संस्कृती आणि सामान्य जनतेची सुरक्षा
देशभक्तीच्या गप्पा मारणारे हेच नेते जेव्हा सत्तेच्या मदांध अवस्थेत असतात, तेव्हा त्यांना सामान्य माणसाच्या जिवाची पर्वा उरत नाही. सोशल मीडियावर व्हायरल झालेला आणखी एक व्हिडिओ अत्यंत अस्वस्थ करणारा आहे. एका नेत्याच्या मोठ्या ताफ्यासाठी चक्क रुग्णवाहिका रोखून धरण्यात आली. सुमारे १०-१२ गाड्यांचा ताफा निघेपर्यंत त्या रुग्णवाहिकेला वाट देण्यात आली नाही. आपण देशाला विश्वगुरू बनवण्याच्या गोष्टी करतो, पण एका आपत्कालीन परिस्थितीत असणाऱ्या रुग्णाला रस्ता न देणे, हे कोणत्या संस्कृतीचे लक्षण आहे? व्हीआयपी प्रोटोकॉल हा लोकांच्या सोयीसाठी असावा की त्यांच्या जिवावर बेतण्यासाठी? मुुख्तार शेख यांनी हा व्हिडिओ शेअर करताना उपरोधिक टोला लगावला आहे की, इतर देशांनी आपल्याकडून शिकावे की व्हीआयपी ताफा महत्त्वाचा असतो, रुग्णवाहिका नाही. ही प्रवृत्ती लोकशाहीसाठी घातक आहे.
आमदारांची गुंडगिरी आणि प्रशासकीय दडपण
उत्तर प्रदेशातील मथुरा येथील भाजप आमदार अनिल पराशर यांचा एक व्हिडिओ समोर आला आहे, ज्यात ते एका डीएसपी दर्जाच्या अधिकाऱ्याशी अत्यंत उद्धटपणे वागताना दिसत आहेत. केवळ ट्रॅफिक नियमांनुसार ताफा थांबवला म्हणून हे आमदार महोदय पोलिसाला वर्दी उतरवण्याची धमकी देत आहेत. ज्या नेत्यांना कायद्याचा आदर नाही, जे पोलीस आणि प्रशासनाला आपल्या हातातील खेळणे समजतात, ते देशात शिस्त कशी आणणार? शाळेत शिकवली जाणारी शिस्त आणि नम्रता या नेत्यांच्या वागण्यात कुठेही दिसत नाही. जेव्हा एखादा लोकप्रतिनिधी ड्युटीवर असणाऱ्या अधिकाऱ्याचा अपमान करतो, तेव्हा तो केवळ त्या व्यक्तीचा नाही तर संपूर्ण व्यवस्थेचा अपमान असतो.
निष्कर्ष
एकूणच या सर्व घटनांकडे पाहिल्यास असे दिसते की, भाजप नेत्यांच्या कथनी आणि करणीत मोठी दरी आहे. वतन च्या जागी सनम म्हणणारे नेते असोत, किंवा गांधीजींना राष्ट्रपती म्हणणारे मंत्री असोत; या सर्वांनी देशभक्तीला केवळ एक राजकीय शस्त्र म्हणून वापरले आहे. सत्तेच्या अहंकारात बुडलेले हे नेते जेव्हा सामान्य माणसाला तुच्छ लेखतात किंवा नियमांची पायमल्ली करतात, तेव्हा त्यांचा राष्ट्रवादाचा बुरखा फाटतो. सोशल मीडियावर या घटनांचे विश्लेषण करताना नागरिक आता जागृत झाले आहेत. केवळ घोषणाबाजीने पोट भरत नाही आणि केवळ झेंडा फडकवण्याने कुणी देशभक्त होत नाही. जोपर्यंत राज्यकर्ते जनतेच्या प्रश्नांप्रती संवेदनशील होत नाहीत आणि देशाच्या प्रतीकांचा खऱ्या अर्थाने आदर करत नाहीत, तोपर्यंत त्यांचा राष्ट्रवाद हा केवळ एक राजकीय जुमलाच राहील. या सर्व व्हायरल प्रकरणांनी भाजपला आत्मपरीक्षण करण्याची वेळ आणली आहे, हे मात्र नक्की.
