संसद बेकायदेशीर, संस्था मिंध्या आणि निवडणूक आयोग गुलाम? वाचा लोकशाहीवरील आजवरचा सर्वात आक्रमक संपादकीय प्रहार!

भारतीय लोकशाही आज तिच्या इतिहासातील सर्वात भीषण आणि प्राणघातक वळणावर उभी आहे. ज्या राज्यघटनेच्या बळावर या देशातील १४० कोटी जनतेने स्वातंत्र्याचा श्वास घेतला, ज्या घटनेने सामान्य नागरिकाला मतदानाचा अधिकार देऊन सत्तेचा मालक बनवले, तीच घटना आणि तीच लोकशाही आज सत्तेच्या लालसेने पछाडलेल्या यंत्रणांकडून तुडवली जात आहे. निवडणूक आयोग निष्पक्ष राहिलेला नाही आणि दुर्दैवाने सर्वोच्च न्यायालयाच्या कारभारावरही आता गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. बॉम्बे हायकोर्टाचे ८५ वर्षीय माजी न्यायमूर्ती बी. जी. कोळसे-पाटील यांनी नुकत्याच दिलेल्या एका खळबळजनक मुलाखतीत सत्ताधारी, निवडणूक आयोग आणि न्यायपालिकेतील सर्वोच्च पदांवरील व्यक्तींमधील संगनमताचा जो पर्दाफाश केला आहे, त्याने संपूर्ण देशाच्या पायाखालची जमीन सरकली आहे.

माजी न्यायमूर्तींचे थेट आव्हान: मला तुरुंगात टाका, पण सत्य स्वीकारणारच!

वयाच्या ८५ व्या वर्षी, जेव्हा माणूस शांततेचे जीवन जगतो, तेव्हा न्यायमूर्ती कोळसे-पाटील देशाच्या लोकशाहीसाठी स्वतःची जीवाची पर्वा न करता मैदानात उतरले आहेत. माझ्याकडे भक्कम पुरावे आणि कागदपत्रे आहेत; मला न्यायालयाचा अवमान लावल्याची किंवा तुरुंगात धाडल्याची कोणतीही भीती नाही, पण मी देशाच्या हितासाठी सत्य बोलतच राहणार, असा सडेतोड इशारा त्यांनी दिला आहे. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी आज संपूर्ण देशात जोर धरत असताना, ज्ञानेश कुमार यांना पाठीशी घालण्यामागे थेट सत्ताधारी नरेंद्र मोदी, अमित शाह आणि सर्वोच्च न्यायालयातील सर्वोच्च नेतृत्व यांचीच कारस्थाने कार्यरत असल्याचा थेट आरोप त्यांनी केला आहे. हा केवळ एक राजकीय आरोप नाही, तर लोकशाहीच्या तिन्ही स्तंभांना लागलेल्या कीडीचा उघड झालेला पुरावा आहे.

व्होट चोरीचे डिजिटल तंत्रज्ञान आणि जनमताचा दरोडा

गेल्या काही वर्षांत निवडणुकांच्या निकालांवर सातत्याने प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे. इंडिया आघाडीच्या बैठकीत राहुल गांधी यांनी स्पष्ट शब्दांत जाहीर केले की, ज्यांनी देशाच्या लोकशाहीची आणि मतदानाची चोरी करून जनमताचा दरोडा टाकला आहे, मग ते कितीही मोठ्या पदावर बसलेले असोत, त्यांना १००% शिक्षा मिळवून दिली जाईल. काँग्रेसने जारी केलेल्या पोस्टर्समध्ये मोदी, अमित शाह आणि ज्ञानेश कुमार यांना या व्होट चोरीचे मास्टरमाइंड म्हणून दाखवले गेले आहे.

पण ही मतचोरी होते कशी? न्यायमूर्ती कोळसे-पाटील यांनी यामागील तंत्रज्ञानाची भीतीदायक काळी बाजू उघड केली आहे. एका विशिष्‍ट सॉफ्टवेअर आणि मोबाईल अ‍ॅपच्या माध्यमातून मतदार याद्यांमध्ये फेरफार केला जात असल्याचा दावा त्यांनी केला आहे.

  • महाराष्ट्रात ४० ते ५० लाख नव्हे, तर तब्बल १ कोटी मतदारांची बनावट नावे अथवा फेरफार करून बाहेरील मते आणली गेली.
  • कर्नाटकातील एका मतदारसंघाचे उदाहरण देत, एकाच रात्रीत हजारो मतदारांची नावे सकाळी ४ वाजेपर्यंत यादीतून गायब केली गेल्याचे पुराव्यासह दाखवून देण्यात आले आहे.
  • गोव्यामध्ये ९७ पात्र मतदारांना मतदानापासून रोखण्याचे काम निवडणूक आयोगाने केले.

जेव्हा देशातील कोट्यवधी मतदारांचा हक्क एका क्लिकवर चोरला जातो, तेव्हा त्यातून निवडून येणारी संसद आणि बनणारे सरकार हे घटनात्मकदृष्ट्या वैध कसे ठरू शकते? अशा बेकायदेशीर मार्गाने सत्तेत बसलेले लोक कायदे बनवण्याचा नैतिक आणि घटनात्मक अधिकार गमावून बसले आहेत, हेच आजचे कडू सत्य आहे.

सर्वोच्च न्यायालयातील रोस्टर फिक्सिंग आणि स्वायत्ततेचा बळी

न्यायव्यवस्था ही लोकशाहीचा शेवटचा आधारवड मानली जाते. जर न्यायालयानेच न्यायाची दारे बंद केली, तर सामान्य माणसाने कुठे जायचे? न्यायमूर्ती कोळसे-पाटील यांनी सर्वोच्च न्यायालयाच्या कारभारावर आणि खंडपीठ नियुक्तीवर जे ताशेरे ओढले आहेत, ते अत्यंत धक्कादायक आहेत.

  1. प्रामाणिक न्यायाधीशांची अडवणूक: अवमानाच्या एका प्रकरणात न्यायमूर्ती भुयान आणि न्यायमूर्ती चांदुरकर यांसारख्या अत्यंत प्रामाणिक आणि निष्पक्ष न्यायाधीशांसमोर असलेले प्रकरण अचानक काढून घेऊन ते दुसऱ्या सोयीस्कर खंडपीठाकडे वर्ग करण्यात आले.
  2. ज्येष्ठांना डावलून पदोन्नती: सर्वोच्च न्यायालयात न्यायमूर्तींची नियुक्ती करताना २५-२५ वरिष्ठ न्यायाधीशांना डावलून सत्ताधाऱ्यांना अनुकूल असलेल्या लोकांना उच्च पदांवर बसवले गेले.
  3. सोहराबुद्दीन प्रकरणात अमित शाहांना ठणकावणाऱ्या मुंबईच्या अत्यंत सक्षम महिला न्यायाधीशाला सर्वोच्च न्यायालयात बढती नाकारली गेली, तर सरकारच्या मर्जीतील निवृत्त न्यायाधीशांना राज्यपाल पदांची खिरापत वाटली गेली.

जेव्हा सरन्यायाधीशच सत्ताधाऱ्यांच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी आपल्या अधिकारांचा गैरवापर करतात, तेव्हा घटनात्मक मूल्यांचे रक्षण कोण करणार? हा सवाल आज देशातील प्रत्येक नागरिकाने स्वतःला विचारण्याची गरज आहे.

घटनात्मक संस्थांचा ताबा आणि राजकीय दहशतीचे साम्राज्य

आज आयबी, रॉ, एनआयए आणि पोलीस या सर्व स्वायत्त तपास यंत्रणांवर सत्ताधाऱ्यांनी पूर्ण ताबा मिळवला आहे. जो कोणी सरकारच्या या हुकूमशाही धोरणांविरुद्ध आवाज उठवतो, त्याच्या मागे या यंत्रणांचा ससेमिरा लावला जातो. डॉ. नरेंद्र दाभोलकर, कॉम्रेड गोविंद पानसरे, प्रा. एम. एम. कलबुर्गी आणि गौरी लंकेश यांच्या हत्येमागील विषारी विचारसरणीच्या टार्गेट लिस्टमध्ये आपलेही नाव होते, असा धक्कादायक खुलासा कोळसे-पाटील यांनी केला आहे. मला आजवर जिवंत ठेवले हीच त्यांची मेहेरबानी, त्यामुळे मी आता मरणाला मुळीच घाबरत नाही; देशासाठी तुरुंगात जाणे किंवा प्राण देणे ही माझ्यासाठी अभिमानाची गोष्ट असेल, असा एल्गार त्यांनी पुकारला आहे. इतकेच नव्हे तर, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि महात्मा जोतीराव फुले यांच्या समतावादी विचारप्रणालीला विरोध करणाऱ्या धार्मिक-जातीयवादी शक्ती आज देशाच्या मूळ ढाच्यालाच उद्ध्वस्त करू पाहत आहेत.

रस्ता हाच शेवटचा पर्याय: जनआंदोलनाचा एल्गार!

जेव्हा संसद आवारा आणि बेकायदेशीर बनते, जेव्हा निवडणूक आयोग सत्ताधाऱ्यांचा पाळीव घटक बनतो आणि जेव्हा न्यायपालिका मौन बाळगून अन्यायाला सहकार्य करते, तेव्हा लोकशाही वाचवण्याचा शेवटचा आणि एकमेव मार्ग उरतो तो म्हणजे जनता आणि तिने रस्त्यावर उतरणे! केवळ पोलीस ठाण्यात जाऊन एफआयआर दाखल केल्याने किंवा कोर्टात याचिका टाकल्याने ही व्यवस्था बदलणार नाही, कारण पूर्ण सिस्टिम आतून सडली आणि डॅमेज झाली आहे.

  • राहुल गांधी यांनी भारत जोडो यात्रेच्या माध्यमातून जनतेच्या दरबारात जाण्याचा जो मार्ग निवडला, तोच मार्ग आज देशातील प्रत्येक नागरिकाला स्वीकारावा लागणार आहे.
  • देश संकटात आहे! वकील, न्यायाधीश आणि सर्व सामान्य जनतेने आता गप्प न बसता संविधानाच्या रक्षणासाठी रस्त्यावर उतरले पाहिजे, हे माजी न्यायमूर्ती कोळसे-पाटील यांचे आवाहन म्हणजे देशासाठी धोक्याची घंटा आहे.

निष्कर्ष: संविधानाच्या रक्षणासाठी आरपारची लढाई!

भारतीय लोकशाही केवळ निवडणुकीचे नाटक बनून राहिली आहे का? मते चोरून, संस्थांचा दुरुपयोग करून आणि न्यायालयांना मिंधे करून जर देश चालवला जाणार असेल, तर त्याला लोकशाही न म्हणता घोषित हुकूमशाही म्हटले पाहिजे. ज्ञानेश कुमार यांचा राजीनामा हा केवळ एक छोटा टप्पा असू शकतो, पण खरी लढाई ही लोकशाहीचे अपहरण करणाऱ्या या संपूर्ण चांडाल चौकडीविरोधात आहे.

आज आपण गप्प राहिलो, तर येणाऱ्या पिढ्या आपल्याला कधीही माफ करणार नाहीत. ८५ वर्षांचे माजी न्यायमूर्ती जर निडरपणे न्यायाची मशाल हातात घेऊन लढू शकतात, तर १४० कोटी जनतेने आता झोपेतून जागे झाले पाहिजे. जय संविधान! जय भारत!

तुम्हाला काय वाटते? लोकशाही वाचवण्यासाठी जनतेने रस्त्यावर उतरणे योग्य आहे का? तुमच्या प्रतिक्रिया खाली कमेंट करा आणि हा लेख जास्तीत जास्त शेअर करून लोकशाहीच्या या लढ्यात सहभागी व्हा!

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You missed

आई दुर्गेचा जयघोष की डीजेच्या तालावर प्रेमगीतांचा जल्लोष? विसर्जन मिरवणुकीतील काही प्रकारांवर प्रश्नचिन्ह!देखावे उत्कृष्ट, भक्तीचा उत्साहही वाखाणण्याजोगा; मात्र उधळलेले रंगीत कागद, हळदीची धूळ आणि प्रेमगीतांवरील नृत्याने उत्सवाच्या पावित्र्यालाच धरले धारेवर!नांदेड (प्रतिनिधी) – जिल्ह्यात काल आई दुर्गा देवीच्या विसर्जन मिरवणुका मोठ्या उत्साहात पार पडल्या. दहा दिवस मनोभावे पूजा-अर्चना, आरती आणि भक्तिभावाने आई दुर्गेची सेवा केल्यानंतर अकराव्या दिवशी ‘जय अंबे’, ‘जय माता दी’च्या जयघोषात देवीला निरोप देण्यात आला. अनेक दुर्गा मंडळांनी साकारलेले आकर्षक देखावे, सजावट, भक्तिमय वातावरण आणि मिरवणुकीतील उत्साह निश्चितच कौतुकास पात्र ठरला. काही मंडळांनी आपल्या कल्पकतेचा उत्तम परिचय देत विसर्जन सोहळ्याला वेगळीच शोभा आणली.मात्र, या संपूर्ण उत्सवात जिथे भक्तीची उंची दिसायला हवी होती, तिथे काही ठिकाणी डीजेच्या आवाजाने, प्रेम गीतांच्या तालावर झालेल्या नृत्याने आणि रंगीत कागदांच्या उधळपट्टीने वेगळाच तमाशा उभा केल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. त्यामुळे एक प्रश्न उपस्थित होतो,आई दुर्गेला निरोप देण्यासाठी निघालो होतो की डीजेच्या तालावर स्वतःचे प्रदर्शन करण्यासाठी?डीजेवर भक्तिगीतांचा सूर हरवला; प्रेमगीतांचा जल्लोष मात्र जोरात!देवीच्या विसर्जन मिरवणुकीत ढोल-ताशे, लेझीम, पारंपरिक वाद्ये आणि भक्तिगीतांचा गजर असणे स्वाभाविक आहे. अशा वातावरणातून भक्ती, संस्कृती आणि सामूहिक उत्साह यांचा सुंदर संगम अनुभवायला मिळतो. मात्र, काही ठिकाणी डीजेवर वाजणाऱ्या गाण्यांचा आणि त्यावर सादर होणाऱ्या नृत्याचा देवीच्या विसर्जनाशी नेमका संबंध काय, असा प्रश्न पडल्याशिवाय राहत नाही.‘काला कव्वा काट खायेगा’, ‘सच बोल, सैराट, छोरा बनारस वाला’, ‘कधी होणार तू माझ्या लेकराची’, तसेच प्रेमभावना व्यक्त करणाऱ्या इतर गाण्यांच्या तालावर काही जण नृत्य करताना दिसले. आई दुर्गेची प्रतिमा विसर्जनासाठी घेऊन जात असताना अशा गाण्यांची निवड कितपत योग्य आहे, याचा विचार संबंधित मंडळांनी करायला नको का?या मिरवणुकीत झेन जी,जेन अल्फा आणि झेन बीटा सहभागी झालेले होते. आपणच आपल्या पुढील पिढीना काय देत आहोत हा प्रश्न मिरवणुकीत असे गाणे आणि नृत्य पाहून वाटत होते. आईच्या निरोपाला भक्तीचा भाव हवा की प्रेमगीतांच्या तालावर नृत्याचा आविष्कार? हा प्रश्न उपस्थित करणे म्हणजे कोणाच्या आनंदावर विरजण घालणे नव्हे; तर उत्सवाच्या मूळ उद्देशाची आठवण करून देणे होय. गाण्यांची निवड आणि नृत्याची पद्धत याबाबत प्रत्येक मंडळाने स्वतःहून काही मर्यादा ठरवणे गरजेचे आहे. कारण उत्सवातील उत्साह आणि सार्वजनिक कार्यक्रमातील जबाबदारी या दोन वेगळ्या गोष्टी नाहीत. भक्तीच्या नावाखाली कोणतेही प्रदर्शन योग्य ठरत नाही.रंगीत कागदांची उधळण : आनंद मंडळाचा, स्वच्छतेचा त्रास नागरिकांचा!विसर्जन मिरवणुकीत काही मंडळांनी छोट्या तोफा किंवा तत्सम साधनांतून रंगीत कागद हवेत उडवण्याचा प्रकार केला. वरवर पाहता हा प्रकार आकर्षक वाटतो. हवेत उडणारे रंगीत कागद, गुलाल आणि फटाक्यांचा गजर पाहून काहींना आनंदही होत असेल. मात्र, या काही क्षणांच्या आनंदानंतर निर्माण होणाऱ्या समस्यांचे काय? मिरवणुकीच्या मार्गावर घरे असलेल्या नागरिकांना, विशेषतः महिलांना, या रंगीत कागदांचा आणि उधळलेल्या साहित्याचा मोठा त्रास सहन करावा लागतो. घराच्या अंगणात, खिडक्यांत, छतावर आणि परिसरात साचलेले कागद गोळा करण्याची जबाबदारी शेवटी कोणाची? उत्सव साजरा करणारे मंडळ पुढे निघून जाते; पण मागे उरलेला कचरा साफ करण्याची वेळ स्थानिक रहिवाशांवर येते.मिरवणुकीतील पाच मिनिटांचा आनंद आणि नागरिकांच्या घरातील तासन्तास चालणारी स्वच्छता यातील समतोल कोण साधणार?उत्सव साजरा करण्याचा अधिकार प्रत्येकाला आहे; पण सार्वजनिक रस्ते आणि इतरांच्या घरांचा परिसर अस्वच्छ करण्याचा अधिकार कोणालाही नाही. रंगीत कागद उडवण्याचा प्रकार आकर्षक वाटत असला, तरी त्यातून निर्माण होणारा कचरा आणि पर्यावरणावरील परिणाम लक्षात घेणे आवश्यक आहे. अशा कागदांमुळे नाल्या अडण्याची, परिसर अस्वच्छ होण्याची आणि स्वच्छतेचा खर्च वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे या प्रकारावर आता केवळ दुर्लक्ष करून चालणार नाही.हळदीचा रंग हवेत, नागरिकांच्या नाकात; आनंदाच्या उधळपट्टीची किंमत कोण मोजणार?काही मिरवणुकांमध्ये गुलाल, हळद आणि इतर रंगीत पदार्थांची मोठ्या प्रमाणावर उधळण झाल्याचे चित्रही समोर आले. मिरवणूक संपल्यानंतरही त्याचे परिणाम लगेच संपत नाहीत. रस्त्यावर उडालेली हळद, हवेत तरंगणारी धूळ आणि परिसरात साचलेले रंगीत पदार्थ यांचा त्रास दुसऱ्या दिवशी सकाळी बाहेर पडणाऱ्या नागरिकांनाही सहन करावा लागू शकतो. उत्सवाच्या दुसऱ्या दिवशी सकाळी कामासाठी बाहेर पडणाऱ्या नागरिकांच्या नाकातोंडात हळद आणि धुळीचे कण जाणे, कपडे खराब होणे आणि परिसराची स्वच्छता करण्याची वेळ येणे, ही उत्सवाची अपेक्षित फलश्रुती नक्कीच नाही. एका बाजूला पर्यावरणपूरक उत्सव साजरा करण्याचे आवाहन केले जाते आणि दुसऱ्या बाजूला हवेत मोठ्या प्रमाणात रंगीत पदार्थ उधळले जातात. मग पर्यावरणपूरकतेचे भाषण केवळ व्यासपीठापुरतेच मर्यादित ठेवायचे का? हळद किंवा गुलाल वापरण्याचा प्रत्येक प्रकार धोकादायकच असतो, असे नाही. मात्र, त्याचे प्रमाण, त्यातील घटक, उडणारी धूळ आणि स्वच्छतेची जबाबदारी यांचा विचार न करता केलेली उधळपट्टी निश्चितच चिंताजनक आहे.आवाजाच्या दणक्यात भक्तीचा आवाज हरवू नये!डीजेचा कर्णकर्कश आवाज, फटाक्यांचा गोंगाट आणि त्यातून निर्माण होणारा त्रास हा आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. मिरवणुकीत सहभागी झालेल्यांना मोठ्या आवाजाचा उत्साह जाणवत असेल; मात्र त्याच मार्गावर राहणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांचे, लहान मुलांचे, रुग्णांचे आणि इतर नागरिकांचे काय? उत्सव म्हणजे केवळ सहभागी मंडळींचा आनंद नसतो. सार्वजनिक उत्सवात सहभागी नसलेल्या नागरिकांनाही सुरक्षितता, शांतता आणि स्वच्छ परिसर मिळण्याचा तितकाच अधिकार आहे. ध्वनिक्षेपकांच्या आवाजाच्या मर्यादा, लागू असलेल्या वेळेच्या अटी आणि फटाक्यांसंबंधीचे नियम पाळणे ही मंडळांची जबाबदारी आहे. ‘उत्सव वर्षातून एकदाच येतो’ हा युक्तिवाद नियम मोडण्याचा परवाना ठरू शकत नाही.गणेश मंडळे असोत वा दुर्गा मंडळे—आता आत्मपरीक्षणाची वेळ!हा प्रश्न केवळ कालच्या दुर्गा विसर्जनापुरता मर्यादित नाही. गणेशोत्सव, नवरात्रोत्सव किंवा इतर कोणताही सार्वजनिक उत्सव असो, प्रत्येक मंडळाने आपल्या कार्यपद्धतीचा गांभीर्याने विचार करण्याची वेळ आली आहे. देखावे उत्कृष्ट असावेत, सजावट आकर्षक असावी, मिरवणूक शिस्तबद्ध असावी आणि भक्तिभावही ओसंडून वाहावा याला कोणाचाही विरोध नाही. उलट, चांगल्या कामाचे कौतुक झालेच पाहिजे. मात्र, उत्कृष्टतेची स्पर्धा केवळ मोठ्या डीजेवर, महागड्या सजावटीवर, कागदांच्या उधळपट्टीवर किंवा कोण अधिक मोठा आवाज करतो यावर आधारित असू नये.मंडळाचा मोठेपणा आवाजाच्या डेसिबलमध्ये मोजायचा की समाजासाठी केलेल्या कामात?हा प्रश्न प्रत्येक पदाधिकाऱ्याने स्वतःला विचारावा. कारण मंडळाची खरी प्रतिष्ठा ही केवळ मिरवणुकीतील गर्दीतून नव्हे, तर समाजाप्रती असलेल्या जबाबदारीतून निर्माण होते.पुढील उत्सवांसाठी स्वतंत्र आचारसंहिता हवी!यापुढील प्रत्येक सार्वजनिक उत्सवापूर्वी मंडळांनी एक सामूहिक आचारसंहिता तयार करावी. त्यामध्ये पुढील बाबींना प्राधान्य देता येईल.गाण्यांची योग्य निवड: देवीच्या विसर्जन मिरवणुकीत भक्तिमय, सांस्कृतिक आणि प्रसंगाला अनुरूप संगीताला प्राधान्य द्यावे.नृत्य सादरीकरणाला मर्यादा: धार्मिक मिरवणुकीचे स्वरूप आणि सार्वजनिक शिष्टाचार यांचा विचार करून नृत्याचे नियोजन करावे.कागदांची उधळण टाळावी: पर्यावरणाला हानी पोहोचवणारे किंवा मोठ्या प्रमाणावर कचरा निर्माण करणारे साहित्य वापरणे टाळावे.गुलाल आणि हळदीचा मर्यादित वापर: हवेत मोठ्या प्रमाणावर धूळ उडेल अशी उधळण टाळून नागरिकांच्या आरोग्याचा विचार करावा.ध्वनी आणि फटाक्यांवर नियंत्रण: लागू असलेल्या नियमांचे पालन करून ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले आणि रुग्णांना होणारा त्रास कमी करावा.स्वच्छतेची जबाबदारी स्वीकारावी: मिरवणूक संपल्यानंतर संबंधित मार्ग आणि परिसर स्वच्छ करण्याची व्यवस्था मंडळांनी करावी.नागरिकांच्या तक्रारींसाठी व्यवस्था: मंडळाचे पदाधिकारी आणि आयोजक यांच्याशी संपर्क साधता येईल अशी व्यवस्था असावी.अशा आचारसंहितेमुळे उत्सवाचा आनंद कमी होणार नाही; उलट त्याला अधिक सुसंस्कृत, शिस्तबद्ध आणि समाजाभिमुख स्वरूप प्राप्त होईल.पोलिसांचे नियोजन कौतुकास्पद; आता मंडळांची जबाबदारीही तितकीच महत्त्वाची!जिल्ह्यातील विसर्जन मिरवणुका व्यवस्थित पार पडाव्यात, कायदा-सुव्यवस्था अबाधित राहावी आणि नागरिकांना अनावश्यक त्रास होऊ नये, यासाठी पोलीस प्रशासनातील वरिष्ठ अधिकारी डॉ. नीलाभ रोहन यांच्यासह संबंधित पोलीस अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी मोठी मेहनत घेतली. त्यांच्या नियोजनाचे आणि परिश्रमांचे कौतुक करणे आवश्यक आहे. मात्र, पोलीस प्रशासनाने कितीही मेहनत घेतली, तरी प्रत्येक मंडळाने स्वतःची जबाबदारी ओळखल्याशिवाय सार्वजनिक उत्सव पूर्णपणे शिस्तबद्ध होऊ शकत नाहीत. प्रत्येक गोष्टीवर पोलिसांनीच लक्ष ठेवावे, प्रत्येक चुकीसाठी पोलिसांनीच हस्तक्षेप करावा आणि प्रत्येक वेळी प्रशासनानेच शिस्त लावावी, अशी अपेक्षा ठेवणे योग्य नाही. स्वयंशिस्त हीच सार्वजनिक उत्सवांची खरी ताकद आहे.शेवटी एकच प्रश्न : आईला निरोप देताना आपण तिच्या शिकवणीचा निरोप तर देत नाही ना?आई दुर्गेची दहा दिवस मनोभावे पूजा करायची, तिच्या चरणी नतमस्तक व्हायचे, शक्ती आणि सद्बुद्धीचे आशीर्वाद मागायचे आणि अकराव्या दिवशी तिच्या विसर्जन मिरवणुकीतच सार्वजनिक स्वच्छता, पर्यावरण आणि सामाजिक भान विसरायचे या विरोधाभासाचा विचार होणे गरजेचे आहे. आई दुर्गा ही शक्ती, संयम, सद्बुद्धी आणि अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याचे प्रतीक मानली जाते. मग तिच्या नावाने साजरा होणाऱ्या उत्सवात नागरिकांना त्रास होईल असे प्रकार घडत असतील, तर आपण नेमकी कोणती शिकवण पुढे नेत आहोत? मिरवणुकीत जयघोष असावा, पण तो इतरांचा आवाज दाबणारा नसावा. रंगांची उधळण असावी, पण ती नागरिकांच्या घरात आणि श्वासात शिरणारी नसावी. नृत्य असावे, पण त्यात प्रसंगाचे भानही असावे. उत्साह असावा, पण त्याला जबाबदारीची जोड असावी.कारण आई दुर्गेचा खरा जयघोष डीजेच्या आवाजात नव्हे, तर आपल्या आचरणातून ऐकू आला पाहिजे!उत्कृष्ट देखावे साकारणाऱ्या, शिस्तबद्ध मिरवणुका काढणाऱ्या आणि भक्तिभावाने देवीला निरोप देणाऱ्या सर्व मंडळांचे निश्चितच अभिनंदन. मात्र, जिथे चुका झाल्या आहेत, तिथे त्या मान्य करून पुढील उत्सव अधिक चांगला करण्याची तयारीही तितकीच महत्त्वाची आहे. आम्ही चांगल्या कामाचे कौतुक करू आणि चुकीच्या गोष्टींकडेही बोट दाखवू; कारण आमचा उद्देश कोणत्याही मंडळाची बदनामी करणे नसून सार्वजनिक उत्सव अधिक सुंदर, स्वच्छ, सुरक्षित आणि सुसंस्कृत व्हावेत हा आहे.पुढच्या उत्सवात देखावेही उत्कृष्ट असावेत, भक्तीही मनापासून असावी आणि विसर्जनानंतर रस्त्यावर कचरा नव्हे, तर चांगल्या आठवणी उराव्यात—हीच अपेक्षा!

error: Content is protected !!