दहशत मिरवणुकीतून नाही, व्यक्तिमत्त्वातून !  

नांदेड (प्रतिनिधी)-नांदेड पोलिसांनी आरोपींना पकडून रस्त्यावर फिरवल्याचा व्हिडिओ प्रसिद्धीसाठी पुढे आला आणि समाजाला जणू एक नवीन “शैक्षणिक प्रयोग” पाहायला मिळाला. हा प्रयोग गुन्हेगारीविरोधी कारवाईचा कमी आणि प्रात्यक्षिक वर्गाचा जास्त वाटतो. शिक्षण-व्यंगाच्या दृष्टिकोनातून पाहिले तर ही घटना पोलिस यंत्रणेच्या मानसिकतेवरच एक अभ्यासक्रम उघड करते.

चेहरा झाका, पण संदेश दाखवा

आरोपींची तोंडे बांधलेली  म्हणजे कायदेशीर भाषेत डिफर्मेशन टाळण्याचा प्रयत्न. पण मग प्रश्न असा उभा राहतो की चेहरा झाकून मिरवणूक काढणे म्हणजे परीक्षेत नाव झाकून मार्कशीट गावभर फिरवण्यासारखे नाही का?
ओळख लपवायची आणि प्रसिद्धी मिळवायची  हा विरोधाभास विद्यार्थ्यांनाही गोंधळात टाकेल.

दहशत ही मिरवणुकीतून शिकवता येते का?

शिक्षणशास्त्र सांगते की व्यक्तिमत्त्वातून आदर निर्माण होतो; प्रदर्शनातून नाही.
गुन्हेगारांना घाबरवण्यासाठी मिरवणूक काढणे म्हणजे वर्गात शिस्त ठेवण्यासाठी शिक्षकाने दररोज काठी फिरवत राहण्यासारखे झाले. काही काळ शांतता मिळेल, पण दीर्घकालीन परिणाम शून्य.दहशत ही आदेशाने नव्हे तर विश्वासार्हतेतून तयार होते. पोलिसांचे व्यक्तिमत्त्व मजबूत असेल, निर्णय स्पष्ट असतील, कारवाई पारदर्शक असेल  तर मिरवणुकीची गरजच भासणार नाही.

माहितीशिवाय शिक्षण अपूर्ण

प्रसिद्धी साठी व्हिडिओ पाठवले गेले; पण आरोपींवर नेमके आरोप काय होते, हे सांगितलेच गेले नाही.ही परिस्थिती विद्यार्थ्यांना प्रश्नपत्रिका देऊन प्रश्नच न सांगण्यासारखी आहे. जनतेला माहिती न दिल्यास कारवाई शिक्षणात्मक राहत नाही; ती फक्त प्रदर्शन ठरते.

अनुभव विरुद्ध वास्तव

जखमी आरोपीला दवाखान्यात नेताना दोन एएसआय पाठवले गेले आणि नंतर त्यांचे निलंबन झाले.व्यंगात्मक प्रश्न असा ५५ वर्षांवरील अधिकाऱ्यांकडून सिनेमातील ॲक्शन सीनची अपेक्षा करणे हा व्यवस्थापनाचा अभ्यासक्रम आहे का? प्रशासनाने परिस्थिती, वय, जोखीम आणि प्रशिक्षण यांचा विचार केला पाहिजे. अन्यथा चूक व्यक्तीची नसते; नियोजनाची असते.

२००० ते २०२६ — बदललेला वर्ग

सन २००० मध्ये एका पोलीस अधीक्षकांनी गुंड माझे पोलिसच असतील अशी दहशत व्यक्तिमत्त्वातून निर्माण केली होती.आज परिस्थिती वेगळी आहे प्रत्येक नागरिकाच्या हातात कॅमेरा आहे, प्रत्येक घटना सार्वजनिक वर्गात शिकवली जाते. त्यामुळे जुनी पद्धत चालणार नाही; नवीन अध्यापन पद्धती आवश्यक आहेत.

अंतिम निष्कर्ष (शिक्षण-व्यंग)

नांदेड पोलिसांचा हा प्रयोग आपल्याला एक धडा शिकवतो

• दहशत मिरवणुकीतून नाही, कार्यक्षमतेतून तयार होते.
• पारदर्शकता हीच आधुनिक पोलीसिंगची पाठ्यपुस्तक असावी.
• गुन्हेगारांना भीती आणि सामान्य नागरिकांना विश्वास हेच खरे पोलिस शिक्षण.

पोलिसांची प्रतिमा उंचावायची असेल तर प्रसिद्धीचा वर्ग कमी आणि विश्वासाचा अभ्यासक्रम अधिक सुरू करावा लागेल. कारण शेवटी समाजाला दहशतवादी पोलीस नव्हे, तर विश्वासार्ह संरक्षक हवे असतात.

पोलिसांनी जारी केलेला व्हिडिओ ..