हरियाणा राज्यातील वरिष्ठ आयपीएस अधिकारी वाय. पुरण यांनी स्वतःवर गोळी झाडून आत्महत्या केली आहे. या घटनेमुळे राज्याच्या प्रशासनातील सडलेल्या व्यवस्थेचे आणि जातीयतेच्या विषारी वातावरणाचे सत्य पुन्हा एकदा उघड झाले आहे.भारतीय संविधानाने जातीयता संपवली असली, तरी आज ७७ वर्षांनंतरही जातीयतेचे विष किती खोलवर पसरले आहे, हे या घटनेतून दिसून येते.
सुसाईड नोटमधील गंभीर आरोप
वाय. पुरण यांनी आत्महत्येपूर्वी लिहिलेल्या पत्रात वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडून झालेल्या जातीय छळ, मानसिक त्रास आणि अपमानाबद्दल गंभीर आरोप केले आहेत.
त्यात अनेक वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची नावे नमूद करण्यात आली आहेत.भारतीय पोलीस सेवेसारख्या अत्यंत प्रतिष्ठित सेवेतील अधिकारी आत्महत्या करतात, कारण तो अनुसूचित जातीचा आहे,ही बाब प्रशासनातील जातीयतेचे गडद वास्तव दाखवते.
पत्नीची भूमिका आणि तक्रार
वाय. पुरण यांच्या पत्नी आयएएस अधिकारी अवनीत पी. कुमार यांनी आपल्या तक्रारीत नमूद केले आहे की त्यांच्या पतींना दीर्घकाळ जातीय अपमान, मानसिक छळ आणि कार्यालयीन अत्याचार सहन करावे लागले.
त्या म्हणतात,“माझ्या पतींना वारंवार जातीवाचक शब्दांनी हिणवण्यात आले. पूजा स्थळांवरून बाहेर काढण्यात आले. इतका अपमान झाला की त्यांना वाटले — अपमानासह जगण्यापेक्षा मृत्यू पत्करणेच सोपे आहे.”
वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवर आरोप
अवनीत कुमार यांनी हरियाणाचे पोलीस महासंचालक शत्रुजीत सिंह कपूर, दोन अपर पोलीस महासंचालक आणि रोहतक जिल्ह्याचे पोलिस अधीक्षक यांच्याविरुद्ध अधिकृत तक्रार दाखल केली आहे.त्यांच्या मते, वाय. पुरण यांना २०२० पासून सतत जातीय आधारावर अपमानित करण्यात आले. वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी मानसिक त्रास देऊन खोट्या प्रकरणांत फसवण्याचा कट रचला होता.आत्महत्येपूर्वी वाय. पुरण यांनी सुसाईड नोट आपल्या पत्नीला आणि दोन अधिकाऱ्यांना पाठवली होती, जेणेकरून ती नष्ट होऊ नये. त्यांनी ६ ऑक्टोबर रोजी आपली संपूर्ण संपत्ती पत्नीच्या नावावर करण्याची चिठ्ठी सुद्धा तयार केली होती.
घटना घडली तेव्हा पत्नी परदेशात दौऱ्यावर
आत्महत्येच्या वेळी अवनीत कुमार या हरियाणाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत जपानच्या शासकीय दौऱ्यावर होत्या.घटनेची माहिती मिळताच त्या भारतात परतल्या आणि ८ ऑक्टोबर रोजी अधिकृत तक्रार दाखल केली.
तक्रारीत त्यांनी म्हटले आहे की,
“माझ्या पतीला त्यांच्या जातीय ओळखीवरून त्रास दिला गेला. त्यांना सार्वजनिकरित्या अपमानित करण्यात आले. वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी कट रचून त्यांच्या विरोधात खोट्या साक्षी तयार करण्याचा प्रयत्न केला.”
त्वरित कारवाईची मागणी
अवनीत कुमार यांनी आपल्या पत्रात नमूद केले आहे की, आरोपी अधिकारी अत्यंत प्रभावशाली पदांवर असल्यामुळे ते तपासात अडथळे आणू शकतात, पुरावे नष्ट करू शकतात किंवा साक्षीदारांवर दबाव आणू शकतात.
त्यामुळे त्यांनी भारतीय न्याय संहिता कलम 110 आणि अनुसूचित जाती-जमाती (अत्याचार प्रतिबंध) कायदा अंतर्गत गुन्हा दाखल करून आरोपींना त्वरित अटक करण्याची मागणी केली आहे.
त्या म्हणतात,“मी केवळ माझ्या पतीसाठीच नाही, तर प्रत्येक प्रामाणिक अधिकाऱ्याच्या सन्मानासाठी आणि न्यायासाठी आवाज उठवत आहे.”
जातीयतेचा जिवंत शाप
या घटनेने प्रशासनातील जातीयतेचा प्रश्न पुन्हा एकदा चर्चेत आणला आहे.
संविधान लागू होऊन सात दशके उलटली असली तरी, जातीय विषाचा प्रभाव अजूनही अनेक संस्थांमध्ये जिवंत आहे.डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ज्या जातीयतेविरुद्ध संघर्ष केला, ती मानसिकता आजही बदललेली नाही, हे वाय. पुरण यांच्या मृत्यूपासून स्पष्ट दिसते.
📍 सारांश :
हरियाणातील वरिष्ठ आयपीएस अधिकारी वाय. पुरण यांनी दीर्घकाळ चाललेल्या जातीय छळामुळे आत्महत्या केली. त्यांच्या पत्नी, आयएएस अधिकारी अवनीत पी. कुमार यांनी पोलीस महासंचालक आणि इतर वरिष्ठ अधिकाऱ्यांविरुद्ध गंभीर आरोप करत तक्रार दाखल केली आहे.
