ओमानच्या समुद्रात अमेरिकन नौदलाची पीछेहाट! इराणने रोखला जागतिक तेलाचा पुरवठा; ट्रम्प यांचा शांतता प्रस्तावाला नकार!

होर्मुझची रणांगणातील स्थिती आणि महागाईचा भडका

मध्य पूर्वेतील युद्धाची भीषण आंच आता संपूर्ण जगाला आणि सर्वसामान्य नागरिकांना पार होरपळून काढू लागली आहे. होर्मुझच्या अत्यंत संवेदनशील सामुद्रधुनीत इराणने धारण केलेले अत्यंत आक्रमक रूप आणि महासत्ता अमेरिकेला दिलेले थेट लष्करी आव्हान यामुळे हे युद्ध आता एका अत्यंत प्रलयंकारी आणि विनाशकारी वळणावर येऊन ठेपले आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे आणि इंधनाचे दर गगनाला भिडल्यामुळे जगभरात महागाईचा प्रचंड भडका उडाला आहे; प्रत्येक वस्तूच्या किमती वाढल्याने सामान्य जनतेचे जगणे असह्य झाले आहे. या महायुद्धाच्या काळात होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर आपले पूर्ण आणि एकछत्री वर्चस्व प्रस्थापित करण्यासाठी इराणने अत्यंत आक्रमक लष्करी पावले उचलली आहेत. गेल्या अवघ्या ४८ तासांत इराणने होर्मुझच्या रणनीतिक क्षेत्रात आपल्या घातक अँटी-शिप बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचा तुफान वर्षाव करत तब्बल १९ व्यापारी व लष्करी जहाजांना नेस्तेनाबूत केले आहे. ही जहाजे इराणच्या अधिकृत परवानगी शिवाय ओमान जवळील दक्षिण ओमानी कॉरिडोर मधून जात होती. विशेष म्हणजे, या जहाजांना अमेरिकन युद्धनौका स्वतः रक्षण आणि एस्कॉर्ट देऊन घेऊन जात होत्या, तरीही इराणच्या क्षेपणास्त्रांनी अमेरिकन सुरक्षेची तटबंदी भेदून त्यांना समुद्रात बुडवले.

१९ जहाजांचा विनाश आणि अमेरिकन एस्कॉर्टचा पराभव

इराणने शनिवारी रात्री सुमारे ७ जहाजांना आणि त्याच्या आधीच्या रात्री १२ जहाजांना आपल्या क्षेपणास्त्रांचे लक्ष्य बनवले. या हल्ल्यांच्या विनाशकारी तीव्रतेबाबत इराणच्या फार्स वृत्तसंस्थेने दिलेल्या वृत्तानुसार, चालू युद्धाच्या काळात सागरी वाहतुकीवर आणि जहाजांवर करण्यात आलेला हा आत्तापर्यंतचा सर्वात मोठा आणि भीषण हल्ला ठरला आहे. अमेरिका ज्या दक्षिण ओमानी कॉरिडोरचा वापर करून जहाजांची ये-जा सुरू ठेवण्याचा अट्टाहास करत आहे, तो मार्ग इराणच्या मते पूर्णपणे बेकायदेशीर आणि अनधिकृत आहे. इराणने जगाला स्पष्ट शब्दांत ताकीद दिली आहे की, त्याच्या पूर्वपरवानगीशिवाय या सागरी मार्गावरून जाणाऱ्या एकाही जहाजाला सोडले जाणार नाही आणि प्रत्येकावर असाच कठोर लष्करी प्रहार केला जाईल. या कारवाईदरम्यान इराणने केवळ क्षेपणास्त्रेच डागली नाहीत, तर या संपूर्ण ओमानी कॉरिडोअरमध्ये अत्यंत वेगाने बारूदी सुरंगा बिछवण्याचे कामही सुरू केले आहे.

अमेरिकन अंडरवॉटर ड्रोन कब्जात — हाय-टेक तंत्रज्ञानाचा फियास्को

इराण केवळ समुद्राच्या पृष्ठभागावर जहाजांवर हल्ले करत नसून, समुद्राच्या पोटातील अमेरिकन गुप्त कारवायांचाही चक्काचूर करत आहे. इराणच्या इस्लामिक रिव्हॉल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सने अमेरिकन नौदलाचे अत्यंत अत्याधुनिक मानले जाणारे अंडरवॉटर माइन-हंटिंग ड्रोन रेमस ६०० जप्त केल्याची अधिकृत घोषणा केली असून त्याचे फोटोही प्रसिद्ध केले आहेत. अमेरिका समुद्रात इराण कुठे-कुठे माइन बिछवत आहे याची पाहणी करण्यासाठी आणि समुद्राचा नकाशा तयार करण्यासाठी या रेमस ६०० ड्रोनचा वापर करत होती. परंतु इराणच्या नौदलाने अमेरिकेचा हा डाव उधळून लावत हे हाय-टेक ड्रोन आपल्या कब्जात घेतले. सध्या हे ड्रोन आयआरजीसीच्या तांत्रिक तज्ज्ञांच्या ताब्यात असून, त्यातील डेटा, गुप्त माहिती आणि अमेरिकन तंत्रज्ञानाची कसून तपासणी केली जात आहे. विशेष म्हणजे, गेल्या तीन आठवड्यांत इराणने जप्त केलेले हे अमेरिकेचे दुसरे हाय-टेक अंडरवॉटर ड्रोन आहे. यापूर्वी ८ सप्टेंबर रोजी इराणने अमेरिकेचे अँड्यूरिल डाईव्ह एलडी हे अत्यंत प्रगत ड्रोन आपल्या कब्जात घेतले होते. अमेरिकेची अब्जावधी रुपयांची ड्रोन तंत्रज्ञान प्रणाली जप्त करून इराणने अमेरिकन लष्करी वर्चस्वाच्या चिंधड्या उडवल्या आहेत.

इराणचा ७ दिवसांचा शांतता प्रस्ताव आणि ५ कडक अटी

एकीकडे इराण होर्मुझमध्ये क्षेपणास्त्रांचा पाऊस पाडत असताना, दुसरीकडे मुत्सद्देगिरीच्या पटलावर अमेरिकेला चक्रव्यूहात ढकलत आहे. इराणने अमेरिकेसमोर ७ दिवसांचा शांतता प्रस्ताव ठेवला आहे. परंतु या प्रस्तावात इराणने अमेरिकेसमोर ५ अत्यंत कडक आणि तडजोड न होणाऱ्या अटी मांडल्या आहेत:

  1. सागरी नाकेबंदी हटवा: ओमानच्या समुद्रात अमेरिकेने इराणविरोधात लावलेली लष्करी नाकेबंदी त्वरित मागे घ्यावी.
  2. गोठवलेली संपत्ती मोकळी करा: जगभरातील बँकांमध्ये गोठवलेली इराणची १२ अब्ज डॉलर्सची संपत्ती त्वरित मोकळी करावी.
  3. तेलावरील निर्बंध उठवा: इराणच्या तेलाच्या विक्रीवर अमेरिकेने लादलेले सर्व जागतिक निर्बंध पूर्णपणे रद्द करावेत.
  4. युद्धबंदी लागू करा: लेबनॉन आणि गझामध्ये सुरू असलेले युद्ध त्वरित व पूर्णपणे थांबवण्यात यावे.
  5. नुकसानभरपाई द्या: युद्धाने झालेल्या नुकसानाची योग्य भरपाई इराणला देण्यात यावी.

इराणने स्पष्ट संकेत दिले आहेत की जर अमेरिकेने सागरी नाकेबंदी हटवली आणि या अटींवर अंमलबजावणी सुरू केली, तर इराण होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा आंतरराष्ट्रीय वाहतुकीसाठी खुली करेल.

डोनाल्ड ट्रम्प यांचा अहंकार आणि अमेरिकेची कोंडी

परंतु, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी नेहमीच्या गर्विष्ठ शैलीत इराणचा हा ७ दिवसांचा शांतता प्रस्ताव साफ फेटाळून लावला आहे. ट्रम्प यांचे म्हणणे आहे की, त्यांना इराणवर अजिबात विश्वास नाही; इराणने आधी होर्मुझची सामुद्रधुनी बिनशर्त मोकळी करावी, त्यानंतरच अमेरिका या अटींवर विचार करेल. ट्रम्प यांच्या या नकाराला उत्तर म्हणून इराणने गेल्या ४८ तासांत होर्मुझच्या भागात २० हून अधिक क्षेपणास्त्रांचा मारा करून आपले संपूर्ण वर्चस्व पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे. इराण क्षेपणास्त्रांच्या मानऱ्याच्या आडून दररोज रात्री समुद्रात बारूदी सुरंगा बिछवत आहे, ज्यामुळे अमेरिकन नौदलाची पुरती कोंडी झाली आहे.

इराणचे टोल धोरण आणि अमेरिकन निर्बंधांची पायमल्ली

इराणच्या परराष्ट्र धोरणाचे प्रमुख अब्बास अराघची यांनी एका थेट मुलाखतीत इराणची भूमिका मांडताना स्पष्ट केले की, बाबल मंदेबमध्ये हुती बंडखोरांनी सौदीच्या जहाजांची नाकेबंदी केली आहे आणि होर्मुझवर इराणचे पूर्ण नियंत्रण आहे. अमेरिकेतील आगामी मिड-टर्म निवडणुकांवर दबाव आणण्याचा इराणचा उद्देश आहे का, या प्रश्नावर अराघची यांनी ठणकावून सांगितले की, आम्हाला अमेरिकन राजकारणाशी काहीही घेणेदेणे नाही; आम्ही पूर्ण क्षमतेच्या महायुद्धासाठी सज्ज आहोत. त्यांनी स्पष्ट केले की होर्मुझमधून पूर्वीसारखी मोफत वाहतूक आता होणार नाही. इराण जहाजांना सन्मानपूर्वक जाऊ देईल, परंतु त्याबदल्यात सर्व्हिस चार्ज म्हणजेच टोल वसूल करेल.

दुसरीकडे, अमेरिकेने इराणच्या नागरी विमान कंपन्यांवर म्हणजेच तेहरान एअरलाईन्सवर जागतिक बंदी लादून तेहरानची नाकेबंदी करण्याचा प्रयत्न केला होता. अमेरिका तुर्की, पाकिस्तान आणि इतर देशांवर दबाव आणत होती की त्यांनी इराणी विमानांना उतरू देऊ नये. परंतु तुर्कीने अमेरिकेच्या दबावाला भीक न घालता सडेतोड उत्तर दिले आहे. गेल्या २४ तासांत इस्तंबूलमध्ये इराणची ५ हून अधिक विमाने यशस्वीपणे लँड झाली आहेत. तुर्कीसोबतच दोहा आणि ओमाननेही आपल्या विमान सेवा पूर्ववत सुरू करून अमेरिकन दादागिरीला हरताळ फासला आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या आमसभेत इस्रायलचे पंतप्रधान नेतान्याहू यांच्या भाषणावर जगभरातील देशांनी बहिष्कार टाकला, ज्यामुळे अमेरिका आणि इस्रायलचे जागतिक स्तरावर हसे झाले आहे.

यमनमधील क्षेपणास्त्र हल्ले आणि डूम्सडे वॉरची धमकी

या युद्धाची आग केवळ होर्मुझपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. यमनमध्ये अन्सॉर अल्ला म्हणजेच हुती विरूद्ध सौदी अरेबिया असा भीषण संघर्ष पेटला आहे. हुतींचे प्रवक्ते याह्या सारी यांच्या माहितीनुसार, सौदी अरेबियाने हुतींच्या नियंत्रणाखालील खामीस मुशेत एअरबेस, तैझ, अल-जाफ, मारिब, धमार आणि सादा या भागांवर हवाई हल्ले केले आहेत, ज्यामध्ये नागरिक जखमी झाले आहेत. या हल्ल्यांना उत्तर म्हणून यमनमधील हुती बंडखोर आणि इराण सौदी अरेबियाच्या हद्दीत क्षेपणास्त्रांचा पाऊस पाडत आहेत.

इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी अमेरिकेला अंतिम इशारा देताना म्हटले आहे की, आम्ही युद्ध पुन्हा सुरू करण्यासाठी पूर्णपणे सज्ज आहोत. कोणत्याही नवीन आक्रमणाचा सामना करण्यासाठी आम्ही अगदी डूम्सडे वॉर म्हणजेच प्रलयंकारी महायुद्ध होईपर्यंत खंबीरपणे उभे राहू! तरीही, आम्ही मुत्सद्देगिरी आणि शांततेसाठीही तयार आहोत. निर्णय ट्रम्प यांनी घ्यायचा आहे. ट्रम्प यांनी २ दिवसांत इराणचे बिनशर्त आत्मसमर्पण आणि सत्तापालट होईल असा दावा केला होता, परंतु आज ८ महिने उलटूनही अमेरिकेला काहीही साध्य करता आलेले नाही. नवीन आक्रमण केल्यास अमेरिकेचा तोच दारूण पराभव होईल.

निष्कर्ष: ट्रम्प यांचे अपयश आणि महायुद्धाची टांगती तलवार

डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दोन दिवसांत इराणला झुकवण्याच्या मारलेल्या वल्गना ८ महिन्यांनंतर पूर्णपणे फोल ठरल्या आहेत. अमेरिकेत इंधनाचे दर प्रचंड वाढले असून आगामी मिड-टर्म निवडणुकांमध्ये ट्रम्प यांची राजकीय कोंडी झाली आहे. ट्रम्प स्वतःचा बचाव करण्यासाठी बायडेन सरकारच्या काळातील गॅसच्या दरांशी तुलना करत आपले अपयश लपवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. परंतु वास्तव हेच आहे की अमेरिकेच्या अहंकारामुळे आज संपूर्ण जगाची अर्थव्यवस्था धोक्यात आली आहे. जगभरात नोकऱ्यांचा दुष्काळ आणि महागाईचा डोंगर उभा राहिला आहे. ट्रम्प यांनी आपला अहंकार सोडून इराणच्या अटींवर विचार केला नाही, तर होर्मुझमधील ही आगीची ठिणगी संपूर्ण जगाला तिसऱ्या महायुद्धाच्या भस्मसात ज्वाळांमध्ये लोटल्याशिवाय राहणार नाही!

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You missed

error: Content is protected !!