काल गुढीपाडवा साजरा झाला आणि आज रमजान ईद साजरी झाली. हिंदु-आणि मुस्लिम धर्मातील हे दोन अत्यंत महत्वाचे सण आहेत. या दोन दिवसांच्या आदल्या रात्री दोन महत्वाच्या घटना घडल्या आहेत. त्यातील एक बीड जिल्ह्यात घडली आणि दुसरी जयपुर जिल्ह्यातील सांगानेर तालुक्यात घडली. या दोन ठिकाण घडलेल्या गुन्ह्यातील आरोपींची नावे समोर आली तेंव्हा सर्वांचे डोळे पांढरे होण्याची वेळ आहे. एखादा मुस्लीम समाजातील आरोपी असता तर त्या संदर्भाचा ढोल, नगारे वाजवून या सणांच्या दिवशी सुध्दा प्रचार झाला असता. पण भारतातील गंगा, जमुना संस्कृतीप्रमाणे जगणारे हिंदु-मुुस्लीम मात्र आपल्या जीवनाचा गाडा पुढे ढकलत आहेत.
पहिल्या घटनेमध्ये 30 मार्चच्या रात्री 2.30 वाजता अर्थात 30 मार्चची पहाट होण्याअगोदर अर्धमस्सा ता.गेवराई जि.बीड या ठिकाणी मस्जिदमध्ये बॉम्ब स्फोट झाला. हा बॉम्ब जिलेटीनच्या काड्यांनी तयार करण्यात आला होता. आवाज येतात गावातील सर्व हिंदु-मुुस्लीम आणि इतर धर्मिय एकत्र झाले. आपल्या तणावाचे वातावरण जरुर होते. परंतू अर्धमस्साचे सरपंच यांनी सकाळी 4 वाजता घडलेला प्रकार गेवराई पोलीसांना सांगितला आणि पोलीस लगेच तेथे पोहचले. कारण घटनापण गंभीरच होती. त्याच दिवशी सामाजिक संकेतस्थळावर एक युवक जिलेटीन काड्यांचा बॉम्ब हातात घेवून दाखवतांनाचा व्हिडीओ व्हायरल झाला होता. त्यावेळी तो युवक सिगरेट सुध्दा पित होता. पोलीसांनी अत्यंत त्वरीत प्रभावाने त्या युवकाचा शोध लावला त्याचे नाव विजय राम गव्हाणे (22) असे होते. त्या एकट्याने हे काम केले नव्हते. त्याच्यासोबत दुसरा होता. त्याचे नाव श्रीराम अशोक तागडे(21) असे आहे. 30 मार्चची पहाट झाली तेंव्हा घडलेल्या या घटनेबाबत पत्रकारांनी नागपूरमध्ये मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना प्रश्न विचारला असतांना त्यांनी सांगितले मला घडलेला प्रकार माहित आहे. बीड पोलीसांनी आरोपी अटक केले आहेत आणि त् या ठिकाणी शांतता आहे. काही दिवसांपुर्वी नागपुरमध्ये दंगल घडली होती. या दंगलीच्या आरोपींच्या नावासह देवेंद्र फडणवीस बोलले होते. आता बीड प्रकरणातील आरोपींची नावे का घेतली नाहीत याचा विचार वाचकांनी करावा. मस्साजोग या गावाच्या नावाने बीड जिल्हा अगोदरच चर्चेत आहे. काही मोठी समाज कार्य घडल्याची घटना तेथे घडली नाही. मस्साजोगमध्ये झालेल्या सरपंचाच्या हत्यमुळे संपुर्ण बीड जिल्हा चर्चेत आला आहे. अर्धमस्सा गावातील मस्जिदच्या शेजारीच सय्यद बादशाहचा दर्गा आहे. गुढीपाडव्याच्या दिवशी संपुर्ण गाव या दर्गाजवळच जमते आणि गावातील सर्व धर्मिय लोक या ठिकाणी गुढीपाडवा साजरा करतात. मस्जीदमध्ये झालेल्या बॉम्ब स्फोटानंतर जीवत हानी झाली नाही. पण मस्जीदला थोडेफार नुकसान झाले आहे. अर्धमस्सा गावातील सर्व धर्मियांनी मिळून या मस्जीदीची दुरूस्ती करण्याचे ठरवले आहे. त्यासाठी कोणाकडून पैसे मागितले जाणार नाहीत. सर्व पैसे अर्धामस्सा गावातील हिंदु-मुस्लीम आणि इतर धर्मिय मिळून ते करणार आहेत. काय लिहावे या निर्णयावर. त्याबाबत वाचकांनी आम्हाला कळवावे.
राजस्थानच्या जयपुर जिल्ह्यामध्ये सांगानेर या तालुक्यातील शहरात प्रतापनगर आहे. त्या ठिकाणी भगवान तेजाजी यांचे मंदिर आहे. 30 मार्चच्या रात्रीच या मंदिरमधील मुर्तीला खंडीत करण्याचा प्रकार घडला. ज्यांना याचा राग आला. त्यांनी जयपुर-टोंक हा महामार्ग बंद केला, टायर जाळले, दुकाने बंद केली. पण पोलीसांनी आपल्या तांत्रिक ज्ञानाच्या जोरावर तेजाजी मंदिरातील मुर्ती खंडीत करणारा गुन्हेगार काही तासातच पकडला. त्याचे नाव सिध्दार्थसिंह असे आहे. या सिध्दार्थसिंहचे नाव कळल्याबरोबर अक्राळ-विक्राळ अवस्थेत ओरड करणारे गायब झाले. यानंतर पोलीसांनी या घटनेची माहिती प्रसारीत केली तेंव्हा सांगितले की, घडलेल्या घटनेच्या संबंधाने सांगानेर पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल झाला आहे. गुन्हा करणाऱ्या सिध्दार्थसिंहचा सांगानेरमधील राजा पार्क या भागात कॅफे आहे. त्या दिवशी इन्टर कॉन्टीनेटल या हॉटेलमध्ये आपल्या मित्राला भेटून परत तो घरी जात असतांना रस्त्यात फिरणाऱ्या कुत्रांसोबत बराच वेळ खेळला. आणि त्यानंतर प्रतापनगरमधील देजाजी देवाच्या मंदिरात गेला आणि देवाशी भांडू लागला. माझ्या जीवनाचा तु सत्यानाश केलास आणि या रागातून त्याने मुर्ती खंडीत केली. थोडक्यात पोलीसांच्या बोलण्याचा अर्थक असा आहे की, तो मनोविकार रुग्ण आहे. सध्या त्याला अटक झाली आहे. कार्यवाही सुरू आहे.
काही वर्षांपुर्वी ऍग्री यंग मॅन अमिताभ बच्च यांचा दिवार नावाचा चित्रपट आला होता. त्यामध्ये अमिताश बच्चन सुध्दा देवाशी भांडतात. त्या चित्रपटाच्या निर्देशकांनी अमिताभ बच्चनला कोणताही डॉयलॉग दिला नव्हता तु देवाशी भांड, तुझे जे काही शब्द निघतील तेच आपण डॉयलॉग म्हणून वापरू असे सांगितले. त्या भांडणाची सुरूवात अमिताभ बच्च न्यांनी आज तो बहुत कुश होेंगे तुम अशा शब्दात केली होती. आणि त्यांचेच ते शब्द चित्रपटात आहेत. त्या ठिकाणी अमिताभ बच्च न्यांनी मुर्ती खंडीत केली नव्हती. भगवान जगनाथ 9दिवसासाठी आपल्या आत्याच्या घश्री जातात. ती रथयात्रा पहाण्यासाठी जगभरातून लाखो भाविक दरवर्षी येतात. बल भद्र, सुभद्रा आणि भगवान जगन्नाथ असे तिन रथ तेथून निघतात. पण ते रथ ओढल्या जात नाहीत. त् यावेळी ओढणारी मंडळी भगवंताला शिव्या द ेत असते. लवकर जा आत्याच्या घरी यासाठी. पण ते तोडफोड करत नाहीत. भारतीय जनता पार्टीचा झेंडा आपल्या हातात घेतलेल्या कवि, विचारवंत कुमार विश्र्वास यांनी सैफअली खानच्या कुटूंबाला वेठीला धरल्याचे वाचकांना आठवत असेल. त्यात सैफ अली खानने आपल्या मुलाचे नाव तैमुर असे ठेवले. हे त्याचे कारण आहे. वाचकांच्या सोयीसाठी आम्ही तैमुर या शब्दाचा अर्थ देत आहोत तो अर्थ म्हणजे विश्र्वविजेता. जर या शब्दाला विचार करू तर सैफअली खानचे काय चुकले. पण एक तैमुर आक्रांता होता. पण एक आक्रांता असेल म्हणजे सर्वच तैमुर असे असतात काय? नावामध्ये काय पडले आहे अनेक सुनयनांचे डोळे त्रिरळे असतात आणि अनेक अशोकांच्या जीवनात शोक जास्त असतो. अर्धमस्सामध्ये गुन्हा करणाऱ्या दोघांच्या नावात राम हा शब्द आहे. म्हणजे नाव रामाचे आणि काम रावणाचे झाले. असे म्हणावे काय की अर्धमस्सा आणि सांगानेर मध्ये घडलेल्या घटना सुनियिोजित पध्दतीने दोन जणांच्या पुर्वी तयार करण्यात आलेला दंगे भडकावण्याचा आलेख होता काय? पण दोन्ही ठिकाणी हिंदु-मुस्लिम समाजाने आम्ही वेगळे नाहीत हे दाखवून दिले आहे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You missed

आई दुर्गेचा जयघोष की डीजेच्या तालावर प्रेमगीतांचा जल्लोष? विसर्जन मिरवणुकीतील काही प्रकारांवर प्रश्नचिन्ह!देखावे उत्कृष्ट, भक्तीचा उत्साहही वाखाणण्याजोगा; मात्र उधळलेले रंगीत कागद, हळदीची धूळ आणि प्रेमगीतांवरील नृत्याने उत्सवाच्या पावित्र्यालाच धरले धारेवर!नांदेड (प्रतिनिधी) – जिल्ह्यात काल आई दुर्गा देवीच्या विसर्जन मिरवणुका मोठ्या उत्साहात पार पडल्या. दहा दिवस मनोभावे पूजा-अर्चना, आरती आणि भक्तिभावाने आई दुर्गेची सेवा केल्यानंतर अकराव्या दिवशी ‘जय अंबे’, ‘जय माता दी’च्या जयघोषात देवीला निरोप देण्यात आला. अनेक दुर्गा मंडळांनी साकारलेले आकर्षक देखावे, सजावट, भक्तिमय वातावरण आणि मिरवणुकीतील उत्साह निश्चितच कौतुकास पात्र ठरला. काही मंडळांनी आपल्या कल्पकतेचा उत्तम परिचय देत विसर्जन सोहळ्याला वेगळीच शोभा आणली.मात्र, या संपूर्ण उत्सवात जिथे भक्तीची उंची दिसायला हवी होती, तिथे काही ठिकाणी डीजेच्या आवाजाने, प्रेम गीतांच्या तालावर झालेल्या नृत्याने आणि रंगीत कागदांच्या उधळपट्टीने वेगळाच तमाशा उभा केल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. त्यामुळे एक प्रश्न उपस्थित होतो,आई दुर्गेला निरोप देण्यासाठी निघालो होतो की डीजेच्या तालावर स्वतःचे प्रदर्शन करण्यासाठी?डीजेवर भक्तिगीतांचा सूर हरवला; प्रेमगीतांचा जल्लोष मात्र जोरात!देवीच्या विसर्जन मिरवणुकीत ढोल-ताशे, लेझीम, पारंपरिक वाद्ये आणि भक्तिगीतांचा गजर असणे स्वाभाविक आहे. अशा वातावरणातून भक्ती, संस्कृती आणि सामूहिक उत्साह यांचा सुंदर संगम अनुभवायला मिळतो. मात्र, काही ठिकाणी डीजेवर वाजणाऱ्या गाण्यांचा आणि त्यावर सादर होणाऱ्या नृत्याचा देवीच्या विसर्जनाशी नेमका संबंध काय, असा प्रश्न पडल्याशिवाय राहत नाही.‘काला कव्वा काट खायेगा’, ‘सच बोल, सैराट, छोरा बनारस वाला’, ‘कधी होणार तू माझ्या लेकराची’, तसेच प्रेमभावना व्यक्त करणाऱ्या इतर गाण्यांच्या तालावर काही जण नृत्य करताना दिसले. आई दुर्गेची प्रतिमा विसर्जनासाठी घेऊन जात असताना अशा गाण्यांची निवड कितपत योग्य आहे, याचा विचार संबंधित मंडळांनी करायला नको का?या मिरवणुकीत झेन जी,जेन अल्फा आणि झेन बीटा सहभागी झालेले होते. आपणच आपल्या पुढील पिढीना काय देत आहोत हा प्रश्न मिरवणुकीत असे गाणे आणि नृत्य पाहून वाटत होते. आईच्या निरोपाला भक्तीचा भाव हवा की प्रेमगीतांच्या तालावर नृत्याचा आविष्कार? हा प्रश्न उपस्थित करणे म्हणजे कोणाच्या आनंदावर विरजण घालणे नव्हे; तर उत्सवाच्या मूळ उद्देशाची आठवण करून देणे होय. गाण्यांची निवड आणि नृत्याची पद्धत याबाबत प्रत्येक मंडळाने स्वतःहून काही मर्यादा ठरवणे गरजेचे आहे. कारण उत्सवातील उत्साह आणि सार्वजनिक कार्यक्रमातील जबाबदारी या दोन वेगळ्या गोष्टी नाहीत. भक्तीच्या नावाखाली कोणतेही प्रदर्शन योग्य ठरत नाही.रंगीत कागदांची उधळण : आनंद मंडळाचा, स्वच्छतेचा त्रास नागरिकांचा!विसर्जन मिरवणुकीत काही मंडळांनी छोट्या तोफा किंवा तत्सम साधनांतून रंगीत कागद हवेत उडवण्याचा प्रकार केला. वरवर पाहता हा प्रकार आकर्षक वाटतो. हवेत उडणारे रंगीत कागद, गुलाल आणि फटाक्यांचा गजर पाहून काहींना आनंदही होत असेल. मात्र, या काही क्षणांच्या आनंदानंतर निर्माण होणाऱ्या समस्यांचे काय? मिरवणुकीच्या मार्गावर घरे असलेल्या नागरिकांना, विशेषतः महिलांना, या रंगीत कागदांचा आणि उधळलेल्या साहित्याचा मोठा त्रास सहन करावा लागतो. घराच्या अंगणात, खिडक्यांत, छतावर आणि परिसरात साचलेले कागद गोळा करण्याची जबाबदारी शेवटी कोणाची? उत्सव साजरा करणारे मंडळ पुढे निघून जाते; पण मागे उरलेला कचरा साफ करण्याची वेळ स्थानिक रहिवाशांवर येते.मिरवणुकीतील पाच मिनिटांचा आनंद आणि नागरिकांच्या घरातील तासन्तास चालणारी स्वच्छता यातील समतोल कोण साधणार?उत्सव साजरा करण्याचा अधिकार प्रत्येकाला आहे; पण सार्वजनिक रस्ते आणि इतरांच्या घरांचा परिसर अस्वच्छ करण्याचा अधिकार कोणालाही नाही. रंगीत कागद उडवण्याचा प्रकार आकर्षक वाटत असला, तरी त्यातून निर्माण होणारा कचरा आणि पर्यावरणावरील परिणाम लक्षात घेणे आवश्यक आहे. अशा कागदांमुळे नाल्या अडण्याची, परिसर अस्वच्छ होण्याची आणि स्वच्छतेचा खर्च वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे या प्रकारावर आता केवळ दुर्लक्ष करून चालणार नाही.हळदीचा रंग हवेत, नागरिकांच्या नाकात; आनंदाच्या उधळपट्टीची किंमत कोण मोजणार?काही मिरवणुकांमध्ये गुलाल, हळद आणि इतर रंगीत पदार्थांची मोठ्या प्रमाणावर उधळण झाल्याचे चित्रही समोर आले. मिरवणूक संपल्यानंतरही त्याचे परिणाम लगेच संपत नाहीत. रस्त्यावर उडालेली हळद, हवेत तरंगणारी धूळ आणि परिसरात साचलेले रंगीत पदार्थ यांचा त्रास दुसऱ्या दिवशी सकाळी बाहेर पडणाऱ्या नागरिकांनाही सहन करावा लागू शकतो. उत्सवाच्या दुसऱ्या दिवशी सकाळी कामासाठी बाहेर पडणाऱ्या नागरिकांच्या नाकातोंडात हळद आणि धुळीचे कण जाणे, कपडे खराब होणे आणि परिसराची स्वच्छता करण्याची वेळ येणे, ही उत्सवाची अपेक्षित फलश्रुती नक्कीच नाही. एका बाजूला पर्यावरणपूरक उत्सव साजरा करण्याचे आवाहन केले जाते आणि दुसऱ्या बाजूला हवेत मोठ्या प्रमाणात रंगीत पदार्थ उधळले जातात. मग पर्यावरणपूरकतेचे भाषण केवळ व्यासपीठापुरतेच मर्यादित ठेवायचे का? हळद किंवा गुलाल वापरण्याचा प्रत्येक प्रकार धोकादायकच असतो, असे नाही. मात्र, त्याचे प्रमाण, त्यातील घटक, उडणारी धूळ आणि स्वच्छतेची जबाबदारी यांचा विचार न करता केलेली उधळपट्टी निश्चितच चिंताजनक आहे.आवाजाच्या दणक्यात भक्तीचा आवाज हरवू नये!डीजेचा कर्णकर्कश आवाज, फटाक्यांचा गोंगाट आणि त्यातून निर्माण होणारा त्रास हा आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. मिरवणुकीत सहभागी झालेल्यांना मोठ्या आवाजाचा उत्साह जाणवत असेल; मात्र त्याच मार्गावर राहणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांचे, लहान मुलांचे, रुग्णांचे आणि इतर नागरिकांचे काय? उत्सव म्हणजे केवळ सहभागी मंडळींचा आनंद नसतो. सार्वजनिक उत्सवात सहभागी नसलेल्या नागरिकांनाही सुरक्षितता, शांतता आणि स्वच्छ परिसर मिळण्याचा तितकाच अधिकार आहे. ध्वनिक्षेपकांच्या आवाजाच्या मर्यादा, लागू असलेल्या वेळेच्या अटी आणि फटाक्यांसंबंधीचे नियम पाळणे ही मंडळांची जबाबदारी आहे. ‘उत्सव वर्षातून एकदाच येतो’ हा युक्तिवाद नियम मोडण्याचा परवाना ठरू शकत नाही.गणेश मंडळे असोत वा दुर्गा मंडळे—आता आत्मपरीक्षणाची वेळ!हा प्रश्न केवळ कालच्या दुर्गा विसर्जनापुरता मर्यादित नाही. गणेशोत्सव, नवरात्रोत्सव किंवा इतर कोणताही सार्वजनिक उत्सव असो, प्रत्येक मंडळाने आपल्या कार्यपद्धतीचा गांभीर्याने विचार करण्याची वेळ आली आहे. देखावे उत्कृष्ट असावेत, सजावट आकर्षक असावी, मिरवणूक शिस्तबद्ध असावी आणि भक्तिभावही ओसंडून वाहावा याला कोणाचाही विरोध नाही. उलट, चांगल्या कामाचे कौतुक झालेच पाहिजे. मात्र, उत्कृष्टतेची स्पर्धा केवळ मोठ्या डीजेवर, महागड्या सजावटीवर, कागदांच्या उधळपट्टीवर किंवा कोण अधिक मोठा आवाज करतो यावर आधारित असू नये.मंडळाचा मोठेपणा आवाजाच्या डेसिबलमध्ये मोजायचा की समाजासाठी केलेल्या कामात?हा प्रश्न प्रत्येक पदाधिकाऱ्याने स्वतःला विचारावा. कारण मंडळाची खरी प्रतिष्ठा ही केवळ मिरवणुकीतील गर्दीतून नव्हे, तर समाजाप्रती असलेल्या जबाबदारीतून निर्माण होते.पुढील उत्सवांसाठी स्वतंत्र आचारसंहिता हवी!यापुढील प्रत्येक सार्वजनिक उत्सवापूर्वी मंडळांनी एक सामूहिक आचारसंहिता तयार करावी. त्यामध्ये पुढील बाबींना प्राधान्य देता येईल.गाण्यांची योग्य निवड: देवीच्या विसर्जन मिरवणुकीत भक्तिमय, सांस्कृतिक आणि प्रसंगाला अनुरूप संगीताला प्राधान्य द्यावे.नृत्य सादरीकरणाला मर्यादा: धार्मिक मिरवणुकीचे स्वरूप आणि सार्वजनिक शिष्टाचार यांचा विचार करून नृत्याचे नियोजन करावे.कागदांची उधळण टाळावी: पर्यावरणाला हानी पोहोचवणारे किंवा मोठ्या प्रमाणावर कचरा निर्माण करणारे साहित्य वापरणे टाळावे.गुलाल आणि हळदीचा मर्यादित वापर: हवेत मोठ्या प्रमाणावर धूळ उडेल अशी उधळण टाळून नागरिकांच्या आरोग्याचा विचार करावा.ध्वनी आणि फटाक्यांवर नियंत्रण: लागू असलेल्या नियमांचे पालन करून ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले आणि रुग्णांना होणारा त्रास कमी करावा.स्वच्छतेची जबाबदारी स्वीकारावी: मिरवणूक संपल्यानंतर संबंधित मार्ग आणि परिसर स्वच्छ करण्याची व्यवस्था मंडळांनी करावी.नागरिकांच्या तक्रारींसाठी व्यवस्था: मंडळाचे पदाधिकारी आणि आयोजक यांच्याशी संपर्क साधता येईल अशी व्यवस्था असावी.अशा आचारसंहितेमुळे उत्सवाचा आनंद कमी होणार नाही; उलट त्याला अधिक सुसंस्कृत, शिस्तबद्ध आणि समाजाभिमुख स्वरूप प्राप्त होईल.पोलिसांचे नियोजन कौतुकास्पद; आता मंडळांची जबाबदारीही तितकीच महत्त्वाची!जिल्ह्यातील विसर्जन मिरवणुका व्यवस्थित पार पडाव्यात, कायदा-सुव्यवस्था अबाधित राहावी आणि नागरिकांना अनावश्यक त्रास होऊ नये, यासाठी पोलीस प्रशासनातील वरिष्ठ अधिकारी डॉ. नीलाभ रोहन यांच्यासह संबंधित पोलीस अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी मोठी मेहनत घेतली. त्यांच्या नियोजनाचे आणि परिश्रमांचे कौतुक करणे आवश्यक आहे. मात्र, पोलीस प्रशासनाने कितीही मेहनत घेतली, तरी प्रत्येक मंडळाने स्वतःची जबाबदारी ओळखल्याशिवाय सार्वजनिक उत्सव पूर्णपणे शिस्तबद्ध होऊ शकत नाहीत. प्रत्येक गोष्टीवर पोलिसांनीच लक्ष ठेवावे, प्रत्येक चुकीसाठी पोलिसांनीच हस्तक्षेप करावा आणि प्रत्येक वेळी प्रशासनानेच शिस्त लावावी, अशी अपेक्षा ठेवणे योग्य नाही. स्वयंशिस्त हीच सार्वजनिक उत्सवांची खरी ताकद आहे.शेवटी एकच प्रश्न : आईला निरोप देताना आपण तिच्या शिकवणीचा निरोप तर देत नाही ना?आई दुर्गेची दहा दिवस मनोभावे पूजा करायची, तिच्या चरणी नतमस्तक व्हायचे, शक्ती आणि सद्बुद्धीचे आशीर्वाद मागायचे आणि अकराव्या दिवशी तिच्या विसर्जन मिरवणुकीतच सार्वजनिक स्वच्छता, पर्यावरण आणि सामाजिक भान विसरायचे या विरोधाभासाचा विचार होणे गरजेचे आहे. आई दुर्गा ही शक्ती, संयम, सद्बुद्धी आणि अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याचे प्रतीक मानली जाते. मग तिच्या नावाने साजरा होणाऱ्या उत्सवात नागरिकांना त्रास होईल असे प्रकार घडत असतील, तर आपण नेमकी कोणती शिकवण पुढे नेत आहोत? मिरवणुकीत जयघोष असावा, पण तो इतरांचा आवाज दाबणारा नसावा. रंगांची उधळण असावी, पण ती नागरिकांच्या घरात आणि श्वासात शिरणारी नसावी. नृत्य असावे, पण त्यात प्रसंगाचे भानही असावे. उत्साह असावा, पण त्याला जबाबदारीची जोड असावी.कारण आई दुर्गेचा खरा जयघोष डीजेच्या आवाजात नव्हे, तर आपल्या आचरणातून ऐकू आला पाहिजे!उत्कृष्ट देखावे साकारणाऱ्या, शिस्तबद्ध मिरवणुका काढणाऱ्या आणि भक्तिभावाने देवीला निरोप देणाऱ्या सर्व मंडळांचे निश्चितच अभिनंदन. मात्र, जिथे चुका झाल्या आहेत, तिथे त्या मान्य करून पुढील उत्सव अधिक चांगला करण्याची तयारीही तितकीच महत्त्वाची आहे. आम्ही चांगल्या कामाचे कौतुक करू आणि चुकीच्या गोष्टींकडेही बोट दाखवू; कारण आमचा उद्देश कोणत्याही मंडळाची बदनामी करणे नसून सार्वजनिक उत्सव अधिक सुंदर, स्वच्छ, सुरक्षित आणि सुसंस्कृत व्हावेत हा आहे.पुढच्या उत्सवात देखावेही उत्कृष्ट असावेत, भक्तीही मनापासून असावी आणि विसर्जनानंतर रस्त्यावर कचरा नव्हे, तर चांगल्या आठवणी उराव्यात—हीच अपेक्षा!

error: Content is protected !!