किंग फैजल एअरबेसवरील तो भीषण प्रहार
इराणने यावेळी आपले लक्ष्य जॉर्डनमधील किंग फैजल एअरबेसला बनवले. हे ठिकाण अमेरिकेसाठी मध्य-पूर्वेतील सर्वात महत्त्वाचा आणि मोठा लष्करी तळ मानला जातो. इराणने या तळावर अत्यंत अचूक मिसाईल हल्ले केले. अमेरिकेने जरी असा दावा केला असला की त्यांनी सर्व मिसाईल्स हवेतच नष्ट केली आहेत, तरी इराणच्या आयआरजीसी ने प्रसिद्ध केलेल्या माहितीनुसार आणि सॅटेलाईट व्हिडिओंनुसार, या तळाचे प्रचंड नुकसान झाले आहे.
या हल्ल्यात अमेरिकेचे अत्यंत प्रगत समजले जाणारे MQ-9 रिपर ड्रोन्स, जे २७ तास सलग उडू शकतात, त्यांचे मोठे नुकसान झाले आहे. अंदाजे ८ ड्रोन्स नष्ट झाले असून F-35 लढाऊ विमानांच्या मेंटेनन्स आणि सपोर्ट इन्फ्रास्ट्रक्चरला देखील मोठी हानी पोहोचली आहे. सॅटेलाईट इमेजेसमध्ये एअरबेसच्या अनेक हँगर्सना आग लागलेली स्पष्टपणे दिसत आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, या एकाच हल्ल्यात अमेरिकेच्या झालेल्या सैनिकी नुकसानीचा आकडा हा आतापर्यंतच्या युद्धातील एकूण नुकसानीच्या ३० टक्क्यांपर्यंत पोहोचला असल्याचे सांगितले जात आहे.
इराणने आपलाच नियम का तोडला?
इराणने प्रथम हल्ला करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. यामागे अनेक धोरणात्मक कारणे असू शकतात, असे विश्लेषण केले जात आहे:
१. अमेरिकेच्या शस्त्रास्त्रांची कमतरता: अशी एक शक्यता वर्तवली जात आहे की, इराणला हे समजले आहे की अमेरिकेचा शस्त्रास्त्रांचा साठा आता कमी होत चालला आहे. इतके दिवस इराण केवळ बचावात्मक पवित्र्यात होता, पण आता अमेरिकेची रसद कमी पडत असल्याचे पाहून इराणने आक्रमक पवित्रा घेतला आहे.
२. कॅस्पियन सागरातील घटनेचा सूड: युक्रेनने कॅस्पियन सागरात इराणच्या एका जहाजावर मिसाईल हल्ला केला होता. इराणने तेव्हाच इशारा दिला होता की याचा बदला घेतला जाईल. युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष झेलेन्स्की हे सातत्याने रशियापेक्षा इराणवर जास्त टीका करत आहेत आणि नुकतीच त्यांनी डोनाल्ड ट्रम्प आणि नेतान्याहू यांची भेट घेतली होती, ज्यामुळे इराणला थेट कारवाई करणे भाग पडले असावे.
३. सावधगिरीचा हल्ला: सर्वात प्रबळ शक्यता ही आहे की, अमेरिका, इस्रायल आणि युक्रेन मिळून इराणवर मोठा हल्ला करण्याच्या तयारीत असल्याची गुप्त माहिती इराणला मिळाली असावी. शत्रूने पिस्तुल काढून गोळी झाडण्याआधीच त्याच्या हातावर प्रहार करून शस्त्र पाडणे, ही रणनीती इराणने वापरली. इराणने अशा ठिकाणांवर आणि शस्त्रांवर (ड्रोन्स आणि मेंटेनन्स फॅसिलिटी) हल्ला केला जे भविष्यात इराणसाठी धोका ठरू शकले असते.
प्रादेशिक राजकारण आणि मित्रदेशांची भूमिका
या घटनेनंतर मध्य-पूर्वेतील समीकरणे वेगाने बदलत आहेत. अमेरिकेने इराणवर थेट हल्ला करण्याऐवजी इराकवर मिसाईल्स डागली, ज्याचा इराकमध्ये तीव्र निषेध झाला आहे. चार दिवसांपूर्वीच इराकच्या पंतप्रधानांना व्हाईट हाऊसमध्ये बोलावून शांततेची चर्चा करणाऱ्या अमेरिकेने, त्यांच्याच देशात इराण समर्थक संघटनांच्या तळांवर हल्ले करून इराकच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन केले आहे.
दुसरीकडे, सौदी अरेबियाची स्थिती देखील बिकट झाली आहे. लाल समुद्रात हुती बंडखोरांनी केलेल्या नाकेबंदीमुळे सौदी अरेबियाला आर्थिक आणि सामरिक चटके बसत आहेत. यामुळेच सौदी अरेबिया आता उघडपणे अमेरिकेच्या सोबतीने इराण समर्थक संघटनांवर हल्ले करण्यात सहभागी होताना दिसत आहे.
निष्कर्ष: युद्धाची नवी दिशा
आता हे युद्ध केवळ इराण आणि अमेरिका यांच्यात मर्यादित राहिलेले नाही. इराणचे चार फ्रंट्स—स्वतः इराण, हिजबुल्ला, हुती आणि इराक मधील रेझिस्टन्स फोर्स—आता सक्रिय झाले आहेत. याआधी केवळ अमेरिकेचे तळ ज्या देशात होते, ते देश शांत होते, पण अमेरिकेच्या कारवाईमुळे आता हे सर्व घटक पेटून उठले आहेत. इराणच्या या आक्रमक पावलामुळे आता डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यावर तडजोड करण्यासाठी मोठा दबाव वाढण्याची शक्यता आहे.
इराणने ज्या पद्धतीने हा हल्ला केला आहे, तो केवळ लष्करी विजय नसून एक मानसिक विजय देखील आहे. अमेरिकेला त्यांच्याच भाषेत उत्तर देऊन इराणने हे सिद्ध केले आहे की, आता काळ बदलला आहे. मध्य-पूर्वेतील हा वाढता तणाव कमी होण्याऐवजी वाढतच जाणार असे चिन्हे दिसत आहेत आणि याचा सर्वात मोठा फटका अमेरिकेला आणि त्यांच्या मित्रदेशांना बसण्याची शक्यता आहे.
