इराणने तोडले अमेरिकेचे कंबरडे! ४८०० कोटींचे पॅट्रियट सिस्टीम उद्ध्वस्त, आता ट्रम्प काय करणार?”

निःशस्त्र अमेरिका आणि ट्रम्प यांच्या इराणवरील महत्त्वाकांक्षेचा अंत

आज जगासमोर एका अशा महाशक्तीचे चित्र उभे राहिले आहे, जी बाहेरून पोलादी दिसत असली तरी आतून पूर्णपणे पोकळ झाली आहे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची गर्जना नेहमीच लॉक्ड अँड लोडेड अशी असते, परंतु ताज्या घडामोडींनी हे सिद्ध केले आहे की, ज्या बंदुकीचा धाक ते दाखवत आहेत, त्या बंदुकीत गोळ्याच शिल्लक नाहीत. अमेरिका सध्या अशा संकटात सापडली आहे, जिथे त्यांच्यासमोर सरेंडर करण्यापलीकडे कोणताही दुसरा पर्याय उरलेला नाही.

शस्त्रास्त्रांचा तुटवडा आणि पॅट्रियटचा धुव्वा

अमेरिकेच्या लष्करी सामर्थ्याचा कणा समजली जाणारी पॅट्रियट एअर डिफेन्स सिस्टीम इराणने अक्षरशः मोडीत काढली आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, इराणने अमेरिकेची १००० ते १२०० एअर डिफेन्स युनिट्स उडवून दिली आहेत. हे नुकसान केवळ लष्करी नाही, तर प्रचंड आर्थिकही आहे. एका पॅट्रियट इंटरसेप्टर युनिटची किंमत अंदाजे ४ दशलक्ष डॉलर्स (जवळपास ३३ कोटी रुपये) आहे. अशा प्रकारे इराणने अमेरिकेचे अब्जावधी डॉलर्सचे नुकसान केले आहे.

सध्याची स्थिती इतकी भयावह आहे की, अमेरिकेचा युद्धापूर्वीचा जो शस्त्रास्त्रांचा साठा होता, त्यापैकी निम्म्याहून अधिक साठा संपला आहे. जनरल डंकेन यांनी ट्रम्प यांना स्पष्ट बजावले आहे की, शस्त्रास्त्रांची पातळी धोकादायक रितीने खालावली आहे. जर आज उत्तर कोरियाने अमेरिकेवर मिसाईल डागले, तर त्यांना रोखण्यासाठी अमेरिकेकडे पुरेशी पॅट्रियट क्षेपणास्त्रेही उरलेली नाहीत, इतकी गंभीर ही परिस्थिती आहे.

मध्यपूर्वेतील तळांची तबाही

केवळ शस्त्रास्त्रेच नाही, तर अमेरिकेचे मध्यपूर्वेतील स्ट्रॅटेजिक तळेही आता सुरक्षित राहिलेले नाहीत. इराणच्या ब्रिगेडियर जनरल मोहम्मद अकरमानिया यांच्या दाव्यानुसार, संपूर्ण मध्यपूर्वेतून अमेरिकेचे अस्तित्व शून्य झाले आहे. जॉर्डनमधील अमेरिकेचा मुख्य लष्करी तळ, जिथून सेंटकॉम पूर्ण मध्यपूर्वेवर नियंत्रण ठेवत असे, तो पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला आहे. तिथले इन्फ्रास्ट्रक्चर नष्ट झाल्यामुळे अमेरिकेची हालचाल करण्याची क्षमता संपुष्टात आली आहे. इराणने वापरलेल्या प्रगत ड्रोन्सनी अमेरिकेच्या संरक्षण फळीला खिंडार पाडले आहे.

ट्रम्प-नेतान्याहू यांच्यातील तणाव

या सर्व युद्धजन्य परिस्थितीत इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांची भूमिका अमेरिकेसाठी डोकेदुखी ठरत आहे. नेतान्याहू यांची ऑक्टोबरमध्ये निवडणूक आहे आणि आपली खुर्ची वाचवण्यासाठी त्यांना इराणविरुद्धच्या युद्धात अमेरिकेला ओढायचे आहे. जर आम्ही इराणचे काहीही बिघडवू शकलो नाही, तर जनता आम्हाला सोडणार नाही, असा संदेश घेऊन नेतान्याहू व्हाईट हाऊसमध्ये ट्रम्प यांची भेट घेणार आहेत.

दुसरीकडे, ट्रम्प यांच्यावर ‘झिओनिस्ट’ लॉबीचा मोठा दबाव आहे. हे श्रीमंत लोक ट्रम्प यांच्या निवडणुकीसाठी निधी देतात आणि त्यांची सहानुभूती इस्रायलसोबत आहे. जर ट्रम्प यांनी युद्धातून माघार घेतली, तर त्यांचा निवडणुकीचा निधी बंद होऊ शकतो. अशा प्रकारे ट्रम्प हे नेतान्याहू आणि स्वतःच्या लष्करी हतबलतेच्या कात्रीत अडकले आहेत.

इराणचा वरचष्मा आणि बॅकचॅनल डिप्लोमसी

आज इराण एका अशा स्थितीत आहे जिथे तो अमेरिकेच्या डोळ्यात डोळे घालून बोलत आहे. अमेरिकेने हल्ले थांबवले आहेत, कारण त्यांच्याकडे आता लढण्यासाठी ना ताकद उरली आहे, ना शस्त्रे. इराणने स्पष्ट केले आहे की, ते केवळ प्रत्युत्तरादाखल हल्ले करत आहेत; जर अमेरिकेने शांतता राखली, तर इराणही हल्ले करणार नाही.

डोनाल्ड ट्रम्प आता पडद्यामागून कतारच्या माध्यमातून इराणशी संवाद साधण्याचा प्रयत्न करत आहेत. जे ट्रम्प एकेकाळी युद्धाच्या धमक्या देत होते, तेच आता वाटाघाटीसाठी व्याकुळ झाले आहेत. मात्र, इराणचा ट्रम्प यांच्यावर अजिबात विश्वास नाही, कारण ट्रम्प हे वारंवार शब्द बदलण्यासाठी ओळखले जातात.

आर्थिक संकट आणि अरब देशांचा दबाव

या युद्धाचा फटका केवळ अमेरिकेलाच नाही, तर त्यांच्या मित्र राष्ट्रांनाही बसत आहे. मध्यपूर्वेतील अरब (GCC) देशांची अर्थव्यवस्था कोलमडली आहे. त्यांचे तेल विकले जात नाहीये आणि त्यांना आपले सोने विकून खर्च चालवावा लागत आहे. या देशांनीही आता ट्रम्प यांच्यावर युद्ध थांबवण्यासाठी दबाव आणण्यास सुरुवात केली आहे.

निष्कर्ष: एक नवी जागतिक व्यवस्था?

शेवटी, हे स्पष्ट होत आहे की अमेरिका ही जंग आता डी-फॅक्टो हरली आहे. डोनाल्ड ट्रम्प सध्या अशा वळणावर आहेत जिथे त्यांना आपली प्रतिष्ठा वाचवण्यासाठी शांततेचा मुखवटा धारण करावा लागत आहे . इराणने आपल्या प्रगत लष्करी तंत्रज्ञानाने आणि जिद्दीने महाशक्तीला गुडघ्यावर आणले आहे.

डोनाल्ड ट्रम्प आता निशस्त्र  झाले आहेत जागतिक राजकारणातील हा बदल येणाऱ्या अनेक दशकांसाठी अमेरिकेच्या वर्चस्वाला तडा देणारा ठरेल. अमेरिकेने जर वेळीच माघार घेतली नाही, तर त्यांचा उरलासुरला लष्करी साठाही नष्ट होईल आणि ते केवळ एका प्रादेशिक शक्तीच्या पातळीवर येऊन थांबतील.

Kanthak Suryatal