वफ्फ सुधारणा कायदा लागू झाल्याची अधिसुचना काढून केंद्र शासन आनंदी आहे. एकीकडे सर्वोच्च न्यायालयाची आता परिक्षा आली आहे. यानंतर सुरू झालेला टेरिफ वॉर आता भयंकर परिस्थितीत आलेला आहे. भारतातून निर्यात झालेले 600 कोटी रुपयांचे झिंगे समुद्रात प्रवास करत आहेत. हे झिंगे जेंव्हा अमेरिकेला पोहचतील त्यावर 37 टक्के टेरिफ लागणार आहे. याही शिवाय 500 कोटीचे झिंगे कोल्ड स्टोरेजमध्ये आपल्या निर्यातीची वाट पाहत आहेत.
वफ्फ सुधारणा कायदा लागू झाल्याची अधिसुचना कालच केंद्र सरकारने जारी केली. त्यानंतर अनेक राज्यांनी अगोदरपासूनच करून ठेवलेल्या गृहपाठातून त्यावर काम करण्यास सुरूवात सुध्दा केली आहे. त्याचे काय परिणाम येतील देव जाणे. सोबतच न्यायालयात केंद्र सरकारने कॅव्हेट दाखल केले आहे. याचा अर्थ असा आहे की, शासनाला सर्वोच्च न्यायालयाची भिती वाटत आहे. अनेक राजकीय पक्ष, अनेक संघटना आणि काही व्यक्तीगत अशा एकूण 15 याचिका सर्वोच्च न्यायालयासमोर आल्या आहेत. त्यात सर न्यायाधीश संजीव खन्ना यांनी 15 एप्रिल ही तारीख सुनिश्चित केली आहे. त्या दिवशी हे ठरेल की, या सर्व याचिका एकत्रीत चालवायच्या किंवा वेगवेगळ्या चालवायच्या परंतू त्या अगोदर केंद्र सरकारने कॅव्हॅट दाखल केले. परंतू कॅव्हॅट याचिका दाखल झाल्यानंतर आले असेल तर त्या याचिकांवर कॅव्हॅटचा काही प्रभाव पडत नाही. याचिकांमध्ये विशेष करून भारतीय संविधानातील परिछेद 14 आणि 15 हा समानतेचा अधिकार आणि परिछेद 25 प्रमाणे धार्मिक स्वातंत्र्याचा अधिकार हिरावला गेल्याचा मुळ मुद्दा नमुद आहे. म्हणूनच सर्वोच्च न्यायालयाची सुध्दा या प्रकरणात आता परिक्षाच आहे.
सन 2014नंतर जवळपास 10 वेळेस केंद्र सरकारविरुध्द याचिका आल्या. त्यात काहींमध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने सरकार विरोधात निर्णय दिले. काहींमध्ये अंतरिम स्थगिती देवून दिले. काही निर्णय अंशता: मान्य करून दिले आणि काही निर्णय पुर्णपणे याचिका कर्त्यांच्या विरोधात दिले. पण आता प्रश्न वफ्फ सुधारणा बिलाच्या संदर्भाचा आहे. ज्यामध्ये 15 याचिका आल्या आहेत. त्या याचिकांमध्ये न्यायालय सरकारला उत्तर द्यायला किती वेळे देते किंवा तारीख..तारीख…तारीख असाच प्रकार चालेल. हे पाहाण्यासारखे आहे. सर्वोच्च न्यायालयाची परिक्षा यासाठी सुध्दा आहे की, भारतातल्या सर्वात मोठ्या अल्पसंख्याक समाजाचा हा प्रश्न आहे. ज्यामध्ये संविधानातील तरतूदींचे उल्लंघन झाले आहे. याबाबत विविध ठिकाणी चर्चा सुरू झाल्या आहेत. अनेक ठिकाणी विरोध होत आहेत. अनेक ठिकाणी उग्र प्रर्दशन झाले आहे. कारण यामध्ये संविधानातील मौलीक अधिकार हिरावले गेले आहेत आणि ाधार्मिक स्वातंत्र्याचा मुद्दा सुध्दा उपस्थित होते आहे. भारतीय संविधानाने सर्वोच्च न्यायालयाला संविधानाचे अभिरक्षक म्हटले आहे. म्हणजे संविधानातील तरतुदींची व्याख्या करण्याचा अधिकार सर्वोच्च न्यायालयाला आहे. म्हणूनच केंद्र सरकारने कॅव्हेट दाखल करून आमचे ऐकल्याशिवाय निर्णय देवू नका अशी विनंती केली आहे. येत्या काळात सर्वोच्च न्यायालयाकडून कळेल की, आता कायदा लागू झाला आहे. पण पुढे असे करू नका असा तर निर्णय येणार नाही? कारण मागे निवडणुक बॉन्ड संदर्भाने सुध्दा सर्वोच्च न्यायालयाने भरपूर ताशेरे मारले परंतू कार्यवाही मात्र काहीच केली नव्हती. पाहुया काय होईल.
ट्रम्प सरकारचा टेरीफ म्हणजे भारतासाठी भविष्यातील फायदा आहे असे प्रचार गोदी मिडीया करून मोदी सरकारची तारीफ करत आहे. सोबतच औषधी विना अमेरिका परेशान, औषधीसाठी अमेरिकेला भारताकडे पाहावे लागत आहे अशा बातम्या तयार केल्या जात आहेत. हा सर्व खोटारडेपणा आहे आणि याला अनुसरून आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री चंद्रबाबु नायडु यांनी पियुष गोयल यांना एक पत्र लिहुन मुक्त व्यापाराच्या कार्यक्रमावर काही तरी ठोस निर्णय घेण्यास सांगितले आहे.
भारत अमेरिकेला 80 बिलियन डालरचा निर्यात करतो. त्यामध्ये टेक्सटाईल, फॉर्मा, पाण्यातील खाद्य उत्पादन, कृषी आणि रतन आभुषण या पाच क्षेत्रांमध्ये हे निर्यात होत असेत. सन 2023-24 मध्ये 2. अब्ज एवढ्या रक्कमेचा पाण्यातील खाद्य पदार्थाचा निर्यात झाला होता. ज्यामध्ये 92 टक्के झिंगा आहे. आता त्यावर 26 टक्के टेरीफ लागणार, जुना टेरीफ 5.7 टक्के आहे. तसेच डम्पींग चार्ज 1.38 टक्के असा एकूण हा टेरीफ 37 टक्के झाला आहे. अमेरिकेपासून जवळच असलेल्या इक्वाडोअर या देशावर अमेरिकेने फक्त 10 टक्के टेरीफ लावला आहे आणि झिंगा या व्यवसायात 5 टक्के मार्जिंन आहे. तर मग भारतीय झिंगा व्यवसायीक या स्पर्धेत कसे टिकतील.
यासाठीच चंद्राबाबु नायडूंनी मुक्तव्यापार बाबत जलदगतीने काम करण्यासाठी एक चिठ्ठी केंद्र सरकारला लिहिली आहे. आजच्या परिस्थितीत 2 हजार कंटेनर ज्यामध्ये 600 कोटीचा 600 कोटीचा झिंगा आहे. हा सध्या समुद्रात प्रवास करत आहे. हा झिंगा अमेरिकेत पोहचेल तेंव्हा त्याला 37 टक्के टेरीफ लागेल. म्हणजे पाठविणाऱ्यांची वाट लागेल. त्या शिवाय टेरीफ वॉर सुरू होण्याअगोदर आलेल्या निर्यातीच्या आदेशानुसार 500 कोटी रुपये किंमतीचा झिंगा कोल्ड स्टोरेजमध्ये आहे. काय करावे आता त्याचे हा ही प्रश्न उपस्थित होत आहे.
फॉर्मा कंपन्यांवर अद्याप टेरीफ आला नाही परंतू टेरीफ लावणार अशी घोषणा अमेरिकेने केलेली आहे. औषध कंपन्यांमध्ये जर तो टेरीफचा बोजा वाढला तर भरपूर मोठा धोका भारतीय औषध उद्योगाला होणार आहे. भारतातील ग्लेड या औषध कंपनीचे 50 टक्के टक्के उत्पन्न अमेरिकेतून येते. त्याचप्रमाणे अरविंदो-48 टक्के, डॉ.रेड्डी 47 टक्के, जॉडरस-46 टक्के, लुपीन-37 टक्के, सन फार्मा 32 टक्के, सिपला-29 टक्के असे एकूण उत्पन्न अमेरिकेत केलेल्या निर्यातीतून येत असते. जर अमेरिकेने फार्मा कंपन्यांवर टेरीफ जोडलाच तर या कंपन्यांचा उत्पन्नाचा आम्हीलिहिलेला तेवढा भाग कमी होईल अर्थात या कंपन्या बंद होतील. म्हणजे एकीकडे झिंगा उद्योग आणि दुसरीकडे फार्मा उद्योग या दोघांची वाट लागण्याची हवा सुरू झालेली आहे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You missed

आई दुर्गेचा जयघोष की डीजेच्या तालावर प्रेमगीतांचा जल्लोष? विसर्जन मिरवणुकीतील काही प्रकारांवर प्रश्नचिन्ह!देखावे उत्कृष्ट, भक्तीचा उत्साहही वाखाणण्याजोगा; मात्र उधळलेले रंगीत कागद, हळदीची धूळ आणि प्रेमगीतांवरील नृत्याने उत्सवाच्या पावित्र्यालाच धरले धारेवर!नांदेड (प्रतिनिधी) – जिल्ह्यात काल आई दुर्गा देवीच्या विसर्जन मिरवणुका मोठ्या उत्साहात पार पडल्या. दहा दिवस मनोभावे पूजा-अर्चना, आरती आणि भक्तिभावाने आई दुर्गेची सेवा केल्यानंतर अकराव्या दिवशी ‘जय अंबे’, ‘जय माता दी’च्या जयघोषात देवीला निरोप देण्यात आला. अनेक दुर्गा मंडळांनी साकारलेले आकर्षक देखावे, सजावट, भक्तिमय वातावरण आणि मिरवणुकीतील उत्साह निश्चितच कौतुकास पात्र ठरला. काही मंडळांनी आपल्या कल्पकतेचा उत्तम परिचय देत विसर्जन सोहळ्याला वेगळीच शोभा आणली.मात्र, या संपूर्ण उत्सवात जिथे भक्तीची उंची दिसायला हवी होती, तिथे काही ठिकाणी डीजेच्या आवाजाने, प्रेम गीतांच्या तालावर झालेल्या नृत्याने आणि रंगीत कागदांच्या उधळपट्टीने वेगळाच तमाशा उभा केल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. त्यामुळे एक प्रश्न उपस्थित होतो,आई दुर्गेला निरोप देण्यासाठी निघालो होतो की डीजेच्या तालावर स्वतःचे प्रदर्शन करण्यासाठी?डीजेवर भक्तिगीतांचा सूर हरवला; प्रेमगीतांचा जल्लोष मात्र जोरात!देवीच्या विसर्जन मिरवणुकीत ढोल-ताशे, लेझीम, पारंपरिक वाद्ये आणि भक्तिगीतांचा गजर असणे स्वाभाविक आहे. अशा वातावरणातून भक्ती, संस्कृती आणि सामूहिक उत्साह यांचा सुंदर संगम अनुभवायला मिळतो. मात्र, काही ठिकाणी डीजेवर वाजणाऱ्या गाण्यांचा आणि त्यावर सादर होणाऱ्या नृत्याचा देवीच्या विसर्जनाशी नेमका संबंध काय, असा प्रश्न पडल्याशिवाय राहत नाही.‘काला कव्वा काट खायेगा’, ‘सच बोल, सैराट, छोरा बनारस वाला’, ‘कधी होणार तू माझ्या लेकराची’, तसेच प्रेमभावना व्यक्त करणाऱ्या इतर गाण्यांच्या तालावर काही जण नृत्य करताना दिसले. आई दुर्गेची प्रतिमा विसर्जनासाठी घेऊन जात असताना अशा गाण्यांची निवड कितपत योग्य आहे, याचा विचार संबंधित मंडळांनी करायला नको का?या मिरवणुकीत झेन जी,जेन अल्फा आणि झेन बीटा सहभागी झालेले होते. आपणच आपल्या पुढील पिढीना काय देत आहोत हा प्रश्न मिरवणुकीत असे गाणे आणि नृत्य पाहून वाटत होते. आईच्या निरोपाला भक्तीचा भाव हवा की प्रेमगीतांच्या तालावर नृत्याचा आविष्कार? हा प्रश्न उपस्थित करणे म्हणजे कोणाच्या आनंदावर विरजण घालणे नव्हे; तर उत्सवाच्या मूळ उद्देशाची आठवण करून देणे होय. गाण्यांची निवड आणि नृत्याची पद्धत याबाबत प्रत्येक मंडळाने स्वतःहून काही मर्यादा ठरवणे गरजेचे आहे. कारण उत्सवातील उत्साह आणि सार्वजनिक कार्यक्रमातील जबाबदारी या दोन वेगळ्या गोष्टी नाहीत. भक्तीच्या नावाखाली कोणतेही प्रदर्शन योग्य ठरत नाही.रंगीत कागदांची उधळण : आनंद मंडळाचा, स्वच्छतेचा त्रास नागरिकांचा!विसर्जन मिरवणुकीत काही मंडळांनी छोट्या तोफा किंवा तत्सम साधनांतून रंगीत कागद हवेत उडवण्याचा प्रकार केला. वरवर पाहता हा प्रकार आकर्षक वाटतो. हवेत उडणारे रंगीत कागद, गुलाल आणि फटाक्यांचा गजर पाहून काहींना आनंदही होत असेल. मात्र, या काही क्षणांच्या आनंदानंतर निर्माण होणाऱ्या समस्यांचे काय? मिरवणुकीच्या मार्गावर घरे असलेल्या नागरिकांना, विशेषतः महिलांना, या रंगीत कागदांचा आणि उधळलेल्या साहित्याचा मोठा त्रास सहन करावा लागतो. घराच्या अंगणात, खिडक्यांत, छतावर आणि परिसरात साचलेले कागद गोळा करण्याची जबाबदारी शेवटी कोणाची? उत्सव साजरा करणारे मंडळ पुढे निघून जाते; पण मागे उरलेला कचरा साफ करण्याची वेळ स्थानिक रहिवाशांवर येते.मिरवणुकीतील पाच मिनिटांचा आनंद आणि नागरिकांच्या घरातील तासन्तास चालणारी स्वच्छता यातील समतोल कोण साधणार?उत्सव साजरा करण्याचा अधिकार प्रत्येकाला आहे; पण सार्वजनिक रस्ते आणि इतरांच्या घरांचा परिसर अस्वच्छ करण्याचा अधिकार कोणालाही नाही. रंगीत कागद उडवण्याचा प्रकार आकर्षक वाटत असला, तरी त्यातून निर्माण होणारा कचरा आणि पर्यावरणावरील परिणाम लक्षात घेणे आवश्यक आहे. अशा कागदांमुळे नाल्या अडण्याची, परिसर अस्वच्छ होण्याची आणि स्वच्छतेचा खर्च वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे या प्रकारावर आता केवळ दुर्लक्ष करून चालणार नाही.हळदीचा रंग हवेत, नागरिकांच्या नाकात; आनंदाच्या उधळपट्टीची किंमत कोण मोजणार?काही मिरवणुकांमध्ये गुलाल, हळद आणि इतर रंगीत पदार्थांची मोठ्या प्रमाणावर उधळण झाल्याचे चित्रही समोर आले. मिरवणूक संपल्यानंतरही त्याचे परिणाम लगेच संपत नाहीत. रस्त्यावर उडालेली हळद, हवेत तरंगणारी धूळ आणि परिसरात साचलेले रंगीत पदार्थ यांचा त्रास दुसऱ्या दिवशी सकाळी बाहेर पडणाऱ्या नागरिकांनाही सहन करावा लागू शकतो. उत्सवाच्या दुसऱ्या दिवशी सकाळी कामासाठी बाहेर पडणाऱ्या नागरिकांच्या नाकातोंडात हळद आणि धुळीचे कण जाणे, कपडे खराब होणे आणि परिसराची स्वच्छता करण्याची वेळ येणे, ही उत्सवाची अपेक्षित फलश्रुती नक्कीच नाही. एका बाजूला पर्यावरणपूरक उत्सव साजरा करण्याचे आवाहन केले जाते आणि दुसऱ्या बाजूला हवेत मोठ्या प्रमाणात रंगीत पदार्थ उधळले जातात. मग पर्यावरणपूरकतेचे भाषण केवळ व्यासपीठापुरतेच मर्यादित ठेवायचे का? हळद किंवा गुलाल वापरण्याचा प्रत्येक प्रकार धोकादायकच असतो, असे नाही. मात्र, त्याचे प्रमाण, त्यातील घटक, उडणारी धूळ आणि स्वच्छतेची जबाबदारी यांचा विचार न करता केलेली उधळपट्टी निश्चितच चिंताजनक आहे.आवाजाच्या दणक्यात भक्तीचा आवाज हरवू नये!डीजेचा कर्णकर्कश आवाज, फटाक्यांचा गोंगाट आणि त्यातून निर्माण होणारा त्रास हा आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. मिरवणुकीत सहभागी झालेल्यांना मोठ्या आवाजाचा उत्साह जाणवत असेल; मात्र त्याच मार्गावर राहणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांचे, लहान मुलांचे, रुग्णांचे आणि इतर नागरिकांचे काय? उत्सव म्हणजे केवळ सहभागी मंडळींचा आनंद नसतो. सार्वजनिक उत्सवात सहभागी नसलेल्या नागरिकांनाही सुरक्षितता, शांतता आणि स्वच्छ परिसर मिळण्याचा तितकाच अधिकार आहे. ध्वनिक्षेपकांच्या आवाजाच्या मर्यादा, लागू असलेल्या वेळेच्या अटी आणि फटाक्यांसंबंधीचे नियम पाळणे ही मंडळांची जबाबदारी आहे. ‘उत्सव वर्षातून एकदाच येतो’ हा युक्तिवाद नियम मोडण्याचा परवाना ठरू शकत नाही.गणेश मंडळे असोत वा दुर्गा मंडळे—आता आत्मपरीक्षणाची वेळ!हा प्रश्न केवळ कालच्या दुर्गा विसर्जनापुरता मर्यादित नाही. गणेशोत्सव, नवरात्रोत्सव किंवा इतर कोणताही सार्वजनिक उत्सव असो, प्रत्येक मंडळाने आपल्या कार्यपद्धतीचा गांभीर्याने विचार करण्याची वेळ आली आहे. देखावे उत्कृष्ट असावेत, सजावट आकर्षक असावी, मिरवणूक शिस्तबद्ध असावी आणि भक्तिभावही ओसंडून वाहावा याला कोणाचाही विरोध नाही. उलट, चांगल्या कामाचे कौतुक झालेच पाहिजे. मात्र, उत्कृष्टतेची स्पर्धा केवळ मोठ्या डीजेवर, महागड्या सजावटीवर, कागदांच्या उधळपट्टीवर किंवा कोण अधिक मोठा आवाज करतो यावर आधारित असू नये.मंडळाचा मोठेपणा आवाजाच्या डेसिबलमध्ये मोजायचा की समाजासाठी केलेल्या कामात?हा प्रश्न प्रत्येक पदाधिकाऱ्याने स्वतःला विचारावा. कारण मंडळाची खरी प्रतिष्ठा ही केवळ मिरवणुकीतील गर्दीतून नव्हे, तर समाजाप्रती असलेल्या जबाबदारीतून निर्माण होते.पुढील उत्सवांसाठी स्वतंत्र आचारसंहिता हवी!यापुढील प्रत्येक सार्वजनिक उत्सवापूर्वी मंडळांनी एक सामूहिक आचारसंहिता तयार करावी. त्यामध्ये पुढील बाबींना प्राधान्य देता येईल.गाण्यांची योग्य निवड: देवीच्या विसर्जन मिरवणुकीत भक्तिमय, सांस्कृतिक आणि प्रसंगाला अनुरूप संगीताला प्राधान्य द्यावे.नृत्य सादरीकरणाला मर्यादा: धार्मिक मिरवणुकीचे स्वरूप आणि सार्वजनिक शिष्टाचार यांचा विचार करून नृत्याचे नियोजन करावे.कागदांची उधळण टाळावी: पर्यावरणाला हानी पोहोचवणारे किंवा मोठ्या प्रमाणावर कचरा निर्माण करणारे साहित्य वापरणे टाळावे.गुलाल आणि हळदीचा मर्यादित वापर: हवेत मोठ्या प्रमाणावर धूळ उडेल अशी उधळण टाळून नागरिकांच्या आरोग्याचा विचार करावा.ध्वनी आणि फटाक्यांवर नियंत्रण: लागू असलेल्या नियमांचे पालन करून ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले आणि रुग्णांना होणारा त्रास कमी करावा.स्वच्छतेची जबाबदारी स्वीकारावी: मिरवणूक संपल्यानंतर संबंधित मार्ग आणि परिसर स्वच्छ करण्याची व्यवस्था मंडळांनी करावी.नागरिकांच्या तक्रारींसाठी व्यवस्था: मंडळाचे पदाधिकारी आणि आयोजक यांच्याशी संपर्क साधता येईल अशी व्यवस्था असावी.अशा आचारसंहितेमुळे उत्सवाचा आनंद कमी होणार नाही; उलट त्याला अधिक सुसंस्कृत, शिस्तबद्ध आणि समाजाभिमुख स्वरूप प्राप्त होईल.पोलिसांचे नियोजन कौतुकास्पद; आता मंडळांची जबाबदारीही तितकीच महत्त्वाची!जिल्ह्यातील विसर्जन मिरवणुका व्यवस्थित पार पडाव्यात, कायदा-सुव्यवस्था अबाधित राहावी आणि नागरिकांना अनावश्यक त्रास होऊ नये, यासाठी पोलीस प्रशासनातील वरिष्ठ अधिकारी डॉ. नीलाभ रोहन यांच्यासह संबंधित पोलीस अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी मोठी मेहनत घेतली. त्यांच्या नियोजनाचे आणि परिश्रमांचे कौतुक करणे आवश्यक आहे. मात्र, पोलीस प्रशासनाने कितीही मेहनत घेतली, तरी प्रत्येक मंडळाने स्वतःची जबाबदारी ओळखल्याशिवाय सार्वजनिक उत्सव पूर्णपणे शिस्तबद्ध होऊ शकत नाहीत. प्रत्येक गोष्टीवर पोलिसांनीच लक्ष ठेवावे, प्रत्येक चुकीसाठी पोलिसांनीच हस्तक्षेप करावा आणि प्रत्येक वेळी प्रशासनानेच शिस्त लावावी, अशी अपेक्षा ठेवणे योग्य नाही. स्वयंशिस्त हीच सार्वजनिक उत्सवांची खरी ताकद आहे.शेवटी एकच प्रश्न : आईला निरोप देताना आपण तिच्या शिकवणीचा निरोप तर देत नाही ना?आई दुर्गेची दहा दिवस मनोभावे पूजा करायची, तिच्या चरणी नतमस्तक व्हायचे, शक्ती आणि सद्बुद्धीचे आशीर्वाद मागायचे आणि अकराव्या दिवशी तिच्या विसर्जन मिरवणुकीतच सार्वजनिक स्वच्छता, पर्यावरण आणि सामाजिक भान विसरायचे या विरोधाभासाचा विचार होणे गरजेचे आहे. आई दुर्गा ही शक्ती, संयम, सद्बुद्धी आणि अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याचे प्रतीक मानली जाते. मग तिच्या नावाने साजरा होणाऱ्या उत्सवात नागरिकांना त्रास होईल असे प्रकार घडत असतील, तर आपण नेमकी कोणती शिकवण पुढे नेत आहोत? मिरवणुकीत जयघोष असावा, पण तो इतरांचा आवाज दाबणारा नसावा. रंगांची उधळण असावी, पण ती नागरिकांच्या घरात आणि श्वासात शिरणारी नसावी. नृत्य असावे, पण त्यात प्रसंगाचे भानही असावे. उत्साह असावा, पण त्याला जबाबदारीची जोड असावी.कारण आई दुर्गेचा खरा जयघोष डीजेच्या आवाजात नव्हे, तर आपल्या आचरणातून ऐकू आला पाहिजे!उत्कृष्ट देखावे साकारणाऱ्या, शिस्तबद्ध मिरवणुका काढणाऱ्या आणि भक्तिभावाने देवीला निरोप देणाऱ्या सर्व मंडळांचे निश्चितच अभिनंदन. मात्र, जिथे चुका झाल्या आहेत, तिथे त्या मान्य करून पुढील उत्सव अधिक चांगला करण्याची तयारीही तितकीच महत्त्वाची आहे. आम्ही चांगल्या कामाचे कौतुक करू आणि चुकीच्या गोष्टींकडेही बोट दाखवू; कारण आमचा उद्देश कोणत्याही मंडळाची बदनामी करणे नसून सार्वजनिक उत्सव अधिक सुंदर, स्वच्छ, सुरक्षित आणि सुसंस्कृत व्हावेत हा आहे.पुढच्या उत्सवात देखावेही उत्कृष्ट असावेत, भक्तीही मनापासून असावी आणि विसर्जनानंतर रस्त्यावर कचरा नव्हे, तर चांगल्या आठवणी उराव्यात—हीच अपेक्षा!

error: Content is protected !!